rozwiń ›

Nie wiedzą, czy mają obniżyć VAT naliczony jeszcze na starych zasadach, czy już na nowych, zgodnie z przepisami o Krajowym Systemie e-Faktur. Jeżeli obniżą zgodnie z nowymi regułami, to ryzykują, że kiedyś zakwestionuje to skarbówka, twierdząc, że należało stosować jeszcze stare przepisy. A te były bardziej profiskalne.

Korekta in minus u sprzedawcy

Przed 1 lutego 2026 r. zasady korygowania in minus podstawy opodatkowania (u sprzedającego) i podatku naliczonego (u kupującego) były inne niż są obecnie. Zgodnie z ówczesnym brzmieniem art. 29a ust. 13 ustawy o VAT sprzedający obniżał podstawę opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym wystawił fakturę korygującą, pod warunkiem że z posiadanej przez niego dokumentacji wynikało, iż:

  • uzgodnił on z nabywcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania określone w fakturze korygującej oraz
  • warunki te zostały spełnione, a faktura ta była zgodna z posiadaną dokumentacją.

Jeżeli w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie miał jeszcze wspomnianej dokumentacji, to obniżał podstawę opodatkowania za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał.

Natomiast od 1 lutego 2026 r. sprzedający, po udzieleniu rabatu, obniża podstawę opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym:

  • wystawił fakturę korygującą w postaci ustrukturyzowanej, czyli w KSeF,
  • otrzymał potwierdzenie otrzymania faktury korygującej przez nabywcę towaru lub usługi, jeżeli wystawił fakturę korygującą inną niż przy użyciu KSeF.

Korekta u nabywcy

Z kolei nabywca po otrzymaniu rabatu zmniejszał przed 1 lutego 2026 r. podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym:

  • uzgodnił z dostawcą towarów lub usługodawcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania – jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego te warunki zostały spełnione;
  • spełnione zostały warunki obniżenia podstawy opodatkowania – gdy stało się to po upływie okresu rozliczeniowego.

Tak wynikało z art. 86 ust. 19a ustawy o VAT. Od 1 lutego 2026 r. przepis ten brzmi inaczej. Wynika z niego, że nabywca zmniejsza u siebie podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą.

Rabat w grudniu, faktura w lutym

Tu dochodzimy do sedna problemu – jak ma postąpić nabywca, jeżeli fakturę korygującą dostał w lutym 2026 r. i została ona wystawiona w tym miesiącu, ale dotyczy rabatu udzielonego do grudniowej sprzedaży (tj. w grudniu 2025 r.)? Za jaki okres powinien zmniejszyć podatek naliczony?

W świetle obecnego brzmienia art. 86 ust. 19a ustawy o VAT powinien zmniejszyć podatek naliczony w rozliczeniu za luty, czyli okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Gorzej, jeśli fiskus uzna po pewnym czasie, że w takiej sytuacji nabywca powinien był zmniejszyć podatek naliczony według reguł, które obowiązywały do 31 stycznia 2026 r. Wówczas liczyło się spełnienie warunków obniżenia podstawy opodatkowania, czyli udzielenia rabatu.

Fiskus może więc uznać, że skoro sprzedający udzielił rabatu w grudniu 2025 r., to oznacza, iż zostały spełnione i uzgodnione warunki tej obniżki. A to by oznaczało – w świetle poprzednio obowiązujących przepisów – że nabywca powinien zmniejszyć podatek naliczony za grudzień 2025 r.

Zmniejszenie podatku naliczonego za luty 2026 r., a nie za grudzień 2025 r., może narazić nabywcę na powstanie zaległości podatkowej z wszelkimi tego konsekwencjami (odsetki za zwłokę).

Przepisy przejściowe w zakresie faktur korygujących

Spójrzmy, co mówi na to ustawa nowelizująca z 16 czerwca 2023 r. (Dz.U. poz. 1598 ze zm.). Z jej przepisu przejściowego – art. 11 – wynika, że do faktur korygujących wystawionych przed 1 lutego 2026 r. stosuje się art. 29a i art. 86 ustawy o VAT w dotychczasowym brzmieniu.

Również przepisy o przenoszeniu na następne okresy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym oraz o zwrocie tej nadwyżki stosuje się w nowym brzmieniu do okresów rozliczeniowych przypadających dopiero od 1 lutego 2026 r. Wynika to z kolejnego przepisu przejściowego ustawy nowelizującej – art. 12.

Oba przepisy przejściowe, w tym zwłaszcza art. 11 ustawy nowelizującej, sugerują, że nabywca, który dostanie fakturę korygującą w lutym, ale wystawioną do 31 stycznia 2026 r., powinien jednak postępować zgodnie z poprzednimi przepisami.

Tak też interpretuje je Dorota Kosacka, doradca podatkowy w DBO Polska. – Zasady ujmowania przez sprzedawcę i nabywcę w okresie przejściowym faktur korygujących in minus zależą od daty wystawienia faktury korygującej. Jeżeli korekta została wystawiona najpóźniej 31 stycznia 2026 r., to zarówno sprzedawca, jak i nabywca powinni zastosować stare regulacje – wskazuje ekspertka i tłumaczy to na przykładzie:

Przykład 1

W umowie zawartej w 2024 r. uzgodniono, że nabywca – po spełnieniu określonych warunków – otrzyma 2 proc. rabatu rocznego. Nabywca spełnił te warunki z końcem 2025 r.

Jeżeli sprzedawca wystawił fakturę korygującą najpóźniej 31 stycznia 2026 r., to zarówno on, jak i nabywca powinni zastosować stare regulacje. To oznacza, że sprzedawca ujmie korektę w rozliczeniu za styczeń 2026 r. (uzgodnienie i spełnienie warunków nastąpiło wcześniej, ale faktura korygująca została wystawiona dopiero w styczniu 2026 r.).

Natomiast nabywca powinien zmniejszyć VAT naliczony w rozliczeniu za grudzień 2025 r., czyli w okresie, w którym doszło do spełnienia warunków (nastąpiło ono później niż uzgodnienie).

Dla sprzedawcy zasady są jasne

Jeżeli natomiast fakturę korygującą wystawiono 1 lutego 2026 r. lub później, to zastosowanie mają nowe przepisy. Nie ma w nich już mowy o uzgodnieniu z nabywcą warunków obniżenia podstawy opodatkowania i spełnieniu tych warunków.

W odniesieniu do sprzedawcy przepisy przejściowe wydają się jasne. Dorota Kosacka tłumaczy je na następującym przykładzie:

Przykład 2

W umowie zawartej w 2024 r. uzgodniono, że nabywca – po spełnieniu określonych warunków – otrzyma 2 proc. rabatu rocznego. Nabywca spełnił te warunki z końcem 2025 r. Sprzedawca wystawił fakturę korygującą 1 lutego 2026 r. O sposobie ujęcia korekty decydują już nowe regulacje. Dla sprzedawcy kluczowy jest więc sposób wystawienia faktury korygującej. Jeżeli zatem wystawił ją:

– w formie tradycyjnej (papierowej lub zwykłej elektronicznej), to ujmie ją w rozliczeniu za okres otrzymania potwierdzenia odbioru faktury korygującej in minus; jeżeli zatem otrzyma potwierdzenie odbioru w marcu 2026 r., to VAT należny obniży dopiero w rozliczeniu za marzec 2026 r.;

– w KSeF, to o dacie ujęcia faktury korygującej decyduje data wystawienia korekty (w trybie online) albo data jej przesłania do KSeF (w trybie offline24 lub offline). Załóżmy, że sprzedawca prześle korektę do KSeF 2 lutego 2026 r. To oznacza, że ujmie ją w rozliczeniu za luty 2026 r.

Nabywcy mają dylemat: rabat za 2025 r., a korekta według nowych zasad czy sprzed KSeF?

Z kolei u nabywcy, jeżeli faktura korygująca została wystawiona w lutym 2026 r., to zastosowanie mają nowe regulacje zgodnie z art. 11 ustawy nowelizującej. Decydująca powinna być więc data otrzymania faktury korygującej.

– Przyjmując tę zasadę wprost, należałoby uznać, że nabywca może ująć fakturę korygującą wystawioną w lutym 2026 r. (dotyczącą rabatu za 2025 r.) w rozliczeniu VAT za luty 2026 r., o ile otrzyma ją w lutym 2026 r. – wskazuje Dorota Kosacka. Nie kryje, że jest to rozwiązanie korzystne dla podatników.

Problem polega na tym, że – jak zauważa ekspertka – przepisy obowiązujące w grudniu 2025 r. stanowiły co innego. Kluczowe było spełnienie uzgodnionych wcześniej warunków korekty. Jeżeli warunki zostały spełnione, to nabywca musiał zmniejszyć u siebie VAT naliczony niezależnie od tego, czy sprzedawca wystawił fakturę korygującą ani kiedy to zrobił.

– Nabywcy mają więc teraz poważny dylemat: czy fakturę korygującą za rabat za 2025 r., wystawioną 1 lutego 2026 r., ująć w rozliczeniu VAT za grudzień 2025 r., czy dopiero za luty 2026 r. – podsumowuje Dorota Kosacka. Stawia też pytanie: skąd nabywca, rozliczając VAT za grudzień 2025 r., miał wiedzieć, czy sprzedawca wystawi mu fakturę korygującą 31 stycznia, czy dopiero 1 lutego 2026 r.? ©℗

opinia

Górę powinna wziąć zasada neutralności

Nabywcy mają teraz poważny dylemat: czy fakturę korygującą za rabat za 2025 r., wystawioną 1 lutego 2026 r., ująć w rozliczeniu VAT za grudzień 2025 r., czy dopiero za luty 2026 r.

W mojej ocenie, odwołując się do zasady neutralności i biorąc pod uwagę, że sprzedawca może obniżyć VAT należny najwcześniej w rozliczeniu za luty 2026 r. (jeżeli faktura korygująca została wystawiona po 31 stycznia 2026 r.), należy przyjąć wykładnię korzystną dla podatników. To by oznaczało, że korekta dotycząca rabatu za 2025 r., wystawiona 1 lutego 2026 r., powinna zostać ujęta u nabywcy w rozliczeniu za luty 2026 r., zgodnie z datą jej otrzymania.

Pożądane byłoby jednak, aby Ministerstwo Finansów zajęło w tej kwestii stanowisko.

Zasady korygowania podatku naliczonego przed 31 stycznia 2026 r.

Pod rządami starych przepisów nabywca, który otrzymał rabat potransakcyjny, powinien był zmniejszyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym został poinformowany o udzieleniu tego rabatu (bądź o akceptacji przez sprzedającego spełnienia warunków przyznania tego rabatu). Tak wynikało z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 19 września 2025 r. (sygn. akt I FSK 1105/22).

Jeżeli jedyną formą informacji było wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej, a okres jej wystawienia pokrywał się z okresem powzięcia informacji przez nabywcę o jej wystawieniu, to – jak wyjaśnił NSA – nabywca powinien był zmniejszyć podatek naliczony w rozliczeniu za okres, w którym została wystawiona na jego rzecz faktura korygująca.

W tym samym wyroku sąd kasacyjny odniósł się również do innych przyczyn korekty in minus: reklamacji i zwrotów towarów oraz błędów i pomyłek w kwocie podatku na fakturze.