Jak wyliczyć należny podatek od czynności cywilnoprawnych, gdy jedna umowa sprzedaży (transakcja) obejmuje zarówno rzeczy ruchome, jak i prawa majątkowe?

W jaki sposób określić podstawę opodatkowania w przypadku, gdy jedna umowa sprzedaży (transakcja) obejmuje kilka rzeczy? Czy w przypadku sprzedaży internetowej (sklepy, portale, aukcje) wymagana jest dodatkowo pisemna forma umowy kupna-sprzedaży, czy też wystarczy sam fakt zaistnienia transakcji między dwoma podatnikami? Co ma zrobić kupujący w sytuacji, gdy nie ma pewności, że firma, która sprzedała mu produkt w internecie, faktycznie odprowadziła z tego tytułu VAT? Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku umów zawieranych w wyniku rozstrzygnięcia aukcji internetowych, a także innych form sprzedaży przez internet lub sprzedaży wysyłkowej?

O odpowiedź na pierwsze pytanie poprosiliśmy Izbę Skarbową we Wrocławiu. Natomiast odpowiedzi na wszystkie pytania udzielił Tomasz Piekielnik z Kancelarii Piekielnik i Partnerzy.

IZBA SKARBOWA WE WROCŁAWIU ODPOWIEDZIAŁA „DGP”

Zakładając, że pytanie dotyczy umowy sprzedaży zawartej pomiędzy dwiema osobami fizycznymi (w której zbywca nie jest twórcą i nie jest z tego tytułu podatnikiem VAT), a przedmiotem umowy jest program komputerowy lub gra (zapisana na nośniku pamięci), przyjąć należy, że taka czynność podlega opodatkowaniu jako sprzedaż rzeczy zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych według stawki 2 proc.

W opisanej sytuacji może znaleźć zastosowanie zwolnienie dotyczące sprzedaży rzeczy ruchomych, jeżeli podstawa opodatkowania nie przekracza 1 tys. zł.

EKSPERT RADZI

Odpowiadając na pytanie pierwsze, przedmiotem obrotu w przypadku oprogramowania czy gier komputerowych są generalnie prawa autorskie. Tym samym sprzedaż programu komputerowego w większości przypadków nie jest równoznaczna ze sprzedażą rzeczy ruchomej. Pośrednie potwierdzenie tej tezy odnaleźć można w art. 74 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych, w myśl którego programy komputerowe podlegają ochronie jak utwory literackie. Jeżeli zatem w przypadku programu komputerowego mamy do czynienia z utworem, to w świetle prawa cywilnego i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych (PCC) należy go traktować jako prawo majątkowe, a nie rzecz ruchomą. Warto jednak zauważyć, że od tej reguły mogą zaistnieć pewne wyjątki. Mogą one dotyczyć m.in. sytuacji, kiedy przedmiotem sprzedaży jest oprogramowanie fabrycznie zapakowane, w przypadku którego nie nastąpiło jeszcze zawarcie umowy licencyjnej przez jakąkolwiek osobę w wyniku fizycznego rozpakowania produktu, czyli np. rozerwania folii czy otwarcia pudełka. Wówczas oprogramowanie komputerowe (zakupione w celach prywatnych, lecz jeszcze nierozpakowane) sprzedawane przez osobę fizyczną powinno być traktowane jak rzecz ruchoma (nośnik z opakowaniem itp.) i będzie opodatkowane 2-proc. stawką PCC (jeśli podstawa opodatkowania przekracza 1 tys. zł). Niestety, i od tej zasady mogą wystąpić wyjątki w zależności od konkretnej sytuacji, sformułowania umowy licencyjnej dołączonej do gry lub programu komputerowego, a także typu umowy zawieranej przy zakupie oprogramowania.

Niemniej jednak zasadniczo sprzedaż oprogramowania już używanego dla PCC należy traktować jako zbycie praw majątkowych. Oznacza to, że stawka podatku od umowy sprzedaży będzie wynosiła 1 proc. Tym samym, przy sprzedaży oprogramowania komputerowego, niezależnie od jego wartości, powstanie obowiązek zapłaty PCC (pod warunkiem, że sprzedawca lub kupujący nie jest podatnikiem VAT). Co prawda z PCC zwolniona jest sprzedaż rzeczy ruchomych o wartości nieprzekraczającej 1 tys. zł, ale zwolnienie to nie odnosi się do praw majątkowych. Będzie ono zatem mogło być stosowane wyłącznie przy sprzedaży oprogramowania przed jego pierwszym wykorzystaniem.