Nowelizacja ustawy o VAT spowodowała problemy z rozliczeniem podatku od towarów i usług od nabytych lub leasingowanych samochodów, a także paliwa do nich oraz wydatków eksploatacyjnych.

Do końca marca podatnicy mogli odliczyć od wydatków na nabycie lub leasing samochodów osobowych 60 proc. podatku naliczonego, nie więcej niż 6 tys. zł. Od paliwa do nich w ogóle nie można było odliczać podatku, z kolei od wydatków eksploatacyjnych przedsiębiorcy odliczali cały VAT.

Od 1 kwietnia zasady się zmieniły. Obecnie istotne jest to, czy auto jest wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej, czy do celów mieszanych – służbowych i prywatnych. Zasadniczo, jeśli samochód osobowy jest wykorzystywany do celów mieszanych, można odliczyć 50 proc. VAT od wydatków na nabycie lub leasing, a także od wydatków eksploatacyjnych. Nadal w ogóle nie można odliczać podatku od wydatków na paliwo (zmieni się to 1 lipca 2015 r.).

Gdy samochód jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej, można odliczać 100 proc. VAT od wszystkich wydatków. Wymaga to jednak dodatkowo prowadzenia ewidencji przebiegu pojazdu.

Problemy sprawia okres przejściowy.

Faktura za leasing

Nabywca otrzymał w kwietniu 2014 r. fakturę dotyczącą raty leasingu samochodu wykorzystywanego do celów mieszanych. Dostawca auta wystawił dokument 29 marca 2014 r. i wtedy auto dotarło do nabywcy. Termin płatności został określony na 10 kwietnia 2014 r. Jak wyjaśnia Beata Hudziak, doradca podatkowy i partner zarządzający 8tax, prawo do odliczenia podatku naliczonego powstało na zasadach obowiązujących przed 1 kwietnia. Jeśli jest to samochód osobowy, to podatnik ma prawo odliczyć 60 proc. podatku, ale nie więcej niż 6 tys. zł podatku naliczonego. Jeśli nabył samochód z homologacją N1, będzie mógł odliczyć 100 proc. podatku naliczonego. Musi też zarejestrować umowę leasingu do 2 maja.

Naprawa auta

Nabywca otrzymał w kwietniu 2014 r. fakturę dotyczącą naprawy samochodu, który zamierza wykorzystywać do celów mieszanych. Faktura została mu doręczona 15 kwietnia 2014 r., ale usługa została wykonana 31 marca. Beata Hudziak tłumaczy, że obowiązek podatkowy u świadczącego usługę powstał w dacie wykonania usługi. W efekcie prawo do odliczenia podatku naliczonego również należy określać na dzień 31 marca 2014 r. Podatnik może więc odliczyć w deklaracji za marzec 100 proc. podatku naliczonego od naprawy auta.

Dostawa opon

Nabywca otrzymał w marcu 2014 r. fakturę dokumentująca zakup opon do samochodu wykorzystywanego do celów mieszanych. Faktura została wystawiona 31 marca 2014 r. i doręczona tego samego dnia. Opony dotarły jednak do nabywcy dopiero 10 kwietnia 2014 r. W takim wypadku – jak mówi Beata Hudziak – prawo do odliczenia podatku naliczonego u nabywcy powstało na zasadach obowiązujących po 1 kwietnia, ponieważ obowiązek podatkowy u dostawcy (sprzedawcy) powstał w momencie dostawy opon. Zgodnie z nowymi zasadami, nabywca może odliczyć 50 proc. podatku naliczonego.

Wydatki na paliwo

Nabywca kupił auto do działalności firmowej w lutym, a w marcu poniósł też wydatki na paliwo. Faktury za nie dostał jednak 10 kwietnia.

Roman Namysłowski wyjaśnia, że jeżeli paliwo do auta zostało dostarczone przed zmianą przepisów, to zastosowanie powinny mieć regulacje obowiązujące przed 1 kwietnia. To oznacza, że podatnik będzie miał pełne prawo do odliczenia, jeżeli wykorzystywał paliwo do samochodu z homologacją N1 (auto z pełnym prawem do odliczenia). Jeżeli jednak odliczał od nabycia lub leasingu jedynie 60 proc. podatku, nie więcej niż 6 tys. zł (paliwo np. do samochodu osobowego), to VAT od paliwa nie będzie w ogóle podlegał odliczeniu.

Wydanie pojazdu

Nabywca wziął w leasing samochód 26 marca, ale umowę zarejestrował dopiero 10 kwietnia. Auto zostało dostarczone 15 kwietnia.

Roman Namysłowski, doradca podatkowy i partner w Crido Taxand, przypomina, że zgodnie z art. 13 ustawy zmieniającej ustawę o VAT (Dz.U. z 2014 r. poz. 312), w odniesieniu do umów leasingu zawartych do końca marca 2014 r. warunkiem zachowania prawa do pełnego odliczenia VAT jest zarejestrowanie umowy w odpowiednim urzędzie skarbowym w ciągu 30 dni od dnia wejścia w życie tej zmiany, czyli do 2 maja. Rejestracja 10 kwietnia oznacza, że obowiązek ten został spełniony. Przepis ten wymaga jednak, aby przedmiot leasingu został wydany do końca marca. Tymczasem w powyższym przykładzie samochód został wydany (dostarczony) 15 kwietnia. – To oznacza, że będą miały zastosowanie do niego nowe przepisy – wyjaśnia Roman Namysłowski. W deklaracji za kwiecień nabywca odliczy cały VAT, jeżeli samochód będzie wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej lub jeśli konstrukcja samochodu wskazuje na jego biznesowe przeznaczenie. W przeciwnym wypadku może odliczyć jedynie 50 proc. podatku naliczonego od poszczególnych rat leasingu.