Od 2 stycznia 2012 r. deputaty węglowe są opodatkowane akcyzą. Jednak podatnik, który węgiel z deputatu przeznaczy p. na cele gospodarstwa domowego i oświadczy to przy odbiorze surowca, podatku nie zapłaci. Problemy pojawiają się w przypadku osób, które odsprzedają otrzymany deputat, a poświadczyły, że zużyją go do celów prywatnych.

– W takim przypadku zwolnienie nie ma zastosowania ze względu na inne przeznaczenie węgla niż wskazane w dokumencie dostawy – ostrzega Konrad Staniec, konsultant podatkowy w kancelarii Parulski & Wspólnicy.

Teoretycznie podmioty odsprzedające węgiel deputatowy mogłyby obracać surowcem bez akcyzy. Byłoby tak – jak stwierdza Konrad Staniec – dopiero po uzyskaniu statusu pośredniczącego podmiotu węglowego (na co prawdopodobnie nie zgodziłyby się kopalnie).

Gdy górnik otrzyma węgiel zwolniony z akcyzy i następnie będzie chciał użyć go do celów innych niż zwolnione, np. sprzedać, wówczas – jak stwierdza Marcin Zimny, ekspert w CMS Cameron McKenna – będzie zobowiązany do zapłaty podatku.

O sprawie wie resort finansów. Wiceminister finansów Jacek Kapica w rozmowie z DGP potwierdził, że talony na deputat podlegają obrotowi wtórnemu. Są osoby, które gromadzą te kwity, kupując, je od świadczeniobiorców i odbierają węgiel z kopalni, który podlega dalszej sprzedaży.

– Kopalnia zobowiązana jest uiścić akcyzę, wydając węgiel z deputatu osobie, która skupuje kwity np. w celach handlowych i nie składa oświadczenia o jego przeznaczeniu na cele uprawniające do zwolnienia – wyjaśnia Jacek Kapica.

Jednocześnie zapewnia nas, że urzędnicy informują, aby w takich sytuacjach uprawnieni do deputatu, którzy się go pozbywają, nie poświadczali nieprawdy o zużyciu węgla na cele domowe.

Stanowisko ministerstwa

Deputat jest świadczeniem dla górnika (emeryta) lub rodziny górnika, który może być wypłacony w formie ryczałtu pieniężnego bądź odebrany w naturze.

– Nowe zasady opodatkowania akcyzą węgla obejmują wyłącznie pierwszy sposób realizacji deputatów, związany z jego fizycznym wydaniem – podkreśla Stefan Majerowski, konsultant podatkowy w Ernst & Young.

Przepisy o podatku akcyzowym nie przewidują szczególnej regulacji w zakresie deputatów na wyroby węglowe. Z odpowiedzi Ministerstwa Finansów na interpelację poselską nr 1342 wynika, że węgiel będący przedmiotem deputatu podlega przepisom akcyzowym w zakresie wyrobów węglowych. W przypadku zatem gdy zostanie wykorzystany do opału przez gospodarstwo domowe, nie będzie opodatkowany. Jednocześnie warunkiem zwolnienia jest dołączenie do przemieszczanych wyrobów węglowych dokumentu dostawy, który podmiot nabywający te wyroby zobowiązany jest podpisać w celu potwierdzenia odbioru i ich przeznaczenia.

Przepisy akcyzowe od 2 stycznia 2012 r. objęły podatkiem obrót węglem z deputatu

– Wynika z tego, że deputaty nie podlegają automatycznie akcyzie, ale dopiero wtedy, gdy nie zostaną spełnione odpowiednie warunki z ustawy – ocenia Wojciech Kotala, doradca podatkowy w DLA Piper Wiater.