Doradcy podatkowi mogą teraz dużo więcej

Także na zlecenie lub o dzieło

Biuro rachunkowe nie może oferować usług zastrzeżonych dla doradcy, chyba że zatrudnia osobę, która ma prawo do wykonywania tego zawodu. W przeciwnym razie ryzykuje niemałą grzywną – od 1 marca 2026 r. kara wzrosła z 50 tys. zł do 100 tys. zł (art. 81 ust. 1 ustawy o doradztwie podatkowym). Dlatego czasem trzeba zatrudnić doradcę podatkowego.
Od marca 2026 r. formą takiego zatrudnienia może być nie tylko umowa o pracę, lecz także umowa cywilnoprawna, czyli zlecenia lub o dzieło. Na skutek nowelizacji doradca podatkowy może obecnie działać nie tylko jako:

• osoba fizyczna prowadząca działalność we własnym imieniu i na własny rachunek;
• uczestnik spółki niemającej osobowości prawnej;
• osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Obecnie może zostać zaangażowany również na podstawie umowy cywilnoprawnej i to niekoniecznie przez innego doradcę podatkowego czy spółkę doradztwa podatkowego.

Może nim być zatem właściciel biura rachunkowego, który sam nie ma uprawnień do wykonywania doradztwa podatkowego, ale zleci czynności w tym zakresie osobie z uprawnieniami. W takiej sytuacji doradca podatkowy działa wyłącznie na rzecz drugiej strony umowy, czyli właściciela biura rachunkowego, a nie na rzecz klientów tegoż biura.

Nie tylko podatki i cła

Nowością jest również to, że doradca może świadczyć usługi nie tylko w zakresie podatków i ceł, lecz także opłat, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu do nowelizacji podano przykłady opłaty cukrowej i „od małpek” (czyli od obrotu hurtowego napojami alkoholowymi w opakowaniach do 300 ml), ale zakres doradztwa będzie się poszerzać, w miarę jak będą wprowadzane kolejne daniny, do których będą miały zastosowanie przepisy ordynacji podatkowej.

W praktyce już wcześniej doradcy pomagali w tym zakresie, ale ich działania nie były objęte rygorami związanymi z wykonywaniem tego zawodu, np. w zakresie ubezpieczenia, tajemnicy zawodowej, podnoszenia kwalifikacji, nadzoru samorządu zawodowego, odpowiedzialności dyscyplinarnej. Od marca 2026 r. to się zmieniło.

Może je świadczyć nie tylko podatnikom, płatnikom, inkasentom, osobom trzecim odpowiedzialnym za zaległości podatkowe (np. członkom zarządu w spółkach) oraz następcom prawnym podatników, płatników i inkasentów. Jego klientami mogą być także „inne podmioty” zobowiązane do uiszczania opłat.

Więcej uprawnień dla doradców podatkowych

O jakie czynności chodzi? Tu również nastąpiła zmiana. Doradca podatkowy może obecnie nie tylko:
1) udzielać podatnikom, płatnikom i inkasentom oraz innym podmiotom, na ich zlecenie lub na ich rzecz, porad, opinii i wyjaśnień z zakresu ich obowiązków:
a) podatkowych i celnych,
b) dotyczących opłat, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej,
c) dotyczących egzekucji administracyjnej związanej z obowiązkami, o których mowa w lit. a i b;
2) prowadzić, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, księgi rachunkowe, księgi podatkowe i inne ewidencje do celów podatkowych oraz udzielać pomocy w tym zakresie;
3) sporządzać, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznania i deklaracje podatkowe lub udzielać pomocy w tym zakresie;
4) reprezentować podatników, płatników i inkasentów oraz inne podmioty w postępowaniu przed organami administracji publicznej i w zakresie sądowej kontroli decyzji, postanowień i innych aktów administracyjnych.

Doradcy zyskali prawo wykonywania – w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów oraz innych podmiotów – również obowiązków informacyjnych, sprawozdawczych oraz raportowania, wynikających z przepisów:

• prawa podatkowego,
• dotyczących opłat, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej,
• o wymianie informacji podatkowych.

Zbiegło się to niemal w czasie z likwidacją niektórych obowiązków informacyjnych. Przypomnijmy, że:

• od 1 stycznia 2026 r. spółki jawne nie muszą już składać corocznej informacji o wspólnikach spółki jawnej (będącej podatnikiem CIT), jeżeli „uprzednio złożona informacja pozostaje aktualna”, czyli nie zmienił się skład wspólników (art. 1 ust. 3a ustawy o CIT),
• od 22 października 2025 r. spółki holdingowe nie muszą składać oświadczenia o zamiarze skorzystania ze zwolnienia z CIT dochodów ze zbycia udziałów lub akcji spółki zależnej (uchylony ust. 2 w art. 24o ustawy o CIT),
• od 7 sierpnia 2025 r. największe firmy i podatkowe grupy kapitałowe nie muszą publikować informacji o realizowanej strategii podatkowej (uchylony art. 27c ustawy o CIT).

