Z problemem zgłosiła się do redakcji kobieta, która mimo niskiej emerytury otrzymała od ZUS informację o uzyskanych dochodach i pobranych zaliczkach na podatek – PIT-11A. Była zaskoczona, że ZUS pobrał podatek od części jej dochodu, mimo iż w całości nie przekroczył on kwoty wolnej.

Podatnik odzyska PIT

Emeryci nie muszą się jednak martwić, bo otrzymają zwrot tego podatku z urzędu skarbowego. Warunkiem jest to, że ich łączne dochody za 2025 r. faktycznie nie przekroczyły kwoty wolnej od podatku, tj. 30 tys. zł.

ZUS w odpowiedzi na pytanie redakcji potwierdził, że może się zdarzyć, iż nawet w przypadku pobierania świadczenia niższego niż 2,5 tys. zł brutto miesięcznie zaliczka będzie odprowadzona (cała odpowiedź od ZUS w ramce). Zakład wyjaśnił, że dzieje się tak w miesiącach, w których wypłacana jest 13. i 14. emerytura. Wynika to z przepisów.

Kwota zmniejszająca podatek

Jest to związane z kwotą zmniejszającą podatek, o którą płatnik pomniejsza co miesiąc zaliczkę na PIT. Wpływa na nią zarówno kwota wolna (30 tys. zł), jak i dolna stawka podatku, która teraz wynosi 12 proc. Zgodnie z obecną skalą PIT kwota zmniejszająca podatek wyniesie 3,6 tys. zł (30 tys. zł x 12 proc.).

W efekcie co miesiąc płatnik (na zlecenie podatnika, który złożył oświadczenie PIT-2) pomniejsza zaliczkę na PIT o 300 zł (1/12 kwoty zmniejszającej podatek). Wynika to z art. 32 ust. 3 ustawy o PIT.

Podatek (12 proc.) w miesiącach, gdy świadczenia się kumulują, jest natomiast wyższy niż kwota go zmniejszająca (300 zł). To oznacza, że od nadwyżki ZUS musi odprowadzić zaliczkę na PIT.

Jaka kwota zwrotu

Potem tacy emeryci dostaną zwrot PIT wpłaconego przez ZUS. – Emeryt, którego świadczenie było na najniższym poziomie i który otrzymał trzynastkę oraz czternastkę w 2025 r., przy rozliczeniu rocznym może liczyć na zwrot ok. 300 zł. Dla świadczenia w wysokości brutto 2,2 tys. zł zwrot będzie na poziomie 380 zł – mówi Piotr Juszczyk, główny doradca podatkowy InFaktu.

Jak odzyskać PIT

Aby odzyskać podatek, kobieta może poczekać na rozliczenie zrobione przez skarbówkę albo złożyć PIT-37. Ma w tym zakresie różne możliwości. Może wysłać zeznanie zarówno papierowe, jak i elektroniczne. Jak potwierdza Ministerstwo Finansów, najszybciej (nawet w ciągu 24 godzin) zwrot podatku otrzymują podatnicy, którzy rozliczyli się z urzędem skarbowym w formie elektronicznej i skorzystali z usługi Twój e-PIT.

ZUS już wysłał do podatników wszystkie PIT-y za 2025 r. Ponad 10 mln formularzy PIT-40A, PIT-11A i PIT-11 trafiło do osób, które w ubiegłym roku choćby tylko raz pobrały świadczenie z ubezpieczeń społecznych.

Natomiast skarbówka udostępniła już wypełnione zeznania w usłudze Twój e-PIT, z którymi można się zapoznać na stronie internetowej www.podatki.gov.pl (a także w aplikacji mobilnej e-Urząd Skarbowy). Wystarczy wpisać jedynie numer konta, na który ma być dokonany zwrot, zatwierdzić i wysłać PIT. O tej usłudze skarbówki pisaliśmy więcej w artykule „Twój e-PIT. Można się już rozliczyć za 2025 r.” (DGP nr 31/2026).

Jeżeli podatnik nic nie zrobi, też otrzyma zwrot. Przygotowane przez skarbówkę zeznanie zostanie automatycznie zatwierdzone wraz z upływem terminu na jego złożenie, czyli 30 kwietnia 2026 r.

Warto jednak na to nie czekać i samemu zająć się sprawą. Po pierwsze, w takiej sytuacji podatnik szybciej dostanie zwrot. Chociaż skarbówka ma na zwrot podatku 45 dni w przypadku złożenia zeznania elektronicznie, to często następuje to w ciągu kilku dni (w przypadku PIT składanych papierowo to aż trzy miesiące). Po drugie, jeżeli kobieta nie poda skarbówce swojego numeru konta, dostanie zwrot przekazem pocztowym, a to oznacza dla niej dodatkowe koszty. W efekcie dostanie pomniejszoną kwotę zwrotu.

