Chodziło o podatnika, który dostał od banku informację PIT-11. Bank wykazał w niej - jako przychód z innych źródeł - przedawnione zobowiązanie z tytułu pożyczki. Uznał, że skoro dług uległ przedawnieniu, to jego kwota stanowi przychód, który podatnik powinien wykazać w zeznaniu rocznym.

Podatnik się z tym nie zgadzał. Uważał, że przedawnienie nie prowadzi ani do umorzenia zobowiązania, ani do jego wygaśnięcia. Prawo cywilne nadal traktuje pożyczkobiorcę jako dłużnika, z tą tylko różnicą, że gdyby wierzyciel domagał się zapłaty, dłużnik nie ma obowiązku zapłaty pod groźbą przymusu.

Twierdził więc, że nie uzyskał trwałego i definitywnego przysporzenia majątkowego, które byłoby dla niego przychodem w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Fiskus: przedawniona pożyczka to przychód

Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej był jednak innego zdania. Stwierdził, że przedawnienie zobowiązania powoduje realną korzyść majątkową po stronie dłużnika – zmniejszenie jego zobowiązań, a tym samym powstanie podatkowego przychodu.

Przedawnienie pożyczki to nie umorzenie

Podatnik wygrał w sądach. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (sygn. akt I SA/Gd 912/22) podkreślił, że przedawnienie roszczenia nie prowadzi do wygaśnięcia długu, lecz jedynie pozbawia wierzyciela możliwości jego przymusowego dochodzenia. Zobowiązanie nadal istnieje, a dłużnik – w świetle prawa cywilnego – wciąż pozostaje dłużnikiem. Nie można utożsamiać przedawnienia z umorzeniem długu, które mogłoby skutkować powstaniem przychodu podatkowego – wyjaśnił WSA.

Przedawniona pożyczka zaciągnięta przez osobę fizyczną jest bez PIT

Również NSA zauważył, że samo przedawnienie nie oznacza jeszcze zmniejszenia długu podatnika, ponieważ wierzyciel nie zrzeka się roszczenia. - Zakres pojęcia przychodu z działalności gospodarczej jest pod wieloma względami inny niż zakres ogólnego pojęcia przychodu – zwrócił uwagę sędzia Paweł Kowalski.

Wskazał, że przykładem tego jest właśnie przedawnione zobowiązanie – jakkolwiek jego wartość stanowi przychód z działalności gospodarczej na podstawie art. 14 ust. 2 pkt 6 ustawy o PIT, to nie można uznać, że jest to również przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 tej ustawy.

Wyrok NSA z 27 stycznia 2026 r., sygn. akt II FSK 531/23