statystyki

Będzie klauzula obejścia prawa podatkowego

autor: Wojciech Sztuba, Piotr Zając07.03.2016, 12:18
podatki akcyza

Zgodnie z projektem „czynność, która zostanie dokonana w głównej mierze w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, stojąca w sprzeczności w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy, nie będzie skutkowała osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej głównym celem było unikanie opodatkowania”.źródło: ShutterStock

ZMIANA PRAWA. Ministerstwo Finansów zgodnie z zapowiadanymi działaniami mającymi na celu zwiększenie wpływów do budżetu podejmuje wiele inicjatyw legislacyjnych. Jedną z nich jest projekt ustawy o zmianie ustawy – Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw przewidujący m.in. wprowadzenie tzw. ogólnej klauzuli przeciwko unikaniu opodatkowania (GAAR). Nowe przepisy będą dotyczyć transakcji i czynności mających na celu uniknięcie zapłaty podatku lub uzyskanie nadpłaty. Projekt jest obecnie na etapie konsultacji międzyresortowych.

Reklama


Reklama


Projektowany stan prawny

Zgodnie z projektem „czynność, która zostanie dokonana w głównej mierze w celu osiągnięcia korzyści podatkowej, stojąca w sprzeczności w danych okolicznościach z przedmiotem i celem ustawy, nie będzie skutkowała osiągnięciem korzyści podatkowej, jeżeli jej głównym celem było unikanie opodatkowania”.

Przedstawione propozycje stanowią, że organy podatkowe będą miały prawo ocenić skutki podatkowe danej czynności tak, by doszło do zniwelowania osiągniętej przez podatnika korzyści. W przypadku unikania opodatkowania postępowanie podatkowe ma być obligatoryjnie wszczynane bądź też przejmowane do dalszego prowadzenia przez ministra finansów. Wśród planowanych zmian znajdziemy również utworzenie Rady ds. unikania opodatkowania powołanej do wydawania pisemnych, niewiążących opinii co do zasadności zastosowania klauzuli w danej sprawie. Progiem, powyżej którego klauzula będzie znajdowała zastosowanie, ma być kwota 100 tys. zł.

Za „sprzeczne w danych okolicznościach z celem ustawy” należy uznać takie działania podatnika, które są podejmowane w celu zapobieżenia efektowi, jaki założył ustawodawca, wprowadzając w życie podatkową normę prawną. Wydaje się, że w określonym stanie faktycznym konkretne działanie podatnika, np. aport aktywa, może być zgodne lub sprzeczne z celem ustawy. Z praktycznej perspektywy, aby klauzula mogła zostać zastosowana, w konkretnym działaniu podatnika musi zajść relacja, która spowoduje, że efekt, jaki został założony przy wprowadzaniu w życie regulacji podatkowej, nie został osiągnięty. Analizując tę kwestię, należy się oczywiście zastanowić nad celem ustawy, który mają zniweczyć działania podatnika.

Same ustawy podatkowe nie zawierają definicji celu, jaki przyświeca ich regulacjom, niewątpliwie jednak będzie to nakładanie podatków w sposób powszechny oraz zgodny z Konstytucją RP. Powszechność jest jedną z głównych cech podatków, która przejawia się w tym, że są one nakładane i pobierane na jednolitych zasadach i z zastosowaniem warunków określanych w powszechnie obowiązujących przepisach prawnych. Podstawą nakładania podatków powinny więc być normy o charakterze generalnym i same podatki nie powinny być indywidualizowane. Powszechność opodatkowania jest cechą niezwykle trudną do uchwycenia, w szczególności w tak złożonym systemie podatkowym jak polski. Niemniej jednak, przekładając koncepcję powszechnego opodatkowania na grunt projektowanych regulacji, należy założyć, że w celu zastosowania klauzuli obejścia prawa należy dokonać swego rodzaju analizy porównawczej. Jeśli więc w danych okolicznościach (stanie faktycznym) działania podatnika doprowadziły do zapobieżenia lub zmniejszenia opodatkowania w porównaniu z innymi podatnikami znajdującymi się w podobnej sytuacji, istnieje duże prawdopodobieństwo, iż organy podatkowe uznają, że zastosowanie omawianej klauzuli będzie uzasadnione. Biorąc jednak pod uwagę szeroki katalog zwolnień i wyłączeń podatkowych, regulacje umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz dyrektywy UE, wspomniany powyżej cel ustawy przestaje już być precyzyjnym pojęciem i wydaje się, że możliwość zastosowania omawianych regulacji będzie w dużym stopniu uzależniona od subiektywnego przekonania urzędnika analizującego daną sprawę. Podkreślenia wymaga fakt, iż owa nieprecyzyjność i uznaniowość regulacji w odniesieniu do podobnych zapisów została już uznana przez Trybunał Konstytucyjny za jedną z podstaw uchylenia klauzuli zapobiegającej unikaniu opodatkowania w 2004 r. Porównując proponowane obecnie regulacje z ówcześnie obowiązującym stanem prawnym, należy dojść do wniosku, że uznaniowość organów podatkowych będzie w tym wypadku równie duża. W konsekwencji można się spodziewać, że przepisy te ponownie mogą trafić pod rozwagę sędziów trybunału.


Pozostało jeszcze 61% treści

PROMOCJA
Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc już od 33,00 złZamów abonament

Przeczytaj artykuł
Koszt SMS-a 2,46 złZapłać sms-emMasz już kod?
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Polecane

Reklama