Uwaga! W toku są prace nad zniesieniem kolejnych obowiązków informacyjnych, np. raportowania krajowych schematów podatkowych (przyjęty przez rząd na początku lutego 2026 r. projekt zmian w ordynacji podatkowej i w innych ustawach – nr UD196 w wykazie prac legislacyjnych Rady Ministrów). Nadal jednak pozostaje wiele takich, które doradca będzie mógł świadczyć w ramach swoich usług.

Co wolno księgowym

Należy przy tym podkreślić, że czynności w zakresie wykonywania obowiązków informacyjnych, sprawozdawczych oraz raportowania nie są zastrzeżone dla doradców podatkowych (radców prawnych, adwokatów, biegłych rewidentów). Nie wynika to z art. 3 ustawy o doradztwie podatkowym. Jeśli zatem wziąć pod uwagę wprowadzone przed laty zmiany deregulacyjne, to właściciele i pracownicy biura rachunkowego mogą obecnie bez szczególnych uprawnień:

• prowadzić, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, księgi rachunkowe, księgi podatkowe i inne ewidencje do celów podatkowych oraz udzielać pomocy w tym zakresie;
• sporządzać, w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów, zeznania i deklaracje podatkowe oraz udzielać pomocy w tym zakresie;
• wykonywać w imieniu i na rzecz podatników, płatników i inkasentów oraz innych podmiotów obowiązki informacyjne, sprawozdawcze i raportowania, a także udzielać pomocy w tym zakresie.

Czynności te może wykonywać w Polsce każda osoba, która ma pełną zdolność do czynności prawnych i nie została skazana prawomocnym wyrokiem sądu za przestępstwo przeciwko wiarygodności dokumentów, mieniu, obrotowi gospodarczemu, obrotowi pieniędzmi i papierami wartościowymi, za przestępstwo skarbowe ani za przestępstwa określone w rozdziale 9 ustawy o rachunkowości – wynika z jej art. 76a ust. 3.

Uwaga! Jedyny wymóg dotyczy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej i to tylko, gdy księgowy (biuro rachunkowe) zajmuje się usługowym prowadzeniem ksiąg rachunkowych (art. 76h ustawy o rachunkowości).

Obowiązek ten nie dotyczy biegłych rewidentów oraz doradców podatkowych, jeżeli ubezpieczyli się oni od odpowiedzialności cywilnej za szkody wyrządzone przy wykonywaniu swoich zawodów. W zamian jednak muszą oni nie tylko przejść trudne egzaminy otwierające drogę do zawodu, lecz także stale uzupełniać swoją wiedzę i podnosić kwalifikacje.

W sądzie wystąpi doradca podatkowy

Przed organami administracji publicznej i sądami może reprezentować klienta tylko doradca podatkowy, adwokat i radca prawny, jeżeli ma to dotyczyć:

• udzielanych podatnikom, płatnikom i inkasentom (a teraz także innym podmiotom) porad, opinii i wyjaśnień z zakresu obowiązków: podatkowych, celnych i dotyczących opłat, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej;
• wspomnianych obowiązków informacyjnych, sprawozdawczych oraz raportowania.

Tak wynika z art. 3 ust. 2 ustawy o doradztwie podatkowym i w tym zakresie księgowy nic nie wskóra – niezbędny jest udział profesjonalnego pełnomocnika.

Przechowywanie kopii akt klientów

Z 5 do 10 lat został wydłużony okres przechowywania przez doradcę podatkowego kopii:

• sporządzanych przez niego opinii, raportów z niezależnego audytu funkcji podatkowej (o którym mowa w art. 20zo par. 1 ordynacji podatkowej) oraz
• wystąpień w imieniu podatników, płatników, inkasentów, innych podmiotów oraz osób trzecich odpowiedzialnych za zaległości podatkowe, a także następców prawnych podatników, płatników i inkasentów.

Okres 10 lat jest liczony od końca roku kalendarzowego, w którym wymienione dokumenty zostały wytworzone. Nie trzeba ich przechowywać w formie papierowej, można elektronicznie. Nowe zasady stosuje się także do dokumentów, wobec których przed 1 marca 2026 r. nie upłynął jeszcze dotychczasowy pięcioletni okres ich przechowywania (art. 17 ustawy nowelizującej).

Skreślenie z listy doradców podatkowych

Biura rachunkowe mogą odczuć także konsekwencje jeszcze jednej zmiany, choć dotyczy ona bezpośrednio doradców podatkowych. Od 1 marca 2026 r. Krajowa Rada Doradców Podatkowych z urzędu skreśli z listy doradcę podatkowego (bez przeprowadzania postępowania dyscyplinarnego) za nieopłacenie składki członkowskiej w wysokości przekraczającej równowartość 12 składek. Może się więc zdarzyć, że zaangażowany przez biuro rachunkowe doradca (na podstawie umowy o pracę, zlecenia lub o dzieło) nieoczekiwanie straci stosowne uprawnienia w trakcie wykonywania powierzonych mu czynności. ©℗