Organy celne twierdzą, że ambulanse (niezależnie od ich rodzaju i przeznaczenia) należy klasyfikować jako samochody osobowe specjalizowane, a nie jako samochody specjalne. Wydają więc sprzedawcom takich aut decyzje, w których każą płacić akcyzę za poprzednie lata. Może to być nawet 5 lat wstecz. Wcześniej nie żądały podatku, bo zaliczały karetki do samochodów specjalnych, od których nie trzeba było płacić akcyzy. Zmiana podejścia jest niekorzystna dla sprzedawców ambulansów, bo muszą oni płacić podatek za poprzednie lata z własnej kieszeni. Traci również państwo, bo karetki kupuje publiczna służba zdrowia. Cena za karetkę jest wyższa o kilka tysięcy złotych akcyzy.

Wszystko zależy od klasyfikacji

– Obecna praktyka organów celnych zmierzająca do uznania za objęte akcyzą dostawy ambulansów świadczy jak najgorzej o naszym ustawodawcy i o jego pojęciu o rzeczywistości w świecie medycznym – uważa Dominik Szczygieł, doradca podatkowy i radca prawny w MSDS Kancelaria Radców Prawnych.

Istota sprawy tkwi we właściwej klasyfikacji statystycznej ambulansów. Krystian Łatka, doradca podatkowy z Instytutu Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy, tłumaczy, że zarówno ustawa z 23 stycznia 2004 r., jak i obecna ustawa o podatku akcyzowym z 8 grudnia 2008 r., określają zakres opodatkowania akcyzą samochodów, odwołując się do klasyfikacji statystycznych (odpowiednio PKWiU z 1997 r. i Nomenklatura Scalona, w której stosuje się kody CN). W zależności od kodu stosowane są stawki akcyzy, a towary niesklasyfikowane są wyłączone z akcyzy. Od 1 marca 2009 r. podatnicy muszą stosować kody CN. Problem dotyczy jednak zarówno stanu prawnego sprzed 1 marca 2009 r., jak i obecnego.

Dominika Cabaj, doradca podatkowy w DLA Piper Wiater, mówi, że podatnicy klasyfikowali ambulanse do pozycji CN 8705. Pozycja ta obejmuje pojazdy silnikowe specjalnego przeznaczenia, inne niż te zasadniczo przeznaczone do przewozu osób lub towarów (na przykład pojazdy pogotowia technicznego, dźwigi samochodowe, pojazdy strażackie, betoniarki samochodowe, zamiatarki, polewaczki, przewoźne warsztaty, ruchome stacje radiologiczne).

– Pojazd zaklasyfikowany w ten sposób nie był samochodem osobowym w rozumieniu ustawy o akcyzie i nie podlegał opodatkowaniu – przyznaje nasza rozmówczyni.

Jednak organy celne zakwestionowały tę klasyfikację, opierając się na notach wyjaśniających do taryfy celnej. Klasyfikują więc np. karetki pogotowia do pozycji CN 8703, która dotyczy zwykłych samochodów osobowych. Zgodnie z notami – jak dodaje Dominika Cabaj – pozycja CN 8703 obejmuje również specjalistyczne pojazdy transportowe, takie jak ambulanse, więźniarki i pojazdy pogrzebowe. Organy celne wyciągnęły więc wniosek, że karetki pogotowia wyposażone w specjalistyczny sprzęt ratowniczy to samochody osobowe podlegające akcyzie.

Jak dodaje Krystian Łatka, organy celne argumentują, że funkcją np. ambulansu ratunkowego (karetki reanimacyjnej) jest wyłącznie transport pasażera, a do tego celu służą w szczególności nosze.

Opodatkowanie ambulansów akcyzą jest absurdalne i bezprawne

– To tak, jakby strażacki wóz gaśniczy służył głównie lub wyłącznie do transportu zastępu strażaków – przyznaje Krystian Łatka.