W praktyce zdarza się, że ZUS kwestionuje prawo ubezpieczonego do zasiłku chorobowego i wypłaca mu świadczenie z opóźnieniem, gdy zobowiąże go do tego wyrok sądu powszechnego. Problem dotyczy odsetek za zwłokę, ponieważ fiskus żąda od nich podatku dochodowego.

Opóźnienie ZUS bez preferencji dla ubezpieczonych

Opóźnienie ZUS bez preferencji dla ubezpieczonych

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

W sprawie rozpatrywanej przez NSA chodziło o podatnika, któremu ZUS, po przegranej w sądzie, wypłacał w ratach zaległy zasiłek za 143 dni choroby. Podatnik dostał też odsetki za zwłokę.

Po ostatnim przelewie mężczyzna otrzymał z ZUS informację PIT-8C. Wynikało z niej, że musi uregulować podatek dochodowy od otrzymanych odsetek.

Podatnik się na to nie zgadzał. Uważał, że odsetki od zasiłku chorobowego są zwolnione z PIT na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o PIT. Z przepisu tego wynika, że zwolnione z PIT są odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty wynagrodzeń i świadczeń z tytułów, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1 (chodzi o m.in. o stosunek pracy, stosunek służbowy, pracę nakładczą, emeryturę, rentę).

Mężczyzna był zdania, że zarówno wynagrodzenie chorobowe (wypłacane przez pracodawcę za 33 dni choroby), jak i zasiłek chorobowy (wypłacany przez ZUS za kolejne dni choroby) są wynagrodzeniem za pracę, a różnica między nimi jest tylko taka, że kto inny je wypłaca.

Fiskus stwierdził jednak, że co innego odsetki od pracodawcy, a co innego te, które wypłaca ZUS. Tłumaczył, że art. 21 ust. 1 pkt 95 zwalnia z podatku odsetki od przychodów ze stosunku pracy (czyli ze źródła przychodów wskazanego w art. 10 ust. 1 pkt 1). Tymczasem zasiłek chorobowy nie jest przychodem ze stosunku pracy, tylko z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9). Dlatego odsetki za zwłokę w wypłacie zasiłku są opodatkowane.

Podatnik nie dawał za wygraną. Tłumaczył, że obowiązek zapłaty PIT od odsetek byłby dla niego karą, a przecież odsetki mają karać bezdusznych i złośliwych urzędników, którzy opóźniają wypłatę świadczeń. Jeśli miałyby zostać opodatkowane, to instytucja oprocentowania traci sens.

WSA w Gliwicach stanął po stronie podatnika. Nie zgodził się z fiskusem, że świadczenie za czas choroby wypłacane przez pracodawcę różni się zasiłku chorobowego z ZUS. Sąd uznał, że należy je traktować tak samo, bo jedne i drugie są wypłacane za czas niezdolności do pracy pracownika.

Innego zdania był jednak Naczelny Sąd Administracyjny. Orzekł, że rację w tym sporze mają organy podatkowe. Art. 21 ust. 1 pkt 95 ustawy o PIT wyraźnie zwalnia bowiem tylko odsetki od świadczeń wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1, a zasiłek chorobowy jest przychodem z art. 10 ust. 1 pkt 9 – wyjaśnił sędzia Jan Rudowski. Dodał, że wynika to także z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. 

Wyrok NSA z 19 kwietnia 2017 r., sygn. akt II FSK 154/15.