Małżonkowie od 10 lat wynajmowali wspólne mieszkanie. Przez te wszystkie lata zgodnie ze składanym przez nich oświadczeniem podatek (ryczałt ewidencjonowany) w całości rozliczał mąż, który zmarł w lipcu 2012 r. Zgodnie z postanowieniem sądu (z października 2012 r.) spadek nabyli – po 1/3 części, żona i dwoje dorosłych dzieci. W okresie od śmierci męża do końca 2012 r. podatek wpłacała żona na własne nazwisko. W 2013 roku współwłasność mieszkania została zniesiona – mieszkanie dostała podatniczka bez obowiązku spłaty dzieci.

Organ podatkowy zakwestionował rozliczenie najmu za 2012 r., które złożyła podatniczka (cały przychód objęła ryczałtem). Urzędnik nakazał opodatkowanie przychodów od dnia śmierci jej męża na zasadach ogólnych. Przy czym każde ze spadkobierców miało w osobnych zeznaniach wykazać przychód z najmu (dzieci i żona po 1/3 części przypadającej im po spadkodawcy plus podatniczka dodatkowo 50 proc. jej udziału w lokalu). Zainteresowana się z tym nie zgodziła, jednak dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu w interpretacji odmówił jej racji.

Podkreślił, że prawa i obowiązki wynikające z prawa podatkowego nie należą do spadku. Ich sukcesja jest możliwa tylko w granicach określonych w ustawie – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 749 z późn. zm.). Zdaniem dyrektora IS w Poznaniu przepisy te nie uprawniają spadkobiercy do stosowania ryczałtu ewidencjonowanego na podstawie złożonego przez zmarłego oświadczenia o wyborze tej formy opodatkowania do przychodów z najmu prywatnego. Przychody uzyskane od dnia śmierci spadkodawcy podlegają więc opodatkowaniu skalą.

Organ podatkowy wskazał, że spadkobiercy nabywają prawo do spadku już z chwilą jego otwarcia. Dopiero jednak stwierdzenie nabycia spadku przez sąd pozwala bez żadnych wątpliwości stwierdzić, kto jest spadkobiercą oraz jaki udział przypadł każdemu z nich.

Zatem – zdaniem organu podatkowego – do chwili otrzymania postanowienia sądu o nabyciu spadku, jeżeli nieruchomość nadal jest wynajmowana, kwota otrzymana z tytułu najmu 50 proc. nieruchomości pozostałej po zmarłym powinna być dzielona na trzy części. Przychody uzyskane z najmu według udziału we wspólnej własności nieruchomości należy rozliczyć, składając zeznanie do 30 kwietnia następnego roku.

Podatniczka nie mogła więc – od dnia śmierci męża do końca 2012 r. – korzystać z ryczałtu. Powinna natomiast złożyć zeznanie podatkowe z uwzględnieniem przychodów z najmu, które zostaną opodatkowane na zasadach ogólnych. Przy czym powinna uwzględnić 1/3 tej części przychodów, która przypada spadkobiercom z tytułu dziedziczenia. Jednocześnie przychody, które przypadają zainteresowanej z tytułu należących do niej 50 proc. udziałów w nieruchomości również powinny być opodatkowane na zasadach ogólnych (wykazane łącznie w tym samym zeznaniu).

Interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Poznaniu z 5 listopada 2013 r., sygn. ILPB1/415-937/13-2/AG (nr IPTPB3/423-287/13-2/MF)