Problemem pozostają decyzje, które już zostały wydane na wspólników. Zdaniem Krzysztofa Wińskiego z PwC najlepiej byłoby, gdyby minister finansów wydał interpretację ogólną, tak jak zrobił to po uchwale w sprawie VAT od zakładów budżetowych.
Reklama
Kto podatnikiem akcyzy

Reklama
Część składów orzekających uważała, że podatnikiem akcyzy mogą być tylko wspólnicy spółki cywilnej. Argumentem za tym miał być art. 13 ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 752), z którego wynika, że podatnikiem jest osoba fizyczna, prawna oraz jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, która dokonuje czynności podlegających opodatkowaniu lub wobec której zaistniał stan faktyczny podlegający opodatkowaniu. Tymczasem – wskazywano – spółka cywilna nie ma podmiotowości prawnej, a więc nie może dokonać żadnych czynności podlegających opodatkowaniu. Decyzje powinny być adresowane tylko do jej wspólników. Takiego zdania był m.in. NSA w wyroku z 23 października 2012 r. (sygn. akt I GSK 938/11), WSA w Kielcach (sygn. akt I SA/Ke 233/13) i WSA w Warszawie (sygn. akt V SA/Wa 2209/13, V SA/Wa 2214/13, V SA/Wa 1876/13). Wyroki sądów wojewódzkich są nadal nieprawomocne.
Różne wyroki
Zapadały też jednak wyroki, z których wynikało, że podatnikiem akcyzy jest spółka cywilna. Zwracano uwagę, że w ustawie nie ma zastrzeżeń co do tego, w jakiej formie powinien działać podatnik. Odwoływano się też do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 10 marca 2009 r. (sygn. akt P 80/08), w którym TK uznał, że spółka cywilna ma podmiotowość prawnopodatkową, co potwierdza treść art. 115 par. 1 ordynacji podatkowej. Z przepisu tego wynika, że wspólnicy spółki cywilnej odpowiadają solidarnie całym majątkiem za jej zaległości podatkowe. Ma ona własne zobowiązania fiskalne, a zatem może być podatnikiem – stwierdził TK.
Te same argumenty przytoczył we wczorajszej uchwale NSA. Podkreślił, że kwestię podmiotowości prawnopodatkowej spółki cywilnej należy każdorazowo oceniać na gruncie ustawy podatkowej, a nie prawa cywilnego. Nie ma znaczenia to, że nie ma ona osobowości prawnej. W tym konkretnym przypadku spółka cywilna może być uznana za jednostkę organizacyjną niemającą osobowości prawnej, która ma status podatnika zgodnie z art. 13 ustawy o podatku akcyzowym – uznał NSA.
Teraz czas na interpretację ogólną
Krzysztof Wiński, starszy konsultant w dziale doradztwa prawnopodatkowego w PwC
Stanowisko zaprezentowane przez NSA w uchwale w znacznym stopniu rozwiązuje dotychczasowe problemy związane z podatkowym statusem wspólników spółki cywilnej. Przykładowo art. 48 ustawy o podatku akcyzowym jako jeden z warunków uzyskania decyzji o prowadzeniu składu podatkowego wymieniał posiadanie statusu podatnika VAT. Ten zaś bez wątpliwości przysługuje spółce cywilnej, a nie jej wspólnikom. Stosowne decyzje otrzymywała więc spółka. Z drugiej jednak strony wiele innych decyzji adresowanych było do tej pory wyłącznie na jej wspólników. Teraz, w mojej ocenie, kolejny krok należy do ministra finansów. Powinien on wydać interpretację ogólną albo przynajmniej komunikat i wskazać w nim, w jaki sposób będzie uregulowana kwestia dotychczas wydanych decyzji, z których wynikało, że to wspólnicy, a nie spółka cywilna są podatnikami akcyzy. Przypomnę, że podobnie postąpił MF w odniesieniu do statusu zakładów budżetowych na gruncie przepisów o VAT po uchwale NSA z 26 października 2015 r. (sygn. akt I FPS 4/15). Najsensowniejszym wyjściem będzie stwierdzenie, że resort nie będzie się domagał korekt za okresy przyszłe i zobowiąże podatników do stosowania się do sentencji uchwały w przyszłości.
ORZECZNICTWO
Uchwała NSA z 14 listopada 2015 r., sygn. akt I GPS 1/15.