W związku z informacjami o planach sprzedaży akcji polskich banków przez kontrolujące je podmioty odniosła się do nich na stronie internetowej Komisja Nadzoru Finansowego (KNF). Przypomniała ona o obowiązku poinformowania KNF o zamiarze zbycia pakietów akcji banku uprawnionych do wykonywania prawa głosu na walnym zgromadzeniu, który powstaje już z chwilą powzięcia decyzji, tj. przed wyborem kontrahenta i podpisaniem umowy.

Maciej Czapiewski, biegły rewident i partner w HLB M2 Audyt wyjaśnia, że właściciele w dniu podjęcia decyzji o zbyciu akcji banku nie mają obowiązków rachunkowych, z wyjątkiem zmiany prezentacji instrumentów finansowych z pozycji majątku trwałego (jeżeli wcześniej były w tej pozycji prezentowane) do aktywów krótkoterminowych. W dacie dokonania transakcji zbycia akcji należy za to rozważyć, czy warunki transakcji kwalifikują akcje do wyłączenia z bilansu.

– Akcje kwalifikuje się do wyłączenia z bilansu, jeżeli wszystkie istotne ryzyka i korzyści związane ze zbywanymi akcjami przechodzą na kupującego – twierdzi nasz rozmówca.

Ryzyka i korzyści mogą pozostać przy sprzedającym, gdy równocześnie z umową sprzedaży zawiera się umowę odkupu po określonej cenie. Maciej Czapiewski podkreśla, że jeżeli warunki transakcji wskazują na obowiązek wyłączenia akcji z bilansu, ich wartość będzie ujęta jako koszty, a otrzymana zapłata powiększy aktywa i zostanie ujęta w przychodach.

W rachunku zysków i strat zostanie zaprezentowany tylko wynik na tej transakcji (saldo przychodów i kosztów). W przypadku gdy w wyniku transakcji akcje nie kwalifikują się do wyłączenia z bilansu, pozostają one w księgach rachunkowych, a wartość otrzymanej zapłaty należy ująć jako zobowiązanie.