Zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jednym ze źródeł przychodów jest odpłatne zbycie:

a) nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości,

b) spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej,

c) prawa wieczystego użytkowania gruntów,

d) innych rzeczy,

- jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie. W przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany,

Warto tu dodać, że pojęciu zbycie należy nadać znaczenie cywilnoprawne, tj. obok sprzedaży jest to każde prawem dopuszczalne przeniesienie prawa własności rzeczy na osobę trzecią, przy czym ustawodawca podatkowy opodatkowuje jedynie takie zbycie, które ma charakter odpłatny.

Wskazanych zasad określania źródła przychodów nie stosuje się do odpłatnego zbycia:

● na podstawie umowy przewłaszczenia w celu zabezpieczenia wierzytelności, w tym pożyczki lub kredytu - do czasu ostatecznego przeniesienia własności przedmiotu umowy,

● w formie wniesienia wkładu niepieniężnego do spółki lub spółdzielni środków obrotowych, środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych,

● składników majątku związanych z działalnością gospodarczą, nawet jeżeli przed zbyciem zostały wycofane z działalności gospodarczej, a między pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym składniki majątku zostały wycofane z działalności i dniem ich odpłatnego zbycia, nie upłynęło sześć lat.

Reguły te mają jednak zastosowanie do odpłatnego zbycia wykorzystywanych na potrzeby związane z działalnością gospodarczą oraz przy prowadzeniu działów specjalnych produkcji rolnej: budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie.

JAK TO ZROBIĆ...

Jak określić datę nabycia nieruchomości przy zniesieniu współwłasności

PROBLEM: Podatnik od 1976 roku był użytkownikiem wieczystym nieruchomości w udziale 7/28 części. Pozostałymi użytkownikami wieczystymi była jego matka w udziale 13/28 części oraz jego siostra w udziale 8/28 części. Postanowieniem sądu z 24 listopada 2006 r. o nabycie spadku po zmarłej 24 sierpnia 1992 r. matce - spadek po połowie przypadł podatnikowi i jego siostrze. Postanowieniem sądu z 21 marca 2007 r. podatnikowi przyznano prawo własności nieruchomości i zniesiono współwłasność bez spłat i dopłat na rzecz siostry. Prawo własności dla całej nieruchomości przysługuje podatnikowi. Kiedy podatnik stał się właścicielem nieruchomości i jak będą wyglądały obowiązki w PIT przy jej sprzedaży?

ROZWIĄZANIE: Za daty nabycia przez podatnika udziału w nieruchomości należy uznać 1976 rok i nabycie przez wnioskodawcę 7/28 udziału w prawie wieczystego użytkowania, oraz 1992 rok i nabycie 1/2 z 13/28 udziału w prawie (spadek po matce). W odniesieniu do dokonanej 21 marca 2007 r. czynności prawnej polegającej na zniesieniu współwłasności należy stwierdzić, że dzień ten będzie datą nabycia pozostałej 1/2 z 13/28 udziału w prawie wieczystego użytkowania gruntu.

Przychód uzyskany ze sprzedaży udziału wynoszącego 7/28 w nieruchomości w części, nabytego w 1976 roku, nie podlega opodatkowaniu, ponieważ od końca roku kalendarzowego, w którym nabyto udziały, upłynęło pięć lat. Podobnie przychód ze sprzedaży działki, odpowiadający 1/2 z 13/28 udziału nabytego w spadku po matce w 1992 roku nie będzie podlegał opodatkowaniu z uwagi na upływ pięcioletniego terminu. Natomiast opodatkowaniu 19-proc. podatkiem dochodowym będzie podlegał przychód uzyskany ze sprzedaży nieruchomości w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 2007 roku (1/2 z 13/28 w drodze zniesienia współwłasności).

Podstawa prawna

● Ustawa z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2006 r., od 1 stycznia 2007 r. do 31 grudnia 2008 r., od 1 stycznia 2009 r.