Nowości prawne
Obowiązkowy KSeF
Uwaga! Na ten temat osobny artykuł „Co klienci biur rachunkowych powinni wiedzieć o Krajowym Systemie e-Faktur”.
Minimalna składka zdrowotna
Minimalna wysokość podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców opodatkowanych według skali podatkowej lub podatkiem liniowym jest ustalana na okres roku składkowego, czyli od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego. Jej wysokość zależy od minimalnego wynagrodzenia za pracę, jakie obowiązuje w pierwszym dniu roku składkowego (tj. 1 lutego) – przy czym w zeszłym roku wynosiła 75 proc., a obecnie 100 proc. takiego minimalnego wynagrodzenia za pracę.
Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z 11 września 2025 r. w sprawie wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz wysokości minimalnej stawki godzinowej w 2026 r. (Dz.U. z 2025 r. poz. 1242) od 1 stycznia 2026 r. minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 4806 zł. W związku z tym:
- za styczeń 2026 r. najniższa podstawa wymiaru składki nadal wynosi 3499,50 zł (czyli 75 proc. minimalnego wynagrodzenia z 1 lutego 2025 r.), a minimalna składka to 314,96 zł;
- nowa kwota minimalnego wynagrodzenia za pracę, tj. 4806,00 zł stanowi najniższą podstawę wymiaru składki dopiero od składek należnych za luty 2026 r. i będzie obowiązywać aż do końca stycznia 2027 r.; w tym okresie minimalna składka to 432,54 zł.
Inaczej jest natomiast w przypadku przedsiębiorców stosujących kartę podatkową, bo dla nich podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne opłacanej w 2026 r. stanowi 100 proc. kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującej na 1 stycznia 2026 r. Oznacza to, że ci przedsiębiorcy opłacają składkę na ubezpieczenie zdrowotne od stycznia do grudnia 2026 r. od podstawy wymiaru wynoszącej 4806,00 zł, tj. w wysokości 432,54 zł.
Dla osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych wysokość składki zdrowotnej zależy od osiągniętego przez nie przychodu oraz wysokości przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w IV kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, ogłaszanego przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Wynagrodzenie to w IV kwartale 2025 r. wyniosło 9228,64 zł. W związku z tym przedsiębiorcy opodatkowani ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych zapłacą w 2026 r. składkę zdrowotną w wysokości:
- 498,35 zł miesięcznie – do 60 tys. zł przychodu;
- 830,58 zł miesięcznie – pomiędzy 60 tys. zł a 300 tys. zł przychodu;
- 1495,04 zł miesięcznie – powyżej 300 tys. zł przychodu. ©℗
Obowiązki i uprawnienia
Zeznanie roczne PIT
W 2026 r. deklaracje podatkowe PIT za 2025 r. należy składać od 15 lutego do 30 kwietnia. Zeznania złożone wcześniej są traktowane jako złożone 15 lutego 2026 r.
Chodzi tutaj o zeznania roczne:
- PIT-28, które składają osoby fizyczne prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, a także podatnicy uzyskujący przychody z tytułu najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub z innych umów o podobnym charakterze, opodatkowane ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych;
- PIT-36, które składają w szczególności przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą opodatkowaną na ogólnych zasadach przy zastosowaniu skali podatkowej;
- PIT-36L, które składają podatnicy rozliczający podatek liniowy (19 proc.);
- PIT-37, które składają podatnicy osiągający przychody opodatkowane według skali podatkowej uzyskiwane wyłącznie za pośrednictwem płatnika lub płatników;
- PIT-38 – przeznaczone dla podatników, którzy w roku podatkowym:
1) uzyskali przychody:
a) z odpłatnego zbycia: papierów wartościowych, pożyczonych papierów wartościowych (sprzedaż krótka), pochodnych instrumentów finansowych oraz realizacji praw z nich wynikających, udziałów w spółkach albo udziałów w spółdzielni,
b) z tytułu objęcia udziałów