Od 1 lipca wszyscy podatnicy prowadzący księgi podatkowe w formie elektronicznej będą musieli na żądanie skarbówki składać kolejne struktury jednolitych plików kontrolnych

1. JPK na żądanie

Chodzi o następujące JPK:
Kwestią fundamentalną jest to, kto będzie miał obowiązek przesyłania tych struktur. Wbrew pozorom nie dotyczy to wszystkich czynnych podatników VAT, ale jedynie tych, którzy prowadzą księgi podatkowe przy użyciu programów komputerowych. Zgodnie bowiem z art. 193a par. 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 800; dalej: ordynacja podatkowa) „w przypadku prowadzenia ksiąg podatkowych przy użyciu programów komputerowych, organ podatkowy może żądać przekazania całości lub części tych ksiąg oraz dowodów księgowych za pomocą środków komunikacji elektronicznej lub na informatycznych nośnikach danych, w postaci elektronicznej odpowiadającej strukturze logicznej, o której mowa w par. 2, wskazując rodzaj ksiąg podatkowych oraz okres, którego dotyczą”.
A co z tymi, którzy prowadzą księgi w formie papierowej albo w ogóle nie prowadzą ksiąg poza obowiązkową ewidencją VAT? Jak wyjaśniał Przemysław Krawczyk, dyrektor departamentu nadzoru nad kontrolami w Ministerstwie Finansów, w rozmowie z DGP, tacy przedsiębiorcy nie będą musieli składać kolejnych struktur JPK na żądanie. – Jeśli podatnik prowadzi księgi podatkowe papierowo, to nie będzie musiał wytwarzać JPK_FA ani innych struktur (np. obrotu magazynowego JPK_MAG) na żądanie fiskusa. W takich sytuacjach organy podatkowe podczas kontroli będą żądały jedynie dokumentów papierowych – wyjaśniał nam dyr. Krawczyk.
Ministerstwu zależy bowiem na tym, aby kolejne struktury JPK przekazywali podatnicy, którzy już prowadzą księgi podatkowe w formie elektronicznej. Dzięki danym w formie JPK, urzędnicy przeprowadzający kontrole będą mogli szybko je przeanalizować, wyciągnąć wnioski i zakończyć kontrolę.
Oznacza to, że jeśli przedsiębiorca nie prowadzi ksiąg w formie elektronicznej i archiwizuje papierowe faktury w postaci skanów, to nie będzie musiał generować JPK_FA na żądanie fiskusa. Jeśli jednak księgi w komputerze prowadzi (nawet w programie Excel), a skanuje papierowe faktury, to będzie musiał sporządzać JPK_FA. W zasadzie to, jakie faktury podatnik wystawia – papierowe, elektroniczne, w formie skanów czy plików pdf – nie ma znaczenia. Kluczowa jest forma prowadzenia ksiąg podatkowych.
Dodajmy, że w praktyce nie wszystkie struktury będą dotyczyć wszystkich przedsiębiorców. JPK_MAG będzie np. dotyczył w zasadzie tylko dużych przedsiębiorców. Podobnie JPK_KR – tylko duże podmioty prowadzą bowiem takie księgi.
W praktyce obowiązek sporządzenia JPK na żądanie oznacza przekazanie ich fiskusowi w formie pliku XML. Podatnicy mają kilka opcji. Mogą zlecić sporządzenie danej struktury JPK np. biuru rachunkowemu albo próbować samemu wygenerować plik w formacie XML.
Ministerstwo Finansów oferuje też podatnikom, zwłaszcza tym najmniejszym, darmową aplikację do wprowadzania faktur i generowania JPK_FA na żądanie w formie XML. Chodzi o aplikację e-mikrofirma. W ostatnim czasie resort finansów udostępnił na swoich stronach internetowych jej nową wersję. Pozwala ona wypełnić obowiązki związane zarówno z JPK_VAT, jak i wystawiać faktury, tworzyć i wysyłać JPK_FA do urzędu skarbowego.
Możliwość wysyłki JPK_FA to tylko jedna z 20 nowych funkcjonalności dodanych do e-mikrofirmy. Inną jest możliwość tworzenia nawet pięciu profili (dotychczas – tylko jeden). Dzięki aplikacji, przedsiębiorcy mogą już obecnie (przed 1 lipca) m.in. podpisywać i przesyłać pliki JPK_VAT do systemu Ministerstwa Finansów. Po zmianach będzie to dotyczyło również JPK_FA.
Jak skorzystać z nowych możliwości, które daje nowa wersja aplikacji (1.2.2.0)? Tym, którzy z niej już korzystają, uaktualni się ona automatycznie przy uruchomieniu. Natomiast przedsiębiorcy, którzy chcą z niej skorzystać po raz pierwszy, mogą ją pobrać ze strony www.jpk.mf.gov.pl

2. Podzielona płatność w VAT

To będzie rewolucja w VAT. Od 1 lipca system podzielonej płatności będzie dobrowolny. Co ważne, będzie dotyczył wyłącznie transakcji między podatnikami VAT i rozliczanych w polskiej walucie. Każdy podatnik będzie dysponował rachunkiem rozliczeniowym służącym do prowadzenia działalności gospodarczej (konto podstawowe), a także kontem VAT. Na to drugie konto będzie wpływała kwota VAT od nabywców towarów i usług.
Zgodnie z ustawą z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1221 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) o tym, czy skorzystać z podzielonej płatności, będzie decydował nabywca towarów i usług. Będzie więc mógł:
Nabywca, który zdecyduje się przelać należność w systemie podzielonej płatności, będzie zlecał jeden przelew, a nie dwa – będzie to komunikat przelewu. Trzeba będzie w nim podać następujące dane: