statystyki

Czy spłata małżonka uprawnia do ulgi mieszkaniowej?

autor: Lidia Rubińska, Krzysztof Wiesław Żukowski08.06.2018, 18:00
Przychód ze sprzedaży może być zwolniony z podatku

Przychód ze sprzedaży może być zwolniony z podatkuźródło: ShutterStock

W grudniu 2016 r. podatniczka nabyła postanowieniem sądu o dziale spadku spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego po swojej matce. W tym czasie wraz z mężem i dzieckiem mieszkała w domu jednorodzinnym, który wchodził do majątku wspólnego małżonków. W styczniu 2017 r. małżeństwo podatniczki zostało rozwiązane przez rozwód oraz dokonano podziału majątku wspólnego w ten sposób, że stała się ona wyłączną właścicielką domu i została zobowiązana do spłaty męża w wysokości połowy wartości domu, w którym ona nadal mieszka. W tym celu w marcu 2017 r. podatniczka sprzedała mieszkanie nabyte w spadku. Czy kwota ze sprzedaży mieszkania przeznaczona w całości na spłatę zobowiązań na rzecz byłego męża stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe, który pozwala skorzystać ze zwolnienia z podatku dochodowego?

Jeżeli sprzedamy nieruchomość za wcześnie i nie postaramy się o nowe zaplecze mieszkaniowe dla siebie, to przychód ze sprzedaży musimy opodatkować. Według ogólnej zasady wynikającej z art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a i b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT) odpłatne zbycie nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego poza działalnością gospodarczą, dokonane przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, stanowi przychód, od którego należy zapłacić podatek dochodowy. Podatek wynosi 19 proc. podstawy obliczenia podatku. Za podstawę obliczenia podatku przyjmuje się dochód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu. Do kosztów można zaliczyć m.in. opłaty notarialne, prowizje pośrednictwa sprzedaży. W przypadku dokonania transakcji sprzedaży przed upływem pięciu lat od nabycia trzeba rozliczyć uzyskany przychód na druku PIT-39.

Co oznacza własny cel

W takiej sytuacji nie zawsze jednak konieczne jest zapłacenie podatku, gdyż przychód ze sprzedaży może być zwolniony z podatku. Aby skorzystać z tej preferencji, trzeba w ściśle określonym terminie przeznaczyć pieniądze ze sprzedaży jednego lokum na zakup drugiego. Z art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT wynika, że warunkiem decydującym o zastosowaniu zwolnienia przychodu uzyskanego ze sprzedaży nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości jest wydatkowanie środków pochodzących ze sprzedaży na własne cele mieszkaniowe podatnika, w okresie dwóch lat od końca roku, w którym nastąpiła sprzedaż.

Własne cele mieszkaniowe to według fiskusa „zapewnienie sobie dachu nad głową” i dążenie do tego, aby pod nim mieszkać. Artykuł 21 ust. 25 ustawy o PIT za wydatki poniesione na własne cele mieszkaniowe uznaje m.in. wydatki na nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, nabycie gruntu lub prawa użytkowania wieczystego gruntu pod budowę budynku mieszkalnego, w tym nabycie gruntu wraz z rozpoczętą budową, remont własnego budynku lub lokalu mieszkalnego. Ustawa o PIT nie określa jednak, co dokładnie należy rozumieć pod pojęciem „własne cele mieszkaniowe”. Czy chodzi o zaspokojenie niezbędnych potrzeb mieszkaniowych, czy może to być również nabycie drugiego mieszkania lub domu. Według orzecznictwa chodzi o zapewnienie sobie centrum życiowego, które koncentruje się w konkretnym lokalu lub budynku mieszkalnym i właśnie to miejsce służy zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych, a więc wskazuje na zamiar zamieszkania. Wydatkiem na własne cele mieszkaniowe nie będzie zakup drugiego mieszkania lub budynku, np. z przeznaczeniem na wynajem lub z przeznaczeniem na działalność gospodarczą, czy zakup innych nieruchomości w celu inwestycyjnym albo rekreacyjnym. Zdaniem skarbówki podstawą zwolnienia podatkowego jest wydatkowanie środków pieniężnych na realizację wyłącznie własnego celu mieszkaniowego. Zatem inwestycja pieniędzy pochodzących ze sprzedaży jednej nieruchomości, a następnie zakup domu lub jego wybudowanie, zakup mieszkania, remont musi polegać na tym, że w nowym miejscu trzeba faktycznie zamieszkać. Takie stanowisko poparł dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej w interpretacji indywidualnej z 7 września 2017 r., nr 0115-KDIT2-1.4011.167.2017.2.JG, w której stwierdził, ze „zwolnieniem nie są objęte przychody ze sprzedaży nieruchomości i praw przeznaczone na zakup innych nieruchomości lub praw w sytuacji, gdy czynności te wskazują np. na działanie o charakterze zarobkowym, spekulacyjnym, inwestycyjnym, rekreacyjnym lub innym niewskazującym na działanie ukierunkowane na zaspokojenie własnych potrzeb mieszkaniowych”.

Kwota dla byłego

Spłata zobowiązań na rzecz męża z tytułu podziału majątku wspólnego stanowiąca połowę wartości nieruchomości, w której żona ma stałe miejsce zamieszkania, stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe. W opisanym stanie faktycznym żona sprzedała lokal mieszkalny nabyty wskutek prawomocnego orzeczenia sądu o dziale spadku. Z przepisów kodeksu cywilnego wynika, że do momentu dokonania działu spadku spadkobiercy są właścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku. Artykuł 1035 k.c. stanowi, że jeżeli spadek przypada kilku spadkobiercom, do wspólności majątku spadkowego stosuje się przepisy o wspólności w częściach ułamkowych. W wyniku działu spadku ustaje wspólność majątku spadkowego i rzeczy, które przypadły poszczególnym spadkobiercom, stanowią ich prawo własności. Jeżeli po dokonaniu działu spadku zwiększył się majątek danej osoby, to należy przyjąć, że nabycie tych rzeczy i praw nastąpiło w drodze działu spadkowego, a nie w chwili śmierci spadkodawcy. W omawianym przykładzie dla celów podatkowych za moment nabycia prawa własności spółdzielczego lokalu mieszkalnego po zmarłej matce należy przyjąć dzień uprawomocnienia się postanowienia sądu o dziale spadku.

Z uwagi na to, że sprzedaży lokalu mieszkalnego dokonano przed upływem pięciu lat, a pieniędzmi uzyskanymi z tej sprzedaży spłacono w terminie dwuletnim zobowiązania na rzecz męża z tytułu połowy wartości domu, w którym rozwiedziona podatniczka nadal mieszka, kwota przeznaczona w całości na spłatę stanowi wydatek na własne cele mieszkaniowe zbywcy i korzysta ze zwolnienia podatkowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 131 ustawy o PIT.


Pozostało 9% tekstu

Prenumerata wydania cyfrowego

Dziennika Gazety Prawnej
9,80 zł
cena za dwa dostępy
na pierwszy miesiąc,
kolejny miesiąc tylko 79 zł
Oferta autoodnawialna
KUPUJĘ

Pojedyncze wydanie cyfrowe

Dziennika Gazety Prawnej
4,92 zł
Płać:
KUPUJĘ
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane