statystyki

Odliczenia VAT: Kto musi stosować współczynnik?

18.12.2015, 07:47; Aktualizacja: 18.12.2015, 09:09
VAT

Zasadniczym warunkiem stosowania prewspółczynnika będzie, aby podatnik nabywał towary lub usługi wykorzystywane zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza.źródło: ShutterStock

Przepisy o prewspółczynniku będą musieli stosować podatnicy, u których są spełnione łącznie cztery warunki. Będą to przede wszystkim jednostki sektora finansów publicznych oraz jednostki sektora organizacji pozarządowych

Do stosowania prewspółczynnika zobowiązani mogą być również inni podatnicy, np. rozgłośnie radiowe i telewizyjne działające w formie spółek akcyjnych i otrzymujące wpłaty pochodzące z opłat abonamentowych (zob. interpretacje indywidualne: dyrektora Izby Skarbowej w Warszawie z 21 października 2015 r., nr IPPP1/4512-797/15-2/BS i, z 15 września 2015 r., nr IPPP1/4512-585/15-2/AW, oraz dyrektora IS w Łodzi z 27 października 2015 r., nr IPTPP2/4512-476/15-2/IR).

Przyjrzyjmy się bliżej tym warunkom. RAMKA 2

Działalność gospodarcza i inna

Zasadniczym warunkiem stosowania prewspółczynnika będzie, aby podatnik nabywał towary lub usługi wykorzystywane zarówno do celów wykonywanej działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza. PRZYKŁAd 1

Cele działalności gospodarczej należy rozpatrywać w kontekście definicji działalności gospodarczej określonej w art. 15 ustawy o VAT. W uzasadnieniu projektu ustawy wprowadzającej przepisy o prewspółczynniku czytamy, że tak rozumiane cele działalności gospodarczej obejmują również „działania czy sytuacje występujące w ramach działalności gospodarczej, jednakże niegenerujące opodatkowania podatkiem VAT, przykładowo otrzymanie odszkodowań umownych czy odsetek za nieterminowe dokonywanie płatności od kontrahentów, sprzedaż wierzytelności »trudnych« itp.”.

W dalszej części uzasadnienia można także przeczytać, że przez cele inne niż działalność gospodarcza „rozumie się sferę działalności danego podmiotu niebędącą działalnością gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 2 i 3 ustawy o VAT (przykładowo działalność podmiotu w charakterze organu władzy czy nieodpłatną działalność statutową), a także cele prywatne, z definicji niemające nic wspólnego z działalnością gospodarczą podatnika. (...) Przez cele prywatne należy rozumieć cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych oraz członków stowarzyszenia”.

Cele osobiste

Prewspółczynnik nie będzie stosowany, jeżeli podatnik będzie wykorzystywał towary lub usługi do celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, a więc gdy w związku z użytkiem osobistym dochodzi do podlegających opodatkowaniu nieodpłatnych dostaw towarów lub nieodpłatnie świadczonych usług. W takich przypadkach powstaje bowiem obowiązek naliczenia VAT, a więc nie ma potrzeby ograniczania kwoty podatku naliczonego od dokonywanych przez podatników zakupów. PRZYKŁAD 2

Pojazdy samochodowe

Przepisy o prewspółczynniku nie będą mieć również zastosowania, gdy nabywane towary lub usługi będą wykorzystywane w sytuacji, o której mowa w art. 8 ust. 5 ustawy o VAT. Chodzi o użycie pojazdów samochodowych do celów innych niż działalność gospodarcza, jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, obliczoną zgodnie z art. 86a ust. 1 ustawy o VAT, z tytułu:

1) nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów lub

2) nabycia, importu lub wytworzenia części składowych do tych pojazdów, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych pojazdów podatnikowi nie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W takich przypadkach kwota podatku naliczonego jest już i tak ograniczona do 50 proc. na podstawie art. 86a ust. 1 ustawy o VAT. Nie ma zatem potrzeby kolejnego jej ograniczania przez zastosowanie prewspółczynnika. PRZYKŁAD 3

Należy zwrócić uwagę, że użytek prywatny pojazdów samochodowych nabytych przed 1 kwietnia 2014 r. najczęściej nie podlega opodatkowaniu na podstawie art. 8 ust. 2 pkt 1 ustawy o VAT ze względu na brzmienie art. 7 ust. 1 ustawy nowelizującej z 7 lutego 2014 r., a nie ze względu na brzmienie art. 8 ust. 5 ustawy o VAT. To – przynajmniej teoretycznie – prowadzi do wniosku, że w przypadku zakupów dotyczących takich pojazdów samochodowych prewspółczynnik będzie mógł jednak mieć zastosowanie. Dotyczy to jednak tylko tych zakupów, w których przypadku kwota podatku naliczonego nie jest ograniczona do 50 proc. na podstawie art. 86a ust. 1 ustawy o VAT. PRZYKŁAD 4

Brak możliwości przypisania

Prewspółczynnik trzeba będzie stosować tylko wtedy, gdy nie będzie możliwe przypisanie nabytych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika. Zakupy dokonywane przez podatników obowiązanych do stosowania prewspółczynnika można bowiem podzielić na trzy grupy. Tylko w stosunku do jednej z nich podatnicy będą musieli stosować prewspółczynnik. TABELA 1

Dlatego, jak czytamy w interpretacji indywidualnej dyrektora IS w Łodzi z 13 listopada 2015 r. (sygn. akt IPTPP3/4512-311/15-6/UNR), „skoro jak wskazał Wnioskodawca będzie on miał możliwość odrębnego przyporządkowania wydatków ponoszonych poza działalnością gospodarczą, tj. związanych z administrowaniem zamkniętym składowiskiem odpadów w fazie poeksploatacyjnej po zakończeniu rekultywacji składowiska oraz ponoszonych w ramach działalności gospodarczej, tj. związanych z administrowaniem zasobem mieszkaniowym, lokalami niemieszkalnymi, nieruchomościami zabudowanymi budynkami innymi niż mieszkalne, dzierżawą terenów gminnych, to art. 86 ust. 2a ustawy o VAT nie znajdzie zastosowania”. PRZYKŁADY 5–8

Należy podkreślić, że wykorzystywanie zakupów towarów i usług wyłącznie do celów działalności gospodarczej ma miejsce również wtedy, gdy jest to działalność mieszana, tj. opodatkowana oraz zwolniona od VAT.

Sposoby określania

W przeciwieństwie do dotychczas stosowanej proporcji prewspółczynnik nie będzie określany na podstawie tylko jednej metody. Co do zasady podatnicy obowiązani do stosowania prewspółczynnika będą mieli swobodę wyboru, jak go określić.

Wyjątek od tej zasady będzie dotyczyć kilku grup podatników, dla których minister finansów określi obowiązujące ich metody określania prewspółczynnika (metody te jednak nie będą musiały być przez tych podatników bezwzględnie stosowane, ponieważ na podstawie art. 86 ust. 2h ustawy o VAT nawet podatnicy, dla których określone zostaną obowiązujące ich sposoby określania prewspółczynnika, będą mogli wybrać inne metody, jeżeli uznają, że wskazany przez ministra finansów sposób nie odpowiada najbardziej specyfice wykonywanej przez nich działalności). Z opublikowanego 25 września 2015 r. projektu rozporządzenia wynika, że będzie to dotyczyć czterech grup podatników. RAMKA 3

Pozostali podatnicy obowiązani do stosowania prewspółczynnika będą mogli wybrać właściwy dla siebie sposób jego określenia. Będą jednak musieli pamiętać, że wybrany przez nich sposób określenia prewspółczynnika powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez nich działalności i dokonywanych nabyć. RAMKA 4

Wybrany przez podatnika sposób określenia prewspółczynnika powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych nabyć.

Ustawodawca wskazał przy tym cztery przykładowe sposoby określania prewspółczynnika. RAMKA 5, S. C6 Zapewne większość podatników stosujących prewspółczynnik wybierze jeden z nich.

Zebranie danych niezbędnych do określenia prewspółczynnika

Podatnicy, którzy wybiorą właściwy dla siebie sposób określenia prewspółczynnika, będą mogli przystąpić do ustalenia go dla danego roku podatkowego. W tym celu muszą zgromadzić odpowiednie dane za poprzedni rok podatkowy (wyjątek – o czym będzie mowa dalej – będzie dotyczyć części podatników, dla których minister finansów określi obowiązujące ich sposoby określania prewspółczynnika). A zatem zgodnie z art. 86 ust. 7d ustawy o VAT przy określaniu prewspółczynnika dla 2016 r. trzeba będzie uwzględnić dane z 2015 r. TABELA 2, S. C6


Pozostało jeszcze 81% treści

Czytaj wszystkie artykuły na gazetaprawna.pl oraz w e-wydaniu DGP
Zapłać 97,90 zł Kup abonamentna miesiąc
Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane