Radosław Kowalski, doradca podatkowy / Dziennik Gazeta Prawna
Pośród źródeł powszechnie obowiązującego prawa, w tym prawa podatkowego, Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.) wymienia, oprócz ustaw i ratyfikowanych umów międzynarodowych, rozporządzenia. Są to akty wykonawcze, które wydawane są przez Radę Ministrów lub poszczególnych ministrów na podstawie uprawnienia udzielonego im w przepisach ustawy. Podkreślić należy, że dla wprowadzenia rozporządzenia do obrotu prawnego (jako źródła prawa) ustawa musi wskazać, kto i w jakim zakresie ma taki akt wykonawczy wydać. Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.; dalej: ustawa o VAT) zawiera wiele przepisów, poprzez które ustawodawca udziela ministrowi finansów umocowania do wydania rozporządzenia wykonawczego. Zaznaczyć trzeba, że takie odesłanie do przepisów wykonawczych nie stanowi naruszenia zasady zapisanej w ustawie o VAT, w myśl której ulgi i zwolnienia podatkowe udzielone na podstawie odrębnych ustaw nie mają zastosowania do podatku od towarów i usług.
Kontynuując cykl komentarzy podatkowych, omawiamy przepisy wykonawcze do ustawy o VAT. W tej części przybliżone zostały rozporządzenia dotyczące samochodów, wystawiania faktur oraz stosowania zwolnień w VAT, a także obniżonych stawek podatku od towarów i usług.
Rozporządzenia dotyczące samochodów uzupełniają i modyfikują postanowienia ustawy w zakresie klasyfikowania pojazdów samochodowych na potrzeby VAT. W regulacjach takich aktów prawnych minister finansów, działając z upoważnienia ustawodawcy, określił warunki, których wypełnienie powoduje, że podatnik, przy nabywaniu samych pojazdów, ale i świadczeń związanych z ich używaniem, eksploatacją, naprawami itp., nie limituje podatku naliczonego wskaźnikiem 50 proc. O ile unormowanie w odrębnym rozporządzeniu zasad sporządzania informacji VAT-26 nie budzi zastrzeżeń, o tyle zastanawiające jest to, z jakiego powodu minister finansów potrzebował aż dwóch aktów wykonawczych, by zidentyfikować samochody pomocy drogowej i pogrzebowe, wobec których ma zastosowanie 100-proc. naliczony podatek od towarów i usług. W przekazywanym komentarzu, nie zagłębiając się nadmiernie w pobudki, jakimi kierował się minister, omawiamy to, co najważniejsze dla samych podatników, czyli warunki, jakie muszą być spełnione, aby rozliczanybył cały VAT.
W pierwszym kwartale 2014 roku zagadnienie VAT od pojazdów samochodowych emocjonowało (i słusznie) znaczną część podatników. Mimo upływu czasu kwestie te nie utraciły na aktualności. Natomiast zarówno przedstawiciele fiskusa, jak i podatnicy są bogatsi o zdobyte doświadczenia. Jak się jednak cały czas okazuje, niekiedy wątpliwości mogą dotyczyć tak technicznej czynności jak przygotowanie zgłoszenia VAT-26. A trzeba wziąć pod uwagę, że nawet dość drobny błąd w informacji może mieć swoje nieprzyjemne implikacje. Z tego powodu przyglądamy się również takiemu zgłoszeniu i wskazujemy, na co należy zwrócić szczególną uwagę, aby uniknąć kłopotów podatkowych (które przecież mogą się ujawnić za kilka lat, ale ze skutkami sięgającymi nawet 2014 roku).
W ramach codziennego funkcjonowania przedsiębiorcy muszą podejmować decyzje dotyczące zasad opodatkowania wykonywanych świadczeń, w tym w szczególności zastosowania prawidłowej stawki VAT względnie zwolnienia od podatku od towarów i usług. W komentarzu do ustawy o VAT wskazane było, że przy braku odrębnych regulacji zastosowanie ma stawka podstawowa, wynosząca w okresie przejściowym 23 proc. Jednak dla części świadczeń prawodawca przewidział obniżenie stawki, jak również zwolnienie od VAT. Nie wszystkie one zostały wymienione w ustawie podatkowej. Znaczna część obniżeń stawki VAT oraz zwolnień ma swoje źródła w przepisach wykonawczych, i takie właśnie rozporządzenia zostały omówione w niniejszym komentarzu. Podatnik, który ustali, jaka stawka ma zastosowanie, musi uwzględnić ją w fakturze dokumentującej daną czynność. Chociaż zasady fakturowania normowane są w ustawie, pewna część zasad szczególnych ma swoje źródło w przepisach wykonawczych – o nich również w tym komentarzu.
TYDZIEŃ Z KOMENTARZAMI – BAZA PUBLIKACJI
Komentarz do ustawy o VAT opublikowaliśmy:
● cz. I / 28 lipca 2014 r. / nr 144
● cz. II / 25 sierpnia 2014 r. / nr 163
● cz. III / 22 września 2014 r. / nr 183
● cz. IV / 27 października 2014 r. / nr 208
● cz. V / 24 listopada 2014 r. / nr 227
● cz. VI / 15 grudnia 2014 r. / nr 242
● cz. VII / 23 lutego 2015 r. / nr 36