Do końca 2012 roku Komisja Europejska powinna przeprowadzić ocenę przydatności Międzynarodowych Standardów Rachunkowości Sektora Publicznego (MSR SP) dla państw członkowskich Unii Europejskiej. Jest to wynik podpisanego podczas polskiej Prezydencji w Unii Europejskiej tzw. sześciopaku, czyli dyrektywy 2011/85 z 8 listopada 2011 roku. Jednak już teraz eksperci z polskich firm audytorskich twierdzą, że wdrożenie standardów w naszej sferze budżetowej to konieczność.

Podobnie uważa Barbara Balcarczyk, zastępca skarbnika Katowic.

– Już stosujemy wytyczne Eurostatu w zakresie definicji długu w umowach partnerstwa publiczno-prywatnego (PPP) lub koncesji – podkreśla.

Samorządy obecnie mają trudności z księgowym ujęciem składników majątkowych realizowanych w ramach PPP lub w trybie koncesji. Dlatego według Barbary Balcarczyk jest wskazane, aby regulacje MSR SP miały zastosowanie również w sferze finansów publicznych w Polsce.

Zasada memoriału

Radosław Gumułka, biegły rewident, prezes Grupy Gumułka wyjaśnia, że międzynarodowe standardy dla sektora publicznego charakteryzują się dwiema zasadniczymi cechami: zmieniają podejście z kasowego na memoriałowe oraz uwzględniają brak konieczności ukierunkowania sektora publicznego na zysk. Obydwa aspekty mają kluczowe znaczenie dla właściwej prezentacji sytuacji w sektorze publicznym.

Obecnie ustalenie deficytu budżetu państwa oraz nadwyżki lub deficytu budżetu środków europejskich następuje na odrębnych kontach księgowych w zakresie faktycznie (kasowo) zrealizowanych podatkowych i niepodatkowych dochodów i wydatków budżetu państwa oraz na odrębnych kontach księgowych w zakresie faktycznie (kasowo) zrealizowanych dochodów i wydatków budżetu środków europejskich.

– Tymczasem zasada ta nie alokuje właściwie kosztów i przychodów – nie pozwala na wyrobienie sobie poglądu odnośnie faktycznej sytuacji w perspektywie średnio- i długookresowej – twierdzi Gumułka.

Standardy pokażą bardziej rzetelną ocenę sytuacji jednostek publicznych

Prowadzi również do sztucznych zabiegów mających na celu reperowanie budżetu poprzez zwroty środków na koniec okresu. Odejście od konceptu oparcia wartości na cenie sprzedaży netto ma za zadanie odzwierciedlić, że misją sektora publicznego jest zaspokajanie potrzeb wspólnoty. Dlatego pojęcie wartości nie musi być mierzone wyłącznie poprzez kwotę odzyskiwalną, możliwą do spieniężenia. W tym celu MSR SP wprowadzają rozróżnienie pomiędzy funkcją społeczną sektora publicznego a mającą coraz większe znaczenie funkcją biznesową realizowaną przez podmioty publiczne (cash-generating assets). Dzięki wyodrębnieniu różnych funkcji wartość aktywów i pasywów może zostać lepiej zmierzona i tym samym – odpowiednio przedstawiona odbiorcom sprawozdania.