Innego zdania była kobieta, która rozliczyła się wspólnie z niepełnosprawnym mężem za 2024 r. Złożyła w urzędzie skarbowym PIT-37 w którym odliczyła ulgę prorodzinną na dzieci oraz wydatki poniesione w ramach ulgi rehabilitacyjnej. Kobieta opiekowała się zarówno niepełnosprawną dorosłą córką jak i niepełnosprawnym mężem. Zarówno dziecko jak i małżonek są niezdolni do samodzielnej egzystencji, a mąż od 2022 r. został też częściowo ubezwłasnowolniony na podstawie wyroku sądu okręgowego.

Wspólne rozliczenie z PIT

Mimo to kobieta była przekonana, że ma prawo do wspólnego rozliczenia się z nim z PIT. Przypomnijmy, że chodzi o preferencję zapisaną w art. 6 ust. 2 ustawy o PIT. Przepis pozwala małżonkom zsumować dochody, podzielić sumę przez dwa i obliczyć podatek od połowy tej kwoty. Wymaga to jednak spełnienia określonych warunków. Małżonkowie muszą pozostawać w związku małżeńskim i we wspólności majątkowej przez cały rok podatkowy lub ewentualnie od dnia ślubu do ostatniego dnia roku podatkowego. Kobieta była przekonana, że spełnia te warunki, bo mimo częściowego ubezwłasnowolnienia męża, nie została formalnie zniesiona istniejąca między nimi małżeńska wspólność majątkowa. Okazało się jednak, że się myliła.

Ubezwłasnowolnienie to koniec przywilejów w PIT

Dyrektor KIS wydając negatywną interpretację indywidualną przywołał przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 2809 ze zm.). Zgodnie z jego art. 53 par.1 „rozdzielność majątkowa powstaje z mocy prawa, w razie ubezwłasnowolnienia lub ogłoszenia upadłości jednego z małżonków”. Dotyczy to również częściowego ubezwłasnowolnienie, które powstaje na mocy art. 16 par. 1 i 2 kodeksu cywilnego (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.). Z przepisu wynika, że osoba pełnoletnia może być częściowo ubezwłasnowolniona np. z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysłowego albo innego rodzaju zaburzeń psychicznych w szczególności pijaństwa lub narkomanii, jeżeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwłasnowolnienia całkowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw. To oznacza, że nawet częściowe ubezwłasnowolnienie męża kobiety, które nastąpiło w 2022 r. oznacza więc powstanie rozdzielności majątkowej i brak prawa do wspólnego rozliczenia z PIT – podsumował dyrektor KIS.

Interpretacja indywidualna dyrektora KIS z 30 grudnia 2025 r. (sygn. 0112-KDSL1-2.4011.620.2025.2.PR)