Można się zabezpieczyć

Emeryci mogą się jednak zabezpieczyć przed takimi sytuacjami. Jeżeli są pewni, że nie uzyskają dochodów wyższych niż kwota wolna (30 tys. zł), mogą złożyć do ZUS wniosek EPD-21. Wówczas ZUS nie pobierze zaliczek na podatek również w miesiącach, w których jest wypłacana 13. i 14. emerytura. To oznacza, że w trakcie roku otrzymają pełną kwotę świadczeń i nie będą musieli czekać na zwrot podatku.

– Seniorzy, którzy zdecydowali się na złożenie EPD-21, po zakończeniu roku co do zasady otrzymają PIT-40A, a więc zostaną rozliczeni przez ZUS – wyjaśnia Piotr Juszczyk. Dodaje, że otrzymanie takiej informacji nie zamyka możliwości samodzielnego rozliczenia. Gdyby emeryt chciał skorzystać z dodatkowych ulg, to może złożyć PIT-37 z załącznikiem i je wykazać. Chodzi o sytuację, gdy np. babcia przysposobi wnuka i ma prawo skorzystać z ulgi na dziecko. Chociaż taka emerytka nie płaci podatku, to może odzyskać zapłacone składki na ubezpieczenie zdrowotne. ©℗

Jak mozna zlozyc roczny PIT
ikona lupy />
Jak mozna zlozyc roczny PIT / Dziennik Gazeta Prawna - wydanie cyfrowe
Odpowiedź ZUS na pytanie DGP
Zakład Ubezpieczeń Społecznych (ZUS) oblicza, pobiera i przekazuje do urzędu skarbowego zaliczki na podatek od wypłacanych świadczeń zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Zaliczki miesięczne na podatek od stycznia do grudnia danego roku wynoszą:
za miesiące, w których dochód podatnika uzyskany od początku roku nie przekroczył kwoty 120 tys. zł – 12 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu minus 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (300 zł),
▪ za miesiąc, w którym dochód podatnika uzyskany od początku roku przekroczył kwotę 120 tys. zł – 12 proc. od części dochodu, która nie przekroczyła tej kwoty, i 32 proc. od nadwyżki ponad kwotę 120 tys. zł minus 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (300 zł),
▪ za następne miesiące – 32 proc. dochodu uzyskanego w danym miesiącu minus 1/12 kwoty zmniejszającej podatek (300 zł).
Podatek dochodowy (roczny) pobiera się według następującej skali podatkowej:
▪ przy dochodzie stanowiącym podstawę obliczenia podatku do 120 tys. zł podatek wynosi 12 proc. minus kwota zmniejszająca podatek 3,6 tys. zł,
▪ przy podstawie obliczenia podatku ponad 120 tys. zł podatek wynosi 10,8 tys. zł + 32 proc. nadwyżki ponad 120 tys. zł.
Powyższe zasady mogą powodować, że nawet w przypadku pobierania świadczenia niższego niż 2,5 tys. zł brutto miesięcznie zaliczka na podatek jest w niektórych miesiącach potrącana ze świadczenia. Dzieje się tak w miesiącach, w których wypłacana jest trzynasta i czternasta emerytura, ponieważ wówczas kwota wynosząca 12 proc. dochodu (rozumianego jako łączna wysokość wypłacanych świadczeń brutto) jest wyższa niż kwota zmniejszająca podatek (300 zł). W takich sytuacjach po zakończeniu roku powstaje nadpłata podatku wynikająca z tego, że podatek należny ustalony w skali roku jest niższy niż suma pobranych zaliczek miesięcznych.
W celu zabezpieczenia podatnika przed powstaniem nadpłaty podatku ustawodawca zapewnił możliwość złożenia wniosku o niepobieranie zaliczek, jeżeli przewiduje, że uzyskane przez niego dochody podlegające opodatkowaniu nie przekroczą w roku kwoty 30 tys. zł. Po złożeniu takiego wniosku (EPD-21) ZUS nie pobiera zaliczek na podatek również w miesiącach, w których jest wypłacana trzynasta i czternasta emerytura.
W przypadku nadpłaty podatku, zgodnie z obowiązującymi przepisami, ZUS po zakończeniu roku sporządza informację o uzyskanych dochodach i pobranych zaliczkach na podatek PIT-11A. Podatnik, który otrzyma z ZUS PIT-11A, może samodzielnie złożyć w swoim urzędzie skarbowym zeznanie PIT-37 albo poczekać do 30 kwietnia, kiedy urząd skarbowy akceptuje zeznanie PIT-37 utworzone automatycznie w usłudze Twój e-PIT na podstawie danych przekazanych przez ZUS. Kwotę nadpłaconego podatku zwraca urząd skarbowy. ©℗