rozwiń ›

Pismo trafiło do wszystkich izb administracji skarbowej, ma datę 19 grudnia 2025 r. Podpisał je Krzysztof Rogowski, dyrektor Departamentu Analiz Krajowej Administracji Skarbowej w Ministerstwie Finansów.

Zaczyna się ono od słów: „Ministerstwo Finansów otrzymuje liczne sygnały z urzędów skarbowych i izb administracji skarbowej, że podmioty masowo składają wnioski o zwolnienie z obowiązku korzystania z KSeF, powołując się na art. 51 ust. 2 Konstytucji RP”.

Nasi rozmówcy ze skarbówki przyznają, że widzieli pismo. – Traktuję je jako wskazówkę, w jaki sposób należy odpowiadać na takie wnioski podatników – komentuje jeden z nich, prosząc o zachowanie anonimowości.

KSeF już lada moment

Przypomnijmy, że już 1 lutego 2026 r. najwięksi przedsiębiorcy będą mieli obowiązek wystawiać faktury przy użyciu KSeF. Małe i średnie firmy będą musiały to robić 1 kwietnia 2026 r., a mikrofirmy, u których wartość sprzedaży udokumentowanej fakturami nie przekroczy 10 tys. zł miesięcznie – od 1 stycznia 2027 r. Wtedy też w życie wejdą sankcje za niestosowanie się do nowych obowiązków. Natomiast już od 1 lutego 2026 r. trzeba być gotowym na odbieranie faktur ustrukturyzowanych.

Nadzieja w Konstytucji RP

Podatnicy, którzy liczą na zwolnienie z KSeF, wskazują jako podstawę prawną art. 51 ust. 2 Konstytucji RP. Zgodnie z tym przepisem „władze publiczne nie mogą pozyskiwać, gromadzić i udostępniać innych informacji o obywatelach niż niezbędne w demokratycznym państwie prawnym”.

KAS nie zwolni przedsiębiorców

Skarbówka nie widzi jednak podstaw, by w tym zakresie pójść na rękę przedsiębiorcom – wynika jednoznacznie z grudniowego pisma. Przyznano w nim, że zgodnie z art. 165 par. 1 ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny wszcząć postępowanie podatkowe na żądanie strony (lub z urzędu). Zarazem jednak inny przepis ordynacji - art. 165a par. 1 mówi, że organ podatkowy powinien odmówić wszczęcia postępowania, gdy wniosek został wniesiony przez „osobę niebędącą stroną lub gdy z jakichkolwiek innych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte”.

Dlaczego nie?

Przyczyną odmowy wszczęcia postępowania może być sytuacja, w której przepisy prawa podatkowego nie zawierają podstawy do rozpatrzenia danej sprawy w trybie postępowania podatkowego lub wprost zakazują prowadzenia postępowania – przypomniano w piśmie do dyrektorów izb. Dlatego – jak podkreślono – organ podatkowy, rozpatrując wniosek, musi wskazać przepis, który umożliwia prowadzenie postępowania w sprawie zwolnienia z KSeF. Nie jest nim art. 51 ust. 2 Konstytucji RP – wynika z pisma.

W kontekście przywoływanego przez podatników art. 51 ust. 2 ustawy zasadniczej wskazano na inny przepis Konstytucji - art. 51 ust. 5. Brzmi on: „Zasady i tryb gromadzenia oraz udostępniania informacji określa ustawa”.

Który urząd odmówi?

W piśmie wyjaśniono również, który urząd skarbowy powinien odmówić wszczęcia postępowania w sprawie zwolnienia przedsiębiorcy z KSeF. Będzie to urząd właściwy ze względu na miejsce zamieszkania lub adres siedziby podatnika, zgodnie z art. 17 par. 1 ordynacji podatkowej.

Wątpliwości konstytucyjne nie od dziś

Przypomnijmy, że podobne wątpliwości na tle Konstytucji RP pojawiały się już dużo wcześniej. Już w 2024 r. przedsiębiorcy zgłaszali obawy, że jeśli będą musieli wystawiać w przyszłości faktury ustrukturyzowane, to będą ujawniać szeroki zakres danych, także tych objętych tajemnicą handlową. Obawiano się, że dane te mogą wpaść w niepowołane ręce.

W związku z tym w maju 2024 r. rzecznik praw obywatelskich napisał do szefa KAS Marcin Łobody: „do centralnego systemu mają być wysyłane informacje przedsiębiorców o tym, co, komu i za ile sprzedają. I to na skalę całego kraju, a to są przecież informacje stanowiące ściśle strzeżoną tajemnicę handlową każdego przedsiębiorstwa. W nowym systemie wszystkie te informacje znajdą się w jednym miejscu".

Szef KAS odpowiedział na to pismo 6 grudnia 2024 r. (sygn. DAKT7.055.1.2024). Zapewnił, że gromadzone w KSeF dane będą wykorzystywane wyłącznie w wymaganym zakresie, związanym z realizacją zadań KAS oraz innych, upoważnionych do tego organów. Uspokajał również, że fiskus przyłoży szczególną uwagę do poszanowania praw osób fizycznych do prywatności i ochrony ich danych. Jak wynika z grudniowego pisma, obawy przedsiębiorców nie znikły, a podstawą dla ich wniosków jest nadal ten sam przepis Konstytucji.