Podatnicy prowadzący księgi rachunkowe muszą to robić przy użyciu programów komputerowych oraz przesyłać je właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego po zakończeniu roku podatkowego, po uzupełnieniu ksiąg o dodatkowe dane określone w rozporządzeniu ministra finansów.
Ważne: Te dodatkowe dane są bardzo istotne. Mogą posłużyć administracji skarbowej do lepszej kontroli transferu zysków za granicę.
Fiskus będzie widział każdą transakcję rejestrowaną w księgach rachunkowych, uporządkowaną według słownika znaczników rachunkowych oraz kwalifikację podatkową przekazywaną za pomocą znaczników podatkowych wskazujących na różnice trwałe i przejściowe między ujęciem rachunkowym i podatkowym. Dane transakcyjne muszą zostać uzupełnione o informacje o kontrahencie – jego identyfikator podatkowy oraz kod kraju nadania identyfikatora podatkowego kontrahenta. Biorąc te informacje pod uwagę, administracja skarbowa może odczytać, które transakcje zawarte są z podmiotami powiązanymi i gdzie mają oni rezydencję podatkową.
Transakcje z zagranicznymi podmiotami powiązanymi, także pośrednio, będzie można analizować w zautomatyzowany sposób, biorąc pod uwagę kierunek przepływu środków, wartość transakcji, jej charakter i datę. Dokonywane przepływy będzie można porównywać:
- wewnętrznie – w zestawieniu z innymi transakcjami, w tym także z podmiotami niepowiązanymi,
- zewnętrznie – w porównaniu z innymi podatnikami.
Analiza może dotyczyć różnych aspektów rozliczenia podatku dochodowego, w szczególności kosztów podatkowych, regulacji antyabuzywnych, cen transferowych i nieodpłatnych świadczeń, a także opodatkowania u źródła.
Koszty pod lupą
Spośród kosztów podatkowych uwaga będzie się koncentrować w szczególności na usługach niematerialnych i kosztach finansowania dłużnego. Usługi niematerialne mogą być weryfikowane pod kątem:
- dokumentacji ich rzeczywistego wykonania,
- ustalonych cen,
- związku z przychodami.
Koszty finansowania dłużnego mogą być analizowane nie tylko w kontekście cen transferowych, lecz także regulacji dotyczących ograniczeń potrącalności odsetek. Wielu podatników źle ocenia, co należy zaliczyć do kosztów finansowania dłużnego oraz czy przekroczony został limit 30 proc. EBITDA lub 3 mln zł nadwyżki kosztów finansowania dłużnego.
Uwaga! Ocenę, czy podatnika dotyczą ograniczenia potrącalności kosztów finansowania dłużnego, administracja skarbowa będzie mogła przeprowadzić zdalnie, badając JPK_KR_PD.
Inne ważne obszary z punktu widzenia JPK_KR_PD
Istotne znaczenie mają także regulacje szczególne, które otrzymają drugie życie po przekazaniu JPK_KR_PD. Można wskazać na przepisy o kontrolowanych jednostkach zagranicznych (CFC) oraz podatek od przerzuconych dochodów. Bazują one na identyfikacji pewnych płatności biernych ponoszonych na rzecz podmiotów powiązanych z określonych jurysdykcji podatkowych. Wykrywalność podatników, którzy powinni zapłacić podatek CFC lub od przerzuconych dochodów, była do tej pory niska, ale po przesłaniu JPK_KR_PD gwałtownie wzrośnie – wiadomo będzie bowiem, że do danego podmiotu powiązanego z innego kraju zostały wypłacone środki z określonego tytułu.
Podobnie trudniejsze czasy czekają podatników pełniących rolę płatnika podatku u źródła. Wszelkie transakcje podpadające pod podatek u źródła zaraportowane w strukturze JPK_KR_PD powinny znaleźć swoje odzwierciedlenie w odpowiednich informacjach i deklaracjach dotyczących tego podatku. Jeśli tak nie będzie, spółka wypłacająca określone płatności za granicę będzie odpowiadać za zobowiązania podatkowe jak podatnik. ©℗
Kontynuujemy cykl, w którym eksperci przedstawią praktyczne problemy związane z JPK_CIT, zwracając przy tym uwagę na kwestie zarówno księgowe, jak i podatkowe. Dotychczas w dodatku Podatki i Księgowość ukazały się artykuły:
- „JPK_CIT – największa zmiana w sprawozdawczości finansowej” (8 września 2025 r., DGP nr 173);
- „Czego skarbówka dowie się o kontrahentach firmy” (15 września 2025 r., DGP nr 178);
- „Jak przygotować księgi do nowej struktury raportowania” (22 września 2025 r., DGP nr 183);
- „Znaczniki i mapowanie kont to najtrudniejszy etap przygotowań” (13 października 2025 r., DGP nr 198);
- „Jakie są najczęstsze problemy z raportowaniem JPK_CIT” (20 października 2025 r., DGP nr 203);
- „JPK_CIT w praktyce: wdrożenie zmian w dziale finansowym krok po kroku” (27 października 2025 r., DGP nr 208);
- „Co wspólnego mają Krajowy System e-Faktur i JPK_CIT” (17 listopada 2025 r., DGP nr 222);
- „Taryfa ulgowa dla spółek opodatkowanych estońskim CIT, ale tylko częściowa” (29 grudnia 2025 r., DGP nr 250);
- „Fiskus z łatwością zauważy różnice między wynikiem finansowym i podatkowym” (19 stycznia 2026 r., DGP nr 11);
- „JPK_ST_KR będzie kolejnym cennym źródłem wiedzy dla administracji skarbowej” (9 lutego 2026 r., DGP nr 26).