Sprawa dotyczyła firmy, która na zlecenie urzędu morskiego miała wykonywać usługi budowlane w ramach programu ochrony brzegów Bałtyku. Firma uważała, że jej prace mają związek z ochroną środowiska morskiego i z tego tytułu powinna fakturować usługi, stosując zerową stawkę VAT. Powołała się na art. 83 ust. 1 pkt 11 tej ustawy. Tłumaczyła, że skoro brzeg morski jest elementem środowiska przyrodniczego, to prace zabezpieczające są ochroną środowiska. Argumentowała, że stabilizując brzeg, zapobiegnie zanikowi plaż, przez to zapewni ochronę wydm przed erozją, a w efekcie przyczyni się do zwiększenia bioróżnorodności ekosystemów.

Dyrektor Izby Skarbowej w Warszawie uznał jednak, że usługi wykonywane przez spółkę nie mają związku ze środowiskiem morskim. Służą one interesom człowieka, dlatego nie mogą korzystać z preferencji na podstawie przepisu o ochronie morza.

Innego zdania był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Uznał co prawda, że sama ochrona brzegu morskiego to za mało, żeby skorzystać z zerowej stawki VAT. Zauważył jednak, że budowle wykonywane przez spółkę będą mogły stanowić schronienie i miejsce żerowania dla ryb, co wpłynie na zróżnicowanie i jakość wód przybrzeżnych. Zdaniem WSA był to wystarczający powód, by spółka mogła stosować do świadczonych przez siebie usług zerowy VAT.

Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się z fiskusem. Wyjaśnił, że liczy się główny cel usługi, a nie jej efekty poboczne. Tym bardziej że jedne ekspertyzy potwierdzają pozytywny wpływ takich działań na środowisko, a inne nie – podkreślił sędzia Roman Wiatrowski.

Według NSA zasadniczym celem spółki nie jest ochrona środowiska, tylko aspekty ekonomiczne, a ulgi wynikającej z art. 83 ust. 1 pkt 11 nie można interpretować w sposób rozszerzający. Sąd dodał, że przepis ten nie ma odpowiednika w unijnej dyrektywie o VAT, przez co niemożliwe jest sięgnięcie do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości UE.

Takie samo stanowisko przedstawił wiceminister finansów Jarosław Neneman w odpowiedzi na interpelację poselską (nr 30623). Wyjaśnił, że usługi mające na celu ochronę brzegów morskich są objęte stawką 0 proc. tylko pod warunkiem, że są związane z ochroną środowiska.

ORZECZNICTWO

Wyrok NSA z 14 kwietnia 2015 r., sygn. akt I FSK 1493/14. www.serwisy.gazetaprawna.pl/orzeczenia