Nie zgadza się z tym Marek Przybylski, doradca podatkowy, radca prawny, menedżer w MDDP. Wskazuje, że w niektórych przypadkach zwrot VAT może być wysyłany na prywatne konto podatnika. Co więcej, żaden z przepisów nie zobowiązuje wprost wszystkich przedsiębiorców ani wszystkich podatników VAT do zakładania rachunków firmowych. Ekspert podkreśla, że jedynie art. 108e ustawy o VAT nakazuje założyć rachunek rozliczeniowy (tzw. firmowy) podatnikom dokonującym czynności podlegających pod regulacje o obowiązkowym mechanizmie podzielonej płatności.
Odmowa zwrotu
Problem zwrotu VAT na zwykły rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR) miała czytelniczka DGP. Prowadzi ona działalność gospodarczą dla celów VAT, ale nie dla celów PIT. Przypomnijmy, że taka sytuacja dotyczy np. osób na kontraktach menedżerskich, którzy dla celów PIT są traktowani jako osoby wykonujące działalność osobiście (art. 13 ustawy o PIT), a nie jako działalność gospodarczą, oraz tych, którzy kupili nieruchomość z VAT, aby ją wynajmować.
Reklama
Czytelniczka wystąpiła o zwrot VAT, a urząd skarbowy przelał go na jej rachunek bankowy. Bank odesłał jednak przelew. Jako powód podał to, że kobieta nie ma w tym banku rachunku VAT, czyli służącego do realizacji przelewów w podzielonej płatności. Bank zaproponował, aby urząd skarbowy opisał ten przelew inaczej niż jako zwrot VAT.
W odpowiedzi na pytanie DGP bank wyjaśnił, że bez danych klientki nie może się odnieść do tej konkretnej sytuacji, ale z opisu sytuacji domniemywa, że klientka nie ma rachunku VAT, tylko zwykły ROR, a urząd chciał zwrócić podatek na rachunek VAT – i dlatego bank odrzucił taki przelew.

Reklama
Rachunek VAT
Podobnie wyjaśniło Ministerstwo Finansów, chociaż również przyznało, że na podstawie przedstawionego opisu nie może dokonać obiektywnej oceny. Resort wskazał, że skoro urząd skarbowy dokonał zwrotu na rachunek VAT, a podatnik takiego rachunku nie posiadał, bank nie mógł zaksięgować pieniędzy na rachunek VAT i je zwrócił. – Można domniemywać, że brak rachunku VAT wynika z braku rachunku bankowego wskazanego dla celów prowadzenia działalności gospodarczej – wskazało MF.
Resort wyjaśnił, że urząd skarbowy nie ma wiedzy, czy podatnik posiada rachunek VAT. Podkreślił, że podatnicy prowadzący działalność gospodarczą są obowiązani do posiadania rachunku rozliczeniowego/firmowego, do którego bank automatycznie otwiera rachunek VAT. Kwestię rachunku VAT regulują art. 62a ust. 1 prawa bankowego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 2439 ze zm.) oraz art. 3b ust. 1 ustawy z 5 listopada 2009 r. o spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1844 ze zm.).
Z wyjaśnień MF wynika, że zwrot VAT musi być realizowany na rachunek bankowy związany z prowadzoną działalnością i zgłoszony do urzędu skarbowego jako rachunek właściwy do zwrotu podatku.
Brak obowiązku
Marek Przybylski się jednak z tym nie zgadza. Tłumaczy, że rachunek, na który przesyłany jest zwrot VAT, musi spełniać dwa podstawowe warunki – należeć do podatnika i być wskazany w odpowiednim formularzu NIP.
– W przypadku osób fizycznych, które są podatnikami VAT, a jednocześnie nie prowadzą działalności zarejestrowanej w CEIDG, jest to formularz NIP-7 – tłumaczy ekspert.
Dodaje, że można w nim wpisać rachunek bankowy dla osób fizycznych (oszczędnościowo-rozliczeniowy) lub też rachunek firmowy (rozliczeniowy, dedykowany przedsiębiorcom i jednostkom organizacyjnym).
– Jeśli więc przelew z urzędu skarbowego był przelewem bankowym, który miał trafić na rachunek podatniczki inny niż rachunek VAT i zgłoszony w NIP-7, postępowanie banku wydaje mi się dziwne i nie znajdujące podstaw w przepisach – mówi Marek Przybylski.
Dodaje, że inaczej należy ocenić sytuację, gdy podatniczka zaznaczyła, że chce otrzymać zwrot na rachunek VAT w terminie 25 dni i nie miała takiego rachunku. Warunkiem niezbędnym posiadania rachunku VAT jest bowiem otwarcie rachunku rozliczeniowego, czyli firmowego. – Wówczas rację należy przyznać bankowi – mówi ekspert.
Marek Przybylski przypomina, że rachunek firmowy jest też niezbędny, żeby otrzymać szybki zwrot VAT (w ciągu 15 dni), który jest przewidziany dla „podatników bezgotówkowych” (co najmniej 80 proc. obrotu ewidencjonuje w kasie rejestrującej i przynajmniej 80 proc. płatności przyjmuje kartą płatniczą czy np. blikiem).
Sprawa znalazła swój szczęśliwy finał i ostatecznie czytelniczka otrzymała pieniądze na swoje prywatne konto.
Wyjaśnienia Ministerstwa Finansów
Pytanie DGP: Czy zwrot VAT przez urząd skarbowy musi być dokonywany na rachunek VAT, czy podatnik może dostać zwrot VAT na prywatny rachunek?
Odpowiedź MF: Zwrot VAT musi być realizowany na rachunek bankowy związany z prowadzoną działalnością i zgłoszony do urzędu skarbowego jako rachunek właściwy do zwrotu podatku.