W niektórych urzędach skarbowych zaledwie o 10 proc. spadła liczba wydawanych zaświadczeń. W innych odnotowano nawet niewielki wzrost. To wnioski z sondy przeprowadzonej przez „DGP” we wszystkich 16 izbach skarbowych.

Dlaczego podatnicy nie korzystają z tych ułatwień? Po pierwsze, obawiają się sankcji za fałszywe składanie oświadczeń. Po drugie, nie wiedzą, jak poprawnie napisać taki dokument.

Podobne wnioski przyniosła również sonda przeprowadzona w ośrodkach pomocy społecznej („DGP” nr 155 z 11 sierpnia).

Liczba zaświadczeń

Zgodnie z przepisami ustawy o ograniczeniu barier administracyjnych dla obywateli i przedsiębiorców, osoby ubiegające się m.in. o świadczenia rodzinne, dodatki mieszkaniowe, świadczenia z Funduszu Alimentacyjnego, stypendia szkolne, rentę socjalną czy pomoc społeczną mogą składać w gminach oświadczenia zamiast zaświadczeń o dochodach. Nie muszą zatem prosić urzędów skarbowych o zaświadczenia. Wystarczy, że w zwykłym piśmie podadzą kwotę uzyskanych dochodów. Można ją przepisać z zeznania podatkowego lub informacji o dochodach PIT-11.

– Mimo tak dużego ułatwienia dla obywateli liczba wydawanych zaświadczeń przez urzędy skarbowe kształtuje się na podobnym poziomie, jak w ubiegłym roku – komentuje Dorota Kuligowska z Izby Skarbowej w Bydgoszczy.

Jednocześnie dodaje, że rocznie urzędy skarbowe woj. kujawsko-pomorskiego wydają ponad 400 tys. zaświadczeń.

Podobnie jest w całej Polsce. Przykładowo Andrzej Pieczko z Izby Skarbowej w Zielonej Górze podaje, że w sześciu urzędach skarbowych woj. lubuskiego liczba wydanych zaświadczeń spadła (porównując dane z lipca roku 2011 do danych z lipca roku 2010), a w siedmiu – wzrosła.

– W dwóch urzędach skarbowych woj. świętokrzyskiego: w Końskich i w Staszowie liczba wydawanych zaświadczeń w lipcu br. była większa niż w roku ubiegłym – dodaje Maria Bojczuk z Izby Skarbowej w Kielcach.

Tak samo było w niektórych urzędach skarbowych na Dolnym Śląsku czy w Wielkopolsce.

Są też urzędy, które wydały w lipcu 2011 r. mniej zaświadczeń niż w analogicznym okresie 2010 roku. Tak było np. w województwach: mazowieckim, podlaskim, opolskim, pomorskim, lubelskim, zachodniopomorskim, świętokrzyskim.

– Gorący okres wydawania zaświadczeń dopiero się zaczyna. Najwięcej jest ich wydawanych we wrześniu każdego roku. Wtedy bowiem trwa akcja ubiegania się m.in. o świadczenia z miejskich ośrodków pomocy społecznej – tłumaczy Konrad Zawada z Izby Skarbowej w Krakowie.

Postępowania podatkowe

Podatnicy nie chcą korzystać z oświadczeń również w sprawach podatkowych. Mirosław Kucharczyk z Izby Skarbowej w Warszawie wyjaśnia, że podatnicy najczęściej składali i składają oświadczenia w trakcie prowadzonych postępowań (sprawdzających, kontrolnych, podatkowych). Jednak służą one głównie uzupełnieniu stanu faktycznego, a więc stanowią praktycznie poszerzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego i jako takie zawsze są weryfikowane przez organy podatkowe.

– Oświadczenia składane były zarówno w okresie poprzedzającym wprowadzenie zmian mających doprowadzić do zastąpienia zaświadczeń oświadczeniami, jak i obecnie – stwierdza Mirosław Kucharczyk.

Wioleta Działdowska z Izby Skarbowej w Gdańsku dodaje, że podatnicy najczęściej składają oświadczenia dotyczące: wyboru form opodatkowania; przeznaczenia środków uzyskanych ze sprzedaży nieruchomości; złożenia zeznania podatkowego w innym urzędzie; spełnienia warunków do skorzystania z ulgi meldunkowej. W postępowaniu podatkowym najczęściej zdarzają się oświadczenia: o aktualnym miejscu zamieszkania (wniosek VZM-1); o dziale spadku w postępowaniach z przeniesienia odpowiedzialności; gdy podatnicy zamierzają korzystać z ulg podatkowych w podatku od spadków i darowizn.