– Już przed uchwaleniem budżetu, a nawet przed przedstawieniem projektu budżetu na 2012 r. (jednostki miały na to czas do 15 listopada), wiadomo było, że projekt nie będzie dostosowany do ciągle zmieniających się warunków i wskaźników – mówi Monika Chylanek z Urzędu Miasta Kraków.

Winny jest rząd, który dopiero na początku grudnia (po przedstawieniu projektów przez samorządy) zdecydował, który z trzech wariantów budżetu państwa na ten rok przyjąć. Do częstych zmian budżetów zmusi rady gmin i miast również kryzys na świecie oraz przewidywane zmiany prawne.

Do końca stycznia

Rady gmin i miast mają czas na uchwalenie budżetów do końca roku, a w szczególnych przypadkach do 31 stycznia. Takie wymogi nakłada na samorządy ustawa o finansach publicznych (Dz.U. z 2009 r. nr 157, poz. 1240 z późn. zm.). Przepisy nie określają jednak, jakie szczególne przypadki pozwalają na uchwalenie budżetu w terminie do końca stycznia. W praktyce przyjmuje się, że samorządy mają czas do 31 stycznia.

– Wiele rad gmin, miast, powiatów czy sejmików województw (jednostek stanowiących jednostki samorządu terytorialnego) już uchwaliło plany finansowe. Wobec zmian dokonanych w projekcie ustawy budżetu państwa na 2012 r. konieczna może być korekta planów jednostek samorządowych – przyznaje dr Marcin Będzieszak z Wydziału Nauk Ekonomicznych i Zarządzania Uniwersytetu Szczecińskiego.

Rekordowe zmiany

W zeszłym roku samorządy zmieniały budżety dość często. Przykładowo, radni Warszawy zmieniali plan finansowy miasta na 2011 r. na co drugiej sesji. Z kolei radni Poznania zmieniali na 7 z 18 sesji. Stanisław Lipiński, skarbnik Szczecina, zwracał nam uwagę, że uchwała budżetowa na 2011 rok jest zmieniana niemal na każdej sesji rady miasta.

Nie ma jeszcze zbiorczych danych dotyczących zmian budżetów za 2011 r. Z danych za 2010 r., które przedstawiła Krajowa Rada Regionalnych Izb Obrachunkowych, wynika, że liczba uchwał i zarządzeń zmieniających budżet podjętych przez organy samorządów wyniosła 95 828 i była o 10,7 proc. większa niż w 2009 r. (86 570 uchwał i zarządzeń).

Jeżeli rada gminy nie zdąży z terminem, budżet uchwali RIO

Jakie były najczęstsze przyczyny zmian? Można się spodziewać, że powód był taki sam jak w roku 2010. Ze sprawozdania Krajowej Rady Regionalnych Izb Obrachunkowych wynika, że w 2010 r. (nie ma jeszcze danych za 2011 r.) jednostki najczęściej zmieniały plany z powodu zmian kwot dotacji celowych przekazywanych z budżetu państwa. Podobnej sytuacji może się spodziewać również w 2012 r.