Stawki VAT 2026 – jakie obowiązują?

Choć 2026 rok przyniesie wiele zmian związanych z podatkiem od towarów i usług (VAT), to jednak nie obejmą one stawek. Stawki podatku, czyli określone procentowo lub kwotowo wskaźniki, które służą obliczaniu należnej kwoty podatku od podstawy opodatkowania, pozostaną bez zmian. Stawka VAT w polskim systemie prawnym wyrażona jest procentowo. Ile wynosi?

  • 23 proc. – stawka podstawowa;
  • 8 proc. – stawka obniżona, przewidziana dla określonej grupy towarów i usług wymienionych w załączniku nr 3 do ustawy o VAT i podzielonych na grupy tzn. towary spożywcze, towary zwykłe używane w rolnictwie, towary związane z ochroną zdrowia, pozostałe towary i usługi;
  • 5 proc. – stawka obniżona, przewidziana dla towarów i usług wymienionych w załączniku nr 10 do ustawy o VAT i podzielonych na grupy tzn. towary spożywcze, pozostałe towary i usługi;
  • 0 proc. – stawka preferencyjna, przewidziana dla wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w eksporcie towarów, w tym dokonywanym przez rolników zryczałtowanych.

Jeśli podatnik nie jest pewien, czy stosowana przez niego stawka VAT jest prawidłowa, może wystąpić do administracji skarbowej o Wiążącą Informację Stawkową. Jest to decyzja administracyjna, która określa, jaka stawka VAT jest właściwa dla określonego towaru lub usługi. Ma ona charakter wiążący dla wszystkich organów podatkowych.

Obniżone stawki VAT w 2026 – wybrane przykłady

Poniżej kilka przykładów usług i towarów wraz ze wskazaniem obniżonych stawek VAT w 2026 roku.

Stawka VAT Produkt lub usługa
8 proc. kawa, herbata, mate
cukry i wyroby cukiernicze
zwierzęta żywe – konie, osły, muły i osłomuły, bydło, świnie, owce i kozy, drób domowy, kaczki, gęsi, indyki, perliczki
usługi naprawy obuwia i wyrobów skórzanych
usługi naprawy rowerów
usługi fryzjerskie damskie i męskie
5 proc. mięso i podroby jadalne
Ryby i skorupiaki, mięczaki i pozostałe bezkręgowce wodne z wyłączeniem homarów i ośmiornic
zboża
kubeczki menstruacyjne, podpaski higieniczne (wkładki), tampony

Jakie stawki VAT będą obowiązywać w 2026 dla branży budowlanej?

Ustawodawca w szczególny sposób określił możliwość skorzystania z obniżonej stawki w odniesieniu do branży budowlanej. Kiedy obowiązuje dla niej stawka VAT 8 proc.?

Obniżoną stawkę stosuje się do:

  • dostawy, budowy, remontu, modernizacji, termomodernizacji, przebudowy lub robót konserwacyjnych dotyczących obiektów budowlanych lub ich części zaliczanych do budownictwa, które jest objęte społecznym programem mieszkaniowym;
  • robót konserwacyjnych, które dotyczą obiektów budownictwa mieszkalnego lub ich części (jednak poza lokalami użytkowymi), a także takich lokali mieszkalnych w budynkach niemieszkalnych, które zostały sklasyfikowane w Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych (PKOB).

Warto podkreślić, że ustawodawca w sposób szczegółowy zdefiniował pojęcie budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym. Są to obiekty budownictwa lub ich części (z wyłączeniem lokali użytkowych), lokale mieszkalne w budynkach niemieszkalnych sklasyfikowane w PKOB w dziale 12 oraz klasie ex 1264 – wyłącznie budynki instytucji ochrony zdrowia, świadczących usługi zakwaterowania z opieką lekarską i pielęgniarską oraz mikroinstalację w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy o odnawialnych źródłach energii, funkcjonalnie z nim związaną.

Do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym nie zalicza się z kolei:

  • jednorodzinnych budynków mieszkalnych o powierzchni użytkowej ponad 300 m2,
  • lokali mieszkalnych o powierzchni użytkowej ponad 150 m2.

Aby skorzystać z obniżonej stawki VAT w branży budowlanej, trzeba pamiętać o precyzyjnym określeniu charakteru prac, najlepiej w umowie.

Kiedy zmiany w stawkach VAT?

Warto przypomnieć, że stawki VAT, które wprowadziła ustawa z dnia 11 marca 2004 roku, były niższe i wynosiły:

  • 22 proc. – jako stawka podstawowa,
  • 7 proc. – jako stawka obniżona.

Kolejne tj. 5 proc. i 0 proc. były takie same, jak te, które obowiązują obecnie i będą obowiązywać w 2026 roku. Podwyżka miała mieć charakter czasowy i pierwotnie obowiązywać przez 3 lata tj. do końca 2013 roku. Kiedy można liczyć na obniżenie stawek i powrót do jej pierwotnego poziomu?

Zgodnie z art. 148ef ustawy o VAT podwyższenie stawki VAT o punkt procentowy jest uzależnione od poziomu wydatków przeznaczonych na finansowanie potrzeb obronny RP. Będzie ono stosowane do końca roku kalendarzowego, w którym suma wydatków na obronność, która szczegółowo jest określona w ustawie, nie przekroczy 3 proc. wartości produktu krajowego brutto.

FAQ

Jakie stawki VAT będą obowiązywały w 2026 roku?

Stawki VAT w 2026 roku pozostają bez zmian. Oznacza to, że stawka podstawowa będzie wynosić 23 proc., a stawki obniżone 8 proc. i 5 proc. Obowiązuje także stawka preferencyjna w wysokość 0 proc.

Skąd wiadomo, jaka stawka obowiązuje dla danej usługi lub towaru?

Lista usług i towarów, które objęte są obniżonymi stawkami VAT, zawarta jest w załącznikach do ustawy o VAT. Jeśli podatnik nie jest pewien, czy stosowana przez niego stawka VAT jest prawidłowa, może wystąpić także do administracji skarbowej o Wiążącą Informację Stawkową.

Jakie stawki VAT obowiązują w branży budowlanej?

Zasadą jest stawka 23 proc. Stawka obniżona 8 proc. przewidziana jest dla enumeratywnie wymienionych w ustawie usług.

Źródła:

  1. biznes.gov.pl.
  2. Ustawa z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług, Dz. U. 2004 nr 54 poz. 535.