Podatnik rozwiódł się we wrześniu tego roku. Córka podatnika mieszka z nim, natomiast sąd orzekając o rozwodzie, nie rozstrzygnął, z którym rodzicem (matką czy ojcem) będzie mieszkać dziecko. Matka od września widuje się z dzieckiem dwa, trzy razy w tygodniu po kilka godzin. Czy w takiej sytuacji podatnik, czyli ojciec, u którego mieszka córka, będzie mógł rozliczyć się za 2009 rok jak osoba samotnie wychowująca dziecko?
O odpowiedź poprosiliśmy Izbę Skarbową w Szczecinie oraz Martę Zabłocką, księgową z Auxilium.
Publikacja: 14 grudnia 2009, 20:38 Aktualizacja: 7 stycznia 2010, 14:07
IZBA SKARBOWA W SZCZECINIE ODPOWIEDZIAŁA DGP
Nie ma żadnych przeszkód prawnych, by rozwodnik (rozwódka) skorzystał z preferencyjnego opodatkowania jako osoba samotnie wychowująca dziecko, co potencjalnie może wpłynąć na obniżenie wysokości jego podatku. Należy jednak zauważyć, że sam status osoby po rozwodzie jest niewystarczający do skorzystania z tej preferencji podatkowej.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 6 wymaga spełnienia łącznie trzech warunków, by podatnik mógł skorzystać z takiego rozliczenia:
● musi wychowywać dzieci,
● musi być osobą wymienioną w ustawowej definicji osoby samotnie wychowującej dzieci,
● podatnik ani dziecko nie mogą korzystać z liniowej bądź zryczałtowanej formy opodatkowania (formy przewidziane dla przedsiębiorców, jednolita 19-proc. stawka podatkowa, ryczałt od przychodów ewidencjonowanych, karta podatkowa).
Ustawodawca nie definiuje pojęcia wychowania. Można przyjąć, że jest to całokształt zabiegów mających na celu ukształtowanie człowieka pod względem fizycznym, moralnym i umysłowym oraz przygotowanie go do życia w społeczeństwie, wykształcenie w określonym kierunku.
Z preferencji podatkowej bezwarunkowo mogą więc skorzystać rodzice dzieci spełniających warunki ustawowe (wszystkie dzieci małoletnie, pełnoletnie tylko uczące się i samodzielne finansowo oraz dzieci niepełnosprawne i całkowicie niezdolne do pracy).
Za osobę samotnie wychowującą dzieci ustawodawca uważa jednego z rodziców albo opiekuna prawnego, jeżeli osoba ta jest panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem, w separacji (prawnej), a także osoba pozostająca w związku małżeńskim, jeżeli jej małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności (art. 6, ust. 5 ustawy podatkowej).
Podsumowując, brak jest przeszkód, by rozwodnik spełniający wymienione powyżej wymogi (wychowujący dzieci, niekorzystający z liniowej lub zryczałtowanej formy opodatkowania) mógł skorzystać ze sposobu opodatkowania przewidzianego dla osób samotnie wychowujących dzieci. Należy podkreślić, że okoliczności niewymienione w ustawie nie mają znaczenia dla możliwości skorzystania z ulgi. Z ulgi skorzystać będzie mógł zarówno rodzic, którego małżeństwo zostało rozwiązane na początku, jak i na końcu roku. Miejsce zamieszkania dziecka będzie miało natomiast znaczenie wyłącznie dla ustalenia okoliczności, kto faktycznie dziecko wychowuje (w przypadku gdy po rozwodzie obojgu rodzicom przysługuje władza rodzicielska).

Jeżeli hipoteki będące ciężarem nieruchomości lokalowej zabezpieczają kredyt jeszcze niespłacony, który wyczerpuje prawie całą wartość tej nieruchomości, to nabywca prawa do lokalu nie zapłaci podatku od spadków i darowizn.