Pracownicy skarbowi żądają od ministra finansów wykupienia dla nich ubezpieczenia OC. Miałoby ono chronić skarbowców przed odpowiedzialnością za błędne decyzje. To skutek projektu ustawy o szczególnych zasadach odpowiedzialności funkcjonariuszy publicznych za rażące naruszenie prawa, złożonego rok temu przez posłów Platformy Obywatelskiej do Sejmu. Projekt obecnie znajduje się w Komisji Administracji i Spraw Wewnętrznych oraz Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka. Zakłada wprowadzenie osobistej odpowiedzialności za błędne decyzje urzędników. Byłaby to również odpowiedzialność finansowa. Zakres błędów będzie badać prokuratura.

Zdaniem ekspertów zmiany w tym zakresie są potrzebne. Urzędnicy – zwłaszcza skarbowi – uważają te regulacje za absurdalne.

Urzędnik zapłaci

Projekt poselski jest odpowiedzią na wzrost wśród społeczeństwa braku zaufania do organów władzy publicznej. Jest to odzew na niesolidną pracę urzędników, której efektem dla obywateli był uszczerbek w majątku. Niejedna taka decyzja doprowadziła do upadłości spółek oraz zakończenia działalności przez przedsiębiorców. Na ten aspekt zwraca uwagę Małgorzata Gorzkowska, ekspert w Auxilium, która twierdzi, że celem tej ustawy jest podniesienie merytorycznego poziomu wydawanych decyzji, a także zmobilizowanie urzędników do wydawania decyzji w sposób odpowiedzialny.

Ustawa przewiduje odpowiedzialność urzędników, gdy: na mocy prawomocnego orzeczenia sądu lub na mocy ugody, przyznane zostało odszkodowanie od podmiotu odpowiedzialnego za szkodę majątkową wyrządzoną przy wykonaniu władzy publicznej z rażącym naruszeniem prawa, naruszenie spowodowane zostało zawinionym działaniem lub zaniechaniem funkcjonariusza publicznego, naruszenie prawa zostało stwierdzone w postępowaniu sądowo-administracyjnym lub w orzeczeniu sądu cywilnego.

– Funkcjonariusz będzie ponosił odpowiedzialność w razie zawinionego działania lub zaniechania – tłumaczy Małgorzata Gorzkowska.

Jej zdaniem, istotną kwestią jest fakt, że postępowanie wyjaśniające prowadzić będzie prokuratura. Prokurator będzie miał obowiązek w ciągu miesiąca ustalić funkcjonariusza publicznego odpowiedzialnego za decyzję wydaną z rażącym naruszeniem prawa, wyjaśnić, czy zachodzą przesłanki odpowiedzialności określone w ustawie oraz określić z urzędu wysokość szkody. Projekt ustawy określa górną granicę odpowiedzialności urzędnika do 12-krotności średniego wynagrodzenia.

– Wprowadzenie materialnej odpowiedzialności urzędników zwiększy ich poczucie odpowiedzialności za pracę, a poszczególne sprawy rozpatrywane będą w sposób rzetelny. Urzędnicy będą karani za umyślne działania, mające na celu naruszenie prawa – argumentuje ekspert z Auxilium.