Ważna działalność

Organy podatkowe mogą próbować opodatkować uzyskanie przychodu z wymiany walut przez osobę fizyczną prowadzącą działalność gospodarczą, przyjmując, że nabycie waluty, jak i jej sprzedaż nastąpiło w wykonaniu takiej działalności. Takiego zdania jest Joanna Kanicka, partner w ITA Doradztwo Podatkowe, która wskazuje, że fiskus w takiej sytuacji uzna, że powstały różnice kursowe, które staną się przychodem do opodatkowania w prowadzonej działalności. Zagadnienie to jednak jest kontrowersyjne, gdyż powstałe różnice kursowe nie wynikają z konieczności realizacji żadnych zobowiązań (np. zapłaty należności wyrażonej w walucie obcej), są jedynie wynikiem czystej spekulacji.

Czy zatem powinny być uznane jako przychód z działalności i czy osoba taka nie powinna twierdzić, że z działalnością nie mają de facto nic wspólnego?

- Na pewno organy podatkowe będą próbowały coś z tego uszczknąć dla siebie. Zastanawiające jest jednak, czy osoba fizyczna nieprowadząca działalności, która taki przychód osiągnęła, powinna go w jakikolwiek sposób opodatkować - mówi Joanna Kanicka.

Według naszej rozmówczyni ustawa o PIT nie wymienia takiej kategorii przychodu, co więcej, określając jako źródła przychodu przychody z kapitałów pieniężnych, definiuje je w art. 17, nie dając możliwości uznania, że taki dochód należy traktować jako przychód z kapitałów.

- Skoro nie ma określonego w ustawie źródła przychodu, to trudno mówić o dochodzie i jego opodatkowaniu. W tym wypadku fiskus będzie chyba bezsilny, poza oczywiście próbą badania tzw. nieujawnionych źródeł przychodu, czyli skąd Kowalski miał pieniędze, aby nabyć tyle obcej waluty - stwierdza Joanna Kanicka.

Zdanie fiskusa

Również Michał Grzybowski, doradca podatkowy, dyrektor w Ernst & Young, podkreśla, że jedynie w przypadku działalności gospodarczej przepisy ustawy o PIT wprost przewidują powstanie przychodu wynikającego z różnic w kursach walut. Specyficzne uregulowania dotyczące tych kwestii zostały zawarte w przepisach dotyczących zasad rozliczania przychodów oraz kosztów z tego źródła oraz w części dotyczącej szczególnych zasad ustalania dochodu. W tym jednak zakresie również ograniczono wprost zastosowanie tych regulacji do przychodów z działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej.

- Taka konstrukcja mogłaby wskazywać, że w każdym innym przypadku, tj. podatników nieprowadzących działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej, wymiana walut w kantorze jest transakcją obojętną podatkowo - zauważa Michał Grzybowski.

Wskazuje jednak, że istnieją interpretacje władz skarbowych (np. interpretacja nr ITPB1/ 415-482/08/WM), zgodnie z którymi wymiana walut w kantorze przez takie osoby powinna być zakwalifikowana jako przychód z tzw. innych źródeł, opodatkowany według progresywnej skali podatkowej. Jako uzasadnienie wskazano zasadę powszechności opodatkowania podatkiem dochodowym oraz brak specyficznego zwolnienia lub wyłączenia takiej transakcji w przepisach ustawy o PIT.