rozwiń ›

Resort finansów wyjaśnił: „Jeżeli zatem, na podstawie przepisów ustawy o podatku VAT, zostanie skutecznie dokonany wybór kwartalnego rozliczenia podatku VAT w 2026 r., poprzez złożenie stosownego zawiadomienia do 25 lutego 2026 r., to dla celów podatku dochodowego, podmioty, które dokonają takiego wyboru, nie będą obowiązane od 1 stycznia 2026 r. do elektronicznego prowadzenia ksiąg podatkowych i ich przesyłania w formie plików JPK po zakończeniu roku. Podmioty te będą mogły prowadzić księgi na starych zasadach”.

Które JPK?

Przypomnijmy, że w zakresie podatku dochodowego jest kilka struktur:

  • JPK_KR_PD – Jednolity Plik Kontrolny Księgi Rachunkowe Podatek Dochodowy,
  • JPK_ST_KR – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe,
  • JPK_PKPIR – Jednolity Plik Kontrolny Podatkowa Księga Przychodów i Rozchodów,
  • JPK_EWP – Jednolity Plik Kontrolny Ewidencja Przychodów,
  • JPK_ST – Jednolity Plik Kontrolny Środki Trwałe (dla JPK_PKPIR oraz JPK_EWP).

Księgi rachunkowe za 2025 r.

Już od 1 stycznia 2025 r. księgi muszą elektronicznie prowadzić i przesyłać po zakończeniu roku:

  • podatnicy CIT i spółki niebędące osobami prawnymi, których wartość przychodu w poprzednim roku podatkowym (a w przypadku spółek niebędących osobami prawnymi – w poprzednim roku obrotowym) przekroczyła 50 mln euro,
  • podatkowe grupy kapitałowe (obowiązek przekazania struktur JPK ciąży odrębnie na każdej ze spółek tworzących grupę, zgodnie z art. 9 ust. 1g ustawy o CIT).

Zwolnienie i przesunięcie

W rozporządzeniu z 16 lutego 2026 r. (Dz.U. poz. 188) minister finansów i gospodarki przedłużył terminy przesyłania JPK w zakresie ksiąg rachunkowych za rok podatkowy albo obrotowy rozpoczynający się po 31 grudnia 2024 r., a kończący się przed 1 kwietnia 2026 r. Termin został przedłużony do końca siódmego miesiąca po zakończeniu odpowiednio roku podatkowego albo roku obrotowego. Dla podmiotów, u których rok podatkowy jest zbieżny z rokiem kalendarzowym, oznacza to, że termin został przedłużony do 31 lipca 2026 r.

Dodatkowo do 31 lipca 2026 r. został przedłużony termin przesyłania ksiąg wynikający z art. 66 ust. 3 ustawy nowelizującej z 29 października 2021 r. (Dz.U. poz. 2105 ze zm.), a więc gdy rok podatkowy albo obrotowy, za który mają być przesłane księgi, zakończył się przed 31 grudnia 2025 r.

Natomiast wcześniej minister zwolnił podatników CIT i spółki niebędące osobami prawnymi z obowiązku przesyłania struktury JPK_ST_KR za rok podatkowy (obrotowy), który rozpoczyna się po 31 grudnia 2024 r., a przed 1 stycznia 2026 r. (rozporządzenie z 13 grudnia 2024 r., Dz.U. poz. 1861).

Księgi rachunkowe za 2026 r.

Od 1 stycznia 2026 r. obowiązki w zakresie elektronicznego prowadzenia ksiąg oraz przesyłania JPK_KR_PD oraz JPK_ST_KR po zakończeniu roku objęły podatników CIT, spółki niebędące osobami prawnymi oraz podatników PIT prowadzących księgi rachunkowe, obowiązanych przesyłać co miesiąc pliki JPK_V7M. Od 1 stycznia 2027 r. obowiązki te obejmą pozostałych podatników prowadzących księgi rachunkowe, w tym podatników rozliczających się z VAT kwartalnie (zobowiązanych do składania pliku JPK_V7K).

W zakresie PIT, ryczałtu i środków trwałych

Natomiast obowiązki w zakresie elektronicznego prowadzenia ksiąg oraz przesyłania, po zakończeniu roku, plików JPK_PKPIR, JPK_EWP i JPK_ST obowiązują od:

  • 1 stycznia 2026 r. podatników PIT i ryczałtowców, którzy muszą co miesiąc przesyłać pliki JPK_V7M,
  • 1 stycznia 2027 r. pozostałych podatników PIT i ryczałtowców, w tym podatników rozliczających się z VAT kwartalnie (zobowiązanych do składania pliku JPK_V7K).

Terminy te wynikają z art. 66 ust. 1 i 2 ustawy nowelizującej z 29 października 2021 r. (Dz.U. poz. 2105 ze zm.).

Wybór kwartalnego VAT

Kto zatem wybierze kwartalny sposób rozliczenia VAT, znajdzie się w ostatniej grupie podatników zobowiązanych do prowadzenia ksiąg elektronicznie i wysyłki plików JPK w zakresie podatku dochodowego. Wystarczy zawiadomić o tym naczelnika urzędu skarbowego do 25 lutego 2026 r. Zgodnie bowiem z art. 99 ust. 3 ustawy o VAT deklaracje kwartalne można składać po uprzednim zawiadomieniu na piśmie naczelnika urzędu skarbowego, najpóźniej do 25. dnia drugiego miesiąca kwartału, za który będzie po raz pierwszy złożona kwartalna deklaracja podatkowa.

Kto może wybrać kwartalny VAT

Nie wszyscy podatnicy mają prawo takiego wyboru. Zgodnie z art. 99 ust. 2 i 3 ustawy o VAT rozliczenia kwartalne JPK_VAT mogą stosować:

  • mali podatnicy (definicja małego podatnika jest zawarta w art. 2 pkt 25 ustawy o VAT);
  • spółki opodatkowane estońskim CIT, jeżeli wartość ich sprzedaży (wraz z kwotą VAT) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym 4 mln euro (tj. 17 034 tys. zł w 2025 r., po zaokrągleniu do 1 tys. zł).

Kto nie może wybrać kwartalnych rozliczeń – wskazuje art. 99 ust. 3a ustawy o VAT.