Ministerstwo Finansów szykuje ważne zmiany dla polskich menedżerów. Rząd ujawnił założenia projektu

Zmiany, które chce wdrożyć resort finansów dotyczyć mają art. 116 ordynacji podatkowej. Przypomnijmy, że zgodnie z tym przepisem członek zarządu oraz były członek zarządu spółki kapitałowej odpowiada solidarnie za jej zaległości podatkowe jeżeli:

- egzekucja z majątku spółki okazała się choćby w części bezskuteczna,

- on sam nie złożył we właściwym czasie wniosku o ogłoszenie upadłości ani nie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo nie zatwierdzono układu albo nie wykazał braku swojej winy w niezłożeniu wniosku o upadłość,

-nie wskazuje mienia spółki, z którego egzekucja umożliwi zaspokojenie zaległości podatkowych spółki w znacznej części.

Byli członkowie zarządu

Obecne regulacje muszą zostać zmienione w związku ze wspomnianymi wyrokami TSUE. Pierwszy z nich wydany został 27 lutego 2025 r. (sygn. C-277/24). Z wyroku wynika, iż byli członkowie zarządu polskich spółek kapitałowych, którzy zdaniem fiskusa powinni być solidarnie odpowiedzialni za długi takiego podmiotu, powinni otrzymać dostęp do akt i innych dowodów, które skarbówka zgromadziła na wcześniejszym etapie postępowania. Problem polega na tym, że fiskus najpierw musi wydać decyzję wymiarową wobec spółki i to skutkiem tego postępowania jest ewentualne stwierdzenie zaległości podatkowej. Dopiero potem w odrębnym postępowaniu można stwierdzić, iż solidarnie za długi spółki odpowiedzialny jest były członek jej zarządu. Jeśli jednak odszedł on ze spółki, to nie miał prawa uczestniczyć w postępowaniu wymiarowym prowadzonym wobec spółki, nie mógł wnosić środków zaskarżenia i przeglądać akt. Nie mógł więc udowadniać, że spółka powinna zapłacić niższy podatek (lub w ogóle go uniknąć). Mimo to jest solidarnie odpowiedzialny za dług, którego wysokości nie mógł kwestionować. To określane było przez zainteresowanych jako „sąd kapturowy” i TSUE dopatrzył się sprzeczności takiego rozwiązania z prawem unijnym.

Druga szansa dla menedżerów

Drugi wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE zapadł 30 kwietnia 2025 r. (sygn. C-278/24). Tym razem TSUE orzekł, iż fiskus nie może automatycznie obarczać solidarną odpowiedzialnością za podatkowe długi zarówno obecnych jak i byłych członków zarządu tylko z uwagi na to, że powstały zaległości podatkowe. Menedżerowie powinni bowiem mieć realną możliwość udowodnienia, że prowadząc sprawy spółki, dochowali należytej staranności i nie są winni niezłożenia wniosku o upadłość „we właściwym czasie”, bo np. nie wymagała tego sytuacja finansowa spółki.

Ministerstwo Finansów reaguje

Oba wyroki szeroko opisaliśmy na łamach DGP. Eksperci, którzy je komentowali zwracali uwagę, że ich skutkiem jest konieczność jak najszybszej zmiany art. 116 ordynacji podatkowej. I to właśnie ma na celu projekt, którego założenia poznaliśmy. Resort finansów ujawnił, że zmiany mają pozwolić byłym członkom zarządu spółek „kwestionować ustalenia faktyczne i kwalifikację prawną dokonaną przez organy podatkowe w postępowaniu wymiarowym skierowanym do spółki”. Nadadzą im też prawo dostępu do akt takiego postępowania. Projektowana nowelizacja ma także określić zasady przypisania członkom zarządu i innym podmiotom prowadzącym sprawy spółki kapitałowej odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki oraz dostosować odpowiednie przepisy proceduralne.