Zależnie od rozmiarów prowadzonej działalności gospodarczej, a w szczególnych przypadkach od rodzaju wykonywanych czynności, powstaje obowiązek podatkowy w VAT. Podatnik rozpoczynający wykonywanie działalności gospodarczej (z wyjątkiem m.in. osób dokonujących sprzedaży niektórych wyrobów akcyzowych, w tym napojów alkoholowych, wyrobów z metali szlachetnych lub z udziałem tych metali, świadczących usługi prawnicze, doradcze, jubilerskie) jest zwolniony z VAT, jeżeli przewidywana przez niego wartość sprzedaży nie przekroczy, w proporcji do okresu prowadzonej działalności gospodarczej w roku podatkowym, kwoty 50 tys. zł. Jeżeli jednak faktyczna wartość sprzedaży, w proporcji do okresu prowadzonej sprzedaży, przekroczy w trakcie pierwszego roku powyższą kwotę, zwolnienie to traci moc od tego momentu. Z podatku zwolnieni są także podatnicy prowadzący działalność w poprzednim roku, u których wartość sprzedaży opodatkowanej nie przekroczyła łącznie w poprzednim roku podatkowym kwoty 50 tys. zł.

Korzyści ze zwolnienia

W wyniku objęcia przedsiębiorcy zwolnieniem z VAT wszystkie wykonywane przez niego czynności nie są opodatkowane. Podatnik zwolniony jest z obowiązków rejestracyjnych na potrzeby VAT (może, ale nie musi się zarejestrować jako podatnik VAT zwolniony), a także nie składa deklaracji podatkowych (miesięcznych lub kwartalnych) oraz nie wystawia faktur VAT, a jedynie rachunki.

Podatnik zwolniony nie wykazuje podatku należnego, który mógłby odliczyć nabywca towarów i usług wykonywanych przez podatnika korzystającego ze zwolnienia z VAT. Z drugiej strony podatnik zwolniony nie może odliczać podatku naliczonego wynikającego z faktur dokumentujących nabywane przez niego towary i usługi. Wynika to z ogólnej zasady określonej w art. 86 ustawy o VAT, zgodnie z którą prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje w zakresie, w jakim towary te i usługi wykorzystywane są do wykonywania czynności opodatkowanych, oraz z art. 88 ust. 4, który stanowi, że prawo obniżenia kwoty lub zwrotu podatku należnego przyznaje się tylko podatnikom zarejestrowanym jako podatnicy VAT czynni. Prawa tego nie mają zatem przedsiębiorcy, którzy w ogóle nie są zarejestrowani na potrzeby VAT, jak również przedsiębiorcy zarejestrowani jako podatnicy VAT zwolnieni. Przedsiębiorca korzystający ze zwolnienia podmiotowego w VAT, podobnie jak konsument, płaci ten podatek w cenie nabywanego przez siebie towaru lub usługi i nie może go odliczyć.

To jest tylko część artykułu, zobacz pełną treść w e-wydaniu Dziennika Gazety Prawnej: Jak korzystać ze zwolnienia podmiotowego w VAT.