ANALIZA

Przepisy zmieniające ulgę na złe długi w ustawie o VAT, która obecnie znajduje się w Sejmie po senackich poprawkach, mają bardzo duże znaczenie dla podatników, którzy nie są w stanie wyegzekwować wierzytelności od dłużników.

Jak mówi Radosław Krupa, doradca podatkowy z Ernst & Young, zgodnie z nowelizowanymi przepisami za nieściągalną w rozumieniu przepisów o VAT zostanie uznana każda wierzytelność, która nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu jej płatności. A zatem podatnik, który uprawdopodobni nieściągalność wierzytelności, będzie mógł skorygować podatek należny z tytułu dostawy towarów lub świadczenia usług na terytorium kraju.

Zdaniem prof. Witolda Modzelewskiego, doradcy podatkowego z Instytutu Studiów Podatkowych, jeśli ustawa wejdzie w życie w obecnym kształcie, przepisy dotyczące ulgi na złe długi przestaną być martwe.

- Rozwiązanie takie powinno przynieść pozytywne skutki w zakresie wywiązywania się kontrahentów z zaciągniętych zobowiązań - dodaje Szymon Dalc, doradca podatkowy w Dalc i Ochocki-Doradcy.

Niewątpliwie znowelizowane przepisy będą korzystne dla podatników, ale nie do końca.

Obostrzenia w uldze

Szymon Dalc zwraca uwagę, że regulacje dotyczące ulgi na złe długi nadal nie będą dotyczyły sytuacji, gdy dłużnik jest w trakcie likwidacji lub w trakcie postępowania upadłościowego.

Radosław Krupa dodaje, że nowe przepisy nie będą miały także zastosowania do wierzytelności wobec podmiotów niebędących podatnikami VAT czynnymi, np. do wierzytelności wobec osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, co znacząco ogranicza jej zastosowanie.

Zdaniem Szymona Dalca podatnicy powinni także zwrócić uwagę na skrócenie z 5 do 2 lat okresu, który objęty jest prawem korekty.

- Jeżeli np. faktura została wystawiona w styczniu 2008 r. i nie została zapłacona, to najpóźniej do końca 2010 r. możliwa będzie korekta podatku należnego. Obecnie okres ten upływałby dopiero z końcem 2012 roku (w tym wypadku był liczony od początku roku, w którym wystawiono fakturę) - wyjaśnia Szymon Dalc.

Potwierdzenie dłużnika

W opinii Radosława Krupy nowe przepisy w pewnym zakresie zaostrzą zasady korzystania z ulgi. Chodzi o to, że nakazują one wierzycielowi zawiadomić dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego. Jeśli mimo zawiadomienia dłużnik w ciągu 14 dni od otrzymania zawiadomienia nie ureguluje należności, to wierzyciel będzie mógł skorzystać z ulgi.

- Dotychczas do skorygowania podatku wystarczyło zawiadomienie dłużnika. Po nowelizacji konieczne będzie posiadanie potwierdzenia odbioru zawiadomienia przez dłużnika, co może nastręczać pewne trudności - stwierdza ekspert E&Y. Zdaniem Radosława Krupy, jeśli dłużnik nie potwierdzi odbioru zawiadomienia, wierzyciel nie będzie mógł skorzystać z ulgi.

Co więcej, zawiadomienie dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego będzie rodziło obowiązki po stronie dłużnika. Dłużnik, który zostanie zawiadomiony przez wierzyciela i nie ureguluje należności w ciągu 14 dni, będzie musiał pomniejszyć podatek naliczony lub w przypadku jego braku - odpowiednio zwiększyć kwotę podatku należnego.

Firmy stracą

Profesor Witold Modzelewski zaznacza, że 14-dniowy termin zapłaty warunkujący brak obowiązku korekty podatku naliczonego przez dłużnika powodować będzie, że już w grudniu wielu wierzycieli zawiadomi dłużnika w trybie tego przepisu i, przy braku zapłaty, dłużnik będzie musiał skorygować deklaracje nawet za 2006 rok, czyli wykazać zaległość podatkową.

- Dla wielu firm w trudnej sytuacji może to być przysłowiowy gwóźdź do trumny - konkluduje nasz rozmówca.

Profesor Witold Modzelewski zwraca także uwagę, że zmianom nie towarzyszy przepis przejściowy, precyzujący jakich wierzytelności dotyczy zmieniona regulacja, powstałych po nowelizacji czy również tych sprzed zmian.

WARUNKI DO SKORZYSTANIA Z ULGI

• Dostawa towaru lub świadczenie usług musi być dokonane na rzecz czynnego podatnika VAT, który nie jest trakcie postępowania upadłościowego lub w trakcie likwidacji

• Wierzytelności były wcześniej opodatkowane i nie zostały zbyte

• Wierzyciel i dłużnik na dzień korekty są czynnymi podatnikami VAT

• Od daty wystawienia faktury dokumentującej wierzytelność nie upłynęły 2 lata

• Wierzyciel zawiadomił dłużnika o zamiarze skorygowania podatku należnego