Straty z tego tytułu są szacowane na 46 mld zł rocznie. Niewątpliwie jest to skala, która wymaga natychmiastowego przeciwdziałania
W okresie kampanii wyborczej coraz częściej słyszymy postulaty walki z międzynarodowym unikaniem opodatkowania w Polsce. Należy je uznać za jak najbardziej konieczne nie tylko ze względu na interes budżetowy państwa, ale i bezpieczeństwo narodowe. Chcąc jednak stworzyć skuteczną strategię przeciwdziałania międzynarodowemu unikaniu opodatkowania, należy uświadomić sobie, jak wielopłaszczyznowe i skomplikowane jest to zjawisko.
Instrumenty, technologie
Proceder agresywnego unikania opodatkowania jest prowadzony przez międzynarodowe holdingi, które poprzez swoją transgraniczną działalność i wykorzystanie licznych, skomplikowanych instrumentów finansowo-prawnych potrafią stworzyć politykę optymalizacji opodatkowania, zmierzającą do nienaturalnego zminimalizowania opodatkowania, a często do całkowitego jego uniknięcia.
Istotą agresywnego unikania opodatkowania jest wykorzystywanie przez holdingi licznych instrumentów finansowo-prawnych w ramach ich międzynarodowej strategii podatkowej. Lista takich instrumentów jest długa, a zakres skomplikowania bardzo zróżnicowany. Trudne do zweryfikowania pod względem podatkowym są wielopoziomowe konstrukcje instrumentów dłużnych, opcji czy tzw. swap, których mechanizmy są często oparte na specyfice azjatyckiej (nieznanej polskiej administracji i kontroli podatkowej). Podejmowane są również inne działania, które służą agresywnej optymalizacji, np. hybrydyzacja finansowa (mutowanie instrumentów w taki sposób, by były one neutralne podatkowo w określonym państwie), „shanghajskie” instrumenty hybrydowe, inteligentne czy wreszcie elektroniczne raje podatkowe. Obecnie ocenia się, że holdingi międzynarodowe w Unii Europejskiej czynnie wykorzystują ponad 600 (!) instrumentów optymalizujących opodatkowanie.
Został nawet wykreowany nowy nurt zwany high tax technology (wysoko zaawansowane technologie podatkowe), który jest ukierunkowany na budowanie agresywnych strategii podatkowych dla holdingów międzynarodowych w ten sposób, by osiąg- nąć optymalizację podatkową bez zagrożenia wykrycia przez organy podatkowe.
Skomplikowanie licznych instrumentów optymalizujących opodatkowanie nie jest jedyną przyczyną międzynarodowego unikania opodatkowania. Trzeba bowiem pamiętać, że strategie podatkowe holdingów międzynarodowych są konstruowane na gruncie kilku jurysdykcji podatkowych równocześnie: wewnątrzkrajowych ustawodawstw, na terenie których działają struktury holdingowe (może być ich od kilku do kilkunastu bądź nawet kilkudziesięciu), europejskiego oraz międzynarodowego prawa podatkowego. Same międzynarodowe prawo podatkowe to setki międzynarodowych umów, które są skutecznie wykorzystywane do unikania opodatkowania przez holdingi. Obszerność tej problematyki najczęściej przerasta możliwości kontroli podatkowej.
Porażka KE