Spółki stanową jeden z rodzajów formy funkcjonowania przedsiębiorstw. Podstawę prawną ich tworzenia i funkcjonowania stanowi Kodeks cywilny z 24 kwietnia 1964 roku oraz Kodeks spółek handlowych z 15 września 2000 r. Z punktu widzenia podstawy ekonomicznej utworzenia spółki, podzielić je można na spółki: osobowe (spółki cywilne, spółki jawne, spółki komandytowe, spółki partnerskie) oraz kapitałowe (spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne).

Spółka osobowa to spółka prawa handlowego, która we własnym imieniu może nabywać własność nieruchomości, prawa rzeczowe i inne prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Ma prawo też prowadzić przedsiębiorstwo pod własną firmą. Natomiast nie ma osobowości prawnej.

Z kolei spółka kapitałowa to spółka prawa handlowego, która ma kapitał zakładowy, osobowość prawną i własny majątek odrębny od majątku osobistego wspólników bądź akcjonariuszy. Może we własnym imieniu nabywać prawa, zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. Za swoje zobowiązania spółka ponosi odpowiedzialność całym swoim majątkiem. Natomiast jej wspólnicy określani są mianem udziałowców ( w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością) lub akcjonariuszy ( w spółce akcyjnej). Wspólnicy nie odpowiadają za jej zobowiązania.

Spółka osobowa różni się zatem od spółki kapitałowej sposobem odpowiedzialności przez wspólników za zobowiązania spółki. Na przykład w spółce jawnej każdy wspólnik za te zobowiązania odpowiada bez ograniczeń swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami oraz ze spółką. Natomiast w spółce partnerskiej partner nie odpowiada za zobowiązania spółki, które powstały w związku z wykonywaniem przez pozostałych partnerów wolnego zawodu i za zobowiązania spółki spowodowane działaniem lub zaniechaniem osób zatrudnionych przez spółkę na podstawie umowy o pracę ( lub innego stosunku prawnego ), które podlegają kierownictwu innego partnera. Jednakże w umowie spółki odpowiedzialność partnerów może zostać uregulowana w taki sposób, że jeden z nich albo kilku godzą się na ponoszenie odpowiedzialności za zobowiązania spółki na takich zasadach jak wspólnicy spółki jawnej.

Reklama

Z kolei w spółce komandytowej za zobowiązania spółki odpowiada bez ograniczenia co najmniej jeden wspólnik czyli komplementariusz, natomiast odpowiedzialność co najmniej jednego wspólnika, czyli komandytariusza jest ograniczona. Podobna odpowiedzialność występuje w spółce komandytowo akcyjnej gdzie komplementariusz odpowiada wobec wierzycieli za zobowiązania spółki bez ograniczenia. Natomiast akcjonariusze w tej spółce nie ponoszą takiej odpowiedzialności.