Podatnik ma samochód firmowy. Chciałby odliczać VAT związany z jego nabyciem i zakupem paliwa do niego.

– Czy brak homologacji pozbawi mnie prawa do odliczenia VAT – pyta pan Arkadiusz z Zamościa.

Najistotniejszą kwestią jest odliczenie podatku z pominięciem ograniczeń wprowadzonych do ustawy o VAT po przystąpieniu Polski do UE.

– W takiej sytuacji organy podatkowe powszechnie uznają, że dany pojazd powinien posiadać homologację pojazdu jako samochód inny niż osobowy oraz dodatkowo posiadać ładowność powyżej 500 kg – zauważa Tomasz Siennicki, doradca podatkowy, partner w kancelarii Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy.

Przepisy ustawy o VAT z 1993 roku określały, że obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku należnego nie stosuje się do nabywanych przez podatnika samochodów osobowych oraz innych samochodów o dopuszczalnej ładowności do 500 kg, z wyjątkiem gdy odsprzedaż tych samochodów stanowi przedmiot działalności gospodarczej. Dodatkowo z takiego odliczenie nie mógł korzystać zakup części składowych zużytych do wytworzenia przez podatnika takich samochodów, jeżeli auta te zostały zaliczone do środków trwałych.

Ekspert dodaje, że jest to konsekwencją regulacji obowiązujących do 30 kwietnia 2004 r. Regulacje te zawarte były w dwóch aktach prawnych: ustawie z 1993 roku oraz rozporządzeniu wykonawczym. Zgodnie z ustawą podatnicy nie mieli prawa do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu samochodów osobowych (bez względu na ładowność) oraz innych samochodów o ładowności do 500 kg. Dodatkowo w rozporządzeniu wykonawczym wskazano, że prawo do odliczenia nie przysługiwało także podatnikom nabywającym samochody inne niż osobowe, które nie posiadają homologacji producenta lub importera wymaganej dla tego rodzaju samochodów.

– Z literalnego brzemienia ustawy z 1993 roku nie wynikała jednak konieczność posiadania przez dany pojazd homologacji producenta lub importera. Wymóg ten został wprowadzony 1 stycznia 2001 r. aktem rangi podstawowej, co uzasadniałoby jego niekonstytucyjność – stwierdza Tomasz Siennicki.

Zastrzega jednak, że sprawa ta jest bardziej skomplikowana, bowiem obowiązek posiadania przez pojazd homologacji dla skuteczności odliczenia podatku interpretowany był przez Naczelny Sąd Administracyjny i Sąd Najwyższy również bezpośrednio z przepisów ustawy o VAT.

Sądy uznawały, że dokonanie przeróbek w samochodzie osobowym bez uzyskania nowego świadectwa homologacji nie uzasadnia uznania go za ciężarowy.

Ważne!

W celu uzyskania świadectwa homologacji typu pojazdu producent lub importer nowego typu pojazdu, przedmiotu jego wyposażenia lub części składa pisemny wniosek do ministra właściwego do spraw transportu