Do końca czerwca tego roku obowiązują przepisy przejściowe dotyczące opodatkowania podatkiem u źródła odsetek oraz należności licencyjnych wypłacanych nierezydentom z krajów UE. Od 1 lipca wejdzie w pełni w życie dyrektywa odsetkowa, zwalniająca odsetki z podatku. O jaką sytuację w praktyce chodzi?

Opodatkowanie dotyczy sytuacji, gdy polska spółka płaci odsetki bądź należności licencyjne spółce będącej rezydentem podatkowym jednego z krajów UE lub Europejskiego Obszaru Gospodarczego, z którą jest powiązana kapitałowo.

Kiedy uznajemy, że takie powiązania kapitałowe istnieją?

Jeśli spółka polska posiada w spółce zagranicznej co najmniej 25 proc. udziałów lub spółka zagraniczna posiada co najmniej tyle udziałów w spółce polskiej. Trzecia możliwość dotyczy przypadku, gdy obie spółki córki mają wspólną spółkę matkę, która ma w nich co najmniej 25 proc. udziałów.

Jakich podmiotów nie dotyczy ten problem?

Przykładowo, gdy podmioty są powiązane z sobą – nawet w 100 proc. – ale jedynie pośrednio. Oznacza to, że jeśli spółka A ma 100 proc. udziałów w spółce B, która z kolei ma 100 proc. udziałów w spółce polskiej, to transakcje między spółką polską a spółką A nie podlegają przepisom dyrektywy odsetkowej.

Czy w takiej sytuacji trzeba opodatkować wypłatę odsetek między spółkami pośrednio powiązanymi?

Tak. W takim przypadku dochodzi do opodatkowania, ale zastosowanie znajdują przepisy umów o unikaniu podwójnego opodatkowania, które redukują zazwyczaj obciążenia podatkowe z 20 proc. do 5 proc. Dodajmy, że do końca czerwca, a więc w okresie przejściowym, maksymalna stawka podatku, jaką może pobrać Polska, również wynosi 5 proc. W wielu przypadkach stawka jest więc identyczna jak ta wynikająca z umów o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Co się zmieni od 1 lipca?

Po wygaśnięciu okresu przejściowego, co nastąpi 1 lipca, tego typu płatności – odsetki i należności licencyjne – między spółkami bezpośrednio powiązanymi bądź spółkami, które mają wspólną spółkę matkę, wypłacane przez polskiego dłużnika na rzecz spółki zagranicznej będą zwolnione z podatku u źródła, czyli w Polsce.

Jakie są przykładowe należności licencyjne?

Przykładowo są to wszelkiego rodzaju prawa autorskie do dzieła literackiego, artystycznego, naukowego, filmy, oprogramowanie, patenty, znaki towarowe, know-how. Należności te zostały wymienione w polskiej ustawie o CIT oraz w umowach o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Kiedy musi nastąpić płatność, aby skorzystać z tego zwolnienia?

Zwolnienie z podatku będzie dotyczyło płatności odsetek i należności licencyjnych, które nastąpią po 30 czerwca. A więc gdy polska spółka zapłaci 1 lipca odsetki naliczone za okres wcześniejszy, np. za I półrocze 2013 r., to mimo że są to odsetki należne za okres, kiedy zwolnienie nie obowiązywało, to i tak czynnikiem decydującym będzie moment płatności. Podatnicy mogą więc uniknąć obciążenia, jeśli umówią się z kontrahentem na przesunięcie terminu płatności.

Kto skorzysta na tych zmianach?

Jest to zmiana korzystna dla firm, które nie są rezydentami w Polsce i które otrzymują odsetki od polskich przedsiębiorstw. Straci zaś Skarb Państwa, dlatego Polska walczyła o wprowadzenie okresów przejściowych w opodatkowaniu odsetek wypłacanych zagranicznym spółkom.

Polskie firmy od dawna korzystają z tego rozwiązania, czyli nie płacą podatku od odsetek wypłaconych im przez zagraniczne przedsiębiorstwa z UE. Wiele krajów unijnych od lat nie pobiera podatku u źródła. Polska od 1 lipca dołączy do tego grona, czyli stanie się równie atrakcyjna dla podatników, jak inne państwa.

Jakie warunki trzeba spełnić, aby skorzystać ze zwolnienia z opodatkowania?

Podatnik musi spełnić warunki formalne. Przede wszystkim posiadanie udziałów w spółce musi wynikać z tytułu własności. Ponadto spółka otrzymująca odsetki musi przedstawić certyfikat rezydencji podmiotowi wypłacającemu. Kolejny wymóg jest taki, że w umowie o unikaniu podwójnego opodatkowania między Polską a krajem beneficjenta musi być klauzula o wymianie informacji podatkowych.

Co, jeśli zdarzy się przypadek, gdy te warunki nie będą spełnione?

W takiej sytuacji należy odsetki opodatkować, stosując umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania.

Dużo się ostatnio mówi o opodatkowaniu zagranicznych spółek kontrolowanych, CFC. Czy po wprowadzeniu tego rozwiązania podmioty powiązane będą musiały zapłacić podatek mimo zwolnienia wynikającego z dyrektywy odsetkowej?

Planowane zmiany, których istotą jest wprowadzenie podatku dochodowego od zysków osiąganych przez zagraniczne spółki zależne, nie wyłączą możliwości korzystania ze zwolnienia wynikającego z dyrektywy odsetkowej. Innymi słowy, nowe regulacje dotyczące opodatkowania CFC będą – po ich wejściu w życie – stanowić unormowanie niezależne od funkcjonujących już przepisów, które implementują dyrektywę odsetkową. Nawet jeśli zaczną obowiązywać, wypłata odsetek do zagranicznej spółki powiązanej będzie – przy spełnieniu omówionych warunków – nadal korzystać ze zwolnienia z podatku u źródła w Polsce.