Budowa albo remont domu lub mieszkania to kosztowna inwestycja. Stawka VAT na materiały budowlane obecnie wynosi 23 proc. (do końca 2010 r. było to 22 proc.). Jednak osoby fizyczne ponoszące wydatki na nabycie takich towarów mogą odzyskiwać część podatku zapłaconego w cenie. Zasady zwrotu reguluje ustawa z 29 sierpnia 2005 r. o zwrocie osobom fizycznym niektórych wydatków związanych z budownictwem mieszkaniowym. Pieniądze wypłacają urzędy skarbowe na podstawie złożonego przez podatnika wniosku udokumentowanego fakturami.

Warunki zwrotu

Osoba fizyczna ma prawo do zwrotu części wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych w związku z budową domu, a także nadbudową, rozbudową budynku na cele mieszkalne lub przebudową budynku niemieszkalnego, jego części lub pomieszczenia niemieszkalnego na cele mieszkalne. O zwrot można się także ubiegać w związku z remontem domu lub mieszkania.

Prawo do zwrotu przysługuje, pod warunkiem że osoba fizyczna ma w zależności od rodzaju inwestycji prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz pozwolenie na budowę albo tytuł prawny do remontowanego domu lub mieszkania, np. akt własności, umowę najmu, użyczenia itd. Kopię pozwolenia na budowę lub dokumentu poświadczającego tytuł prawny do lokalu trzeba dołączyć do wniosku o zwrot. Jednak przede wszystkim właściwie udokumentowana musi być wysokość poniesionych wydatków, dlatego podstawą do dokonania zwrotu są faktury. Paragon nie wystarczy. Do wniosku należy dołączyć kopie faktur.

Zasady składania wniosku

Podatnik, który zamierza ubiegać się o zwrot, powinien pamiętać o kilku ważnych zasadach. Po pierwsze, wniosek można składać nie częściej niż raz w danym roku kalendarzowym, przy czym nie jest istotny etap inwestycji (można składać wiele wniosków dotyczących tej samej inwestycji). Po drugie, wniosek składa się na piśmie. Można skorzystać z gotowego wzoru, który podatnik znajdzie w każdym urzędzie skarbowym (VZM-1 wraz z załącznikami o symbolach VZM-1/A, VZM-1/B lub VZM-1/C). Po trzecie, małżonkowie mogą ubiegać się o zwrot razem lub osobno, przy czym kwota zwrotu dotyczy łącznie ich obojga. Po czwarte, zwrot VAT jest limitowany. Obowiązują dwa niezależne od siebie limity – wyższy w związku z budową i niższy – dla remontów i innych inwestycji niewymagających pozwolenia na budowę. Limity dotyczą okresów pięcioletnich liczonych od dnia złożenia pierwszego wniosku.

Kwota do odzyskania

Podatnik samodzielnie oblicza – na podstawie zebranych faktur – wysokość przysługującego mu zwrotu. W związku z podwyżką stawki VAT na materiały budowlane od 1 stycznia 2011 r. inwestor może wnioskować o zwrot podatku z faktur wystawianych zarówno ze stawką 22 proc., jak i 23 proc. VAT. Umożliwiają mu to odpowiednie zmiany w ustawie regulującej zasady zwrotu (art. 11a). Jednak trzeba pamiętać, że na skutek tych zmian podatnicy, mimo zakupienia towarów z wyższym podatkiem, mogą uzyskiwać zwrot na takim samym poziomie jak przed podwyżką VAT.

I tak dotychczasowy zwrot na poziomie 68,18 proc. VAT wynikającego z faktur ma zastosowanie wyłącznie do stawki 22 proc. Natomiast dla materiałów budowlanych zakupionych już ze stawką VAT w wysokości 23 proc. wprowadzony został nowy wskaźnik procentowy kwoty zwrotu, który wynosi 65,22 proc. podatku zawartego w fakturach.

Dodatkowo postanowiono, że jeżeli pierwszy wniosek o zwrot zostanie złożony w urzędzie skarbowym w okresie stosowania stawki 23 proc. – limit kwoty zwrotu oblicza się przy zastosowaniu wskaźnika 12,195 proc. (wcześniej wynosił 12,295 proc.). Podkreślić trzeba, że chodzi tu o stawkę VAT obowiązującą w momencie złożenia wniosku rozpoczynającego w stosunku do danej osoby fizycznej liczenie pięcioletniego okresu (tzw. pierwszy wniosek), niezależnie od tego, czy osoba fizyczna dokonała zakupu materiałów budowlanych opodatkowanych VAT wyłącznie o stawce obowiązującej w momencie złożenia pierwszego wniosku, czy o różnych stawkach, tj. 22 proc. i 23 proc.

Jeżeli zatem złożenie pierwszego wniosku przez osobę fizyczną przypada w momencie obowiązywania VAT o stawce 23 proc., kwota zwrotu wynosi:

● 68,18 proc. kwoty VAT zapłaconego w cenie materiałów budowlanych – dla wydatków opodatkowanych VAT według 22-proc. stawki,

● 65,22 proc. kwoty VAT zapłaconego w cenie materiałów budowlanych – dla wydatków opodatkowanych VAT według stawki 23-proc.,

jednak nie więcej niż:

● 12,195 proc. z kwoty stanowiącej iloczyn z 70 mkw. i ceny 1 mkw. – jeżeli inwestycja wymagała pozwolenia na budowę,

● 12,195 proc. z kwoty stanowiącej iloczyn 30 mkw. i ceny 1 mkw. – jeżeli inwestycja nie wymagała pozwolenia na budowę.