Pomyłka na fakturze w ilości lub cenie towaru? Konieczna korekta wstecz podatku naliczonego

Spółka wyszczególniła dwa przypadki:

• gdy błąd jest wykrywany przez jedną ze stron transakcji i następnie uzgadniany pomiędzy spółką a dostawcą w drodze korespondencji elektronicznej oraz
• gdy dostawca samodzielnie wykrywa oczywisty błąd i bez wcześniejszego kontaktu wystawia fakturę korygującą, którą spółka akceptuje poprzez wprowadzenie jej do systemu księgowego.

Uważała, że w pierwszym przypadku powinna obniżyć podatek naliczony w miesiącu, w którym druga strona transakcji uznała istnienie błędu lub pomyłki. Natomiast w drugim przypadku powinna to uczynić w miesiącu, w którym dostawca dostarczył jej fakturę korygującą.

Konieczna korekta wstecz

Nie zgodził się z nią dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Stwierdził, że jeśli dochodzi do błędu w ilości lub cenie, to faktury pierwotne od początku dokumentują czynności niezgodne z rzeczywistością, a to oznacza konieczność zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. Zgodnie z tym przepisem nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu różnicy podatku takie faktury, które stwierdzają czynności, które nie zostały dokonane.

Pomyłka to nie oszustwo

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (sygn. akt III SA/Wa 440/22) przyznał rację spółce. Stwierdził, że organ podatkowy błędnie zastosował art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT do niezamierzonych błędów lub pomyłek, podczas gdy regulacja ta – jak stwierdził WSA – służy przeciwdziałaniu oszustwom podatkowym. Przepis ten nie powinien być – według sądu – stosowany automatycznie do dokumentów, które zawierają informacje podane omyłkowo. Do takich przypadków – jak wyjaśnił WSA – należy zastosować art. 29a ust. 13 i 14 ustawy o VAT. Wobec tego:

• gdy błąd lub pomyłka jest uzgadniana między stronami – VAT naliczony powinien zostać obniżony w okresie, w którym doszło do uzgodnienia korekty,
• gdy dostawca sam wystawia fakturę korygującą (bez wcześniejszych uzgodnień), a spółka ją akceptuje – VAT naliczony powinien zostać obniżony w okresie, w którym faktura korygująca została doręczona spółce i zaakceptowana przez nią.

Nie było prawa do odliczenia

Wyrok ten uchylił sąd kasacyjny. Zgodził się z fiskusem, że w tej sprawie zastosowanie znajduje art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT. W ocenie NSA przepis ten może odnosić się również do pomyłek w ilości bądź cenie nabywanych towarów lub usług.

Jak wyjaśnił sędzia Roman Wiatrowski, jeżeli faktura nie odzwierciedlała pierwotnie rzeczywistości, to w ogóle nie powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego w zakresie, którego dotyczył błąd. Zdaniem NSA w takim przypadku wystąpi więc obowiązek korekty „wstecz”. ©℗