Jeśli umowa najmu zwalnia najemcę z obowiązku płacenia czynszu, to mamy do czynienia z nieodpłatnym użyczeniem, a nie nieodpłatnym najmem. Gdy taka sytuacja dotyczy pracownika, powstaje u niego przychód z nieodpłatnego udostępnienia mieszkania, który trzeba opodatkować. Tak Ministerstwo Finansów tłumaczy interpretację indywidualną nr ITPB2/415-670/09/TJ w wyjaśnieniach po publikacji DGP z 5 marca (pismo MF o sygn. BMI3/0553/239/KVK/12/265). Według resortu to zupełnie inna sytuacja od tej, gdy pracownik otrzymuje od firmy służbowe mieszkanie i płaci za nie czynsz, dokonuje niezbędnych napraw, ale jest zwolniony z kosztów samego najmu.

Według ekspertów podatkowych to dość dziwne wyjaśnienie.

– Nie jest istotny tytuł, na podstawie którego dochodzi do udostępnienia mieszkania. Nieważne jest, czy jest to nieodpłatne użyczenie, czy nieodpłatny najem. W każdym z tych przypadków pojawia się ten sam efekt: dochodzi do przysporzenia u pracownika, które by nie powstało, gdyby nie istnienie stosunku pracy – tłumaczy Dorota Dąbrowska, doradca podatkowy w KNDP.

Kłopoty z mieszkaniami

Hanna Juzyszyn, doradca podatkowy w Chałas i Wspólnicy Kancelaria Prawna, przypomina, że Ministerstwo Finansów w odpowiedzi na artykuł DGP podkreśliło, że nie dolicza do przychodu podlegającego opodatkowaniu wartości świadczeń związanych z udostępnianiem mieszkań służbowych pracownikom swojego resortu, ponieważ mieszkania te nie są nikomu udostępniane nieodpłatnie. Pracownicy resortu użytkujący mieszkania nie tylko regulują czynsz i opłaty eksploatacyjne, ale również opłacają czynsz w rozumieniu kodeksu cywilnego będący wynagrodzeniem wynajmującego. W takim przypadku, zdaniem MF, nie dochodzi do powstania nieodpłatnego świadczenia.

– Z takim stanowiskiem MF można by się generalnie zgodzić, pod warunkiem jednak, że tak ustalone świadczenia odpowiadają rynkowej wartości czynszu, jaki przysługiwałby w razie zawarcia umowy najmu takiego lokalu – stwierdza Hanna Juzyszyn.

Jednocześnie dodaje, że największe ryzyko dotyczy prawidłowego określenia tej wartości.

Zasady opodatkowania

Zasady opodatkowania

źródło: DGP

Tak samo uważa Andrzej Dmowski, ekspert w Russell Bedford Poland, który tłumaczy, że kalkulacja kwoty omawianego świadczenia przy uwzględnieniu wyłącznie wartości opłat eksploatacyjnych i czynszu płaconego na rzecz zarządcy nieruchomości lub spółdzielni (np. opłata na fundusz remontowy) jest błędna i wiąże się z ryzykiem doszacowania przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia po stronie pracownika.

– Tak ustalona kwota bowiem nie uwzględnia rynkowego zysku dla wynajmującego – zauważa Andrzej Dmowski.