Okres, przez który kontrola może być prowadzona u przedsiębiorcy, zależy od wielkości kontrolowanego. Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 220, poz. 1447 z późn. zm.) przewiduje maksymalny czas kontroli od 12 dni roboczych dla mikroprzedsiębiorców, do 48 dni roboczych dla przedsiębiorców innych niż mikro, mali oraz średni. Paweł Jabłonowski, doradca podatkowy, Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, wyjaśnia, że kontrola nie może spowodować przekroczenia limitów czasowych.

– Wyjątkowo limity te mogą być przedłużone – stwierdza Paweł Jabłonowski.

Ekspert zastrzega, że nie więcej jednak niż dwukrotnie – w przypadku przedłużenia kontroli z powodu ujawnienia w jej toku zaniżenia zobowiązania podatkowego w wysokości przekraczającej równowartość 10 proc. kwoty zadeklarowanego zobowiązania lub straty, a także przy ujawnieniu niezłożenia deklaracji mimo takiego obowiązku.

Jeżeli limit kontroli został przekroczony, kontrolowany może – poza wyjątkami wskazanymi w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej – w terminie 3 dni roboczych od dnia, w którym przekroczony został limit czasu, wnieść sprzeciw na piśmie do organu podejmującego i wykonującego kontrolę.

Z danych MF wynika, że w 2010 roku przedsiębiorcy wnieśli 10 takich sprzeciwów.

– Wniesienie sprzeciwu powoduje wstrzymanie czynności kontrolnych przez organ kontroli, ale także wstrzymanie biegu czasu trwania kontroli – przypomina Paweł Jabłonowski.

– Kontrole podatkowe są stosunkowo często przedłużane – ocenia Agnieszka Tałasiewicz, partner w Ernst & Young. Potwierdzają to statystyki z 2010 roku.

Według naszej rozmówczyni może to oznaczać, że pierwotne plany kontroli są nierealistyczne. To, że kontrola jest przedłużana, jest dla podatnika pewną niedogodnością, ale w granicach prawa jest to dopuszczalne i podatnicy muszą się z tym liczyć w momencie, kiedy kontrola się rozpoczyna.

– Zwróciłabym raczej uwagę na inną sytuację będącą nadużyciem – kiedy organy skarbowe zamiast w trybie kontroli (z wszystkimi ograniczeniami co do czasu jej trwania) wszczynają postępowanie podatkowe i kontrolują podatnika w ramach tego postępowania – zauważa Agnieszka Tałasiewicz.

Jej zdaniem to nadużycie sprawia, że podatnik staje się bezbronny co do przedłużającego się czasu kontroli i może być zmuszony gościć kontrolujących przez okrągły rok.

W związku z ustaleniami kontroli z 2010 roku fiskus dokonał 911 zabezpieczeń na majątku 491 podatników/ płatników na 169 338 311 zł.

Przedstawiona statystyka – jak stwierdza Agnieszka Tałasiewicz – wskazuje, że zabezpieczenia stosowane są w sprawach stosunkowo niewielkiego kalibru (średnia wartość zabezpieczenia to 18,5 tys. zł) i dotyczy to określonej grupy podatników podwyższonego ryzyka, bo statystyka wskazuje, że zabezpieczenie średnio było stosowane 2 razy w stosunku do tego samego podatnika.

83 959 kontroli podatkowych przeprowadziły urzędy skarbowe w 2010 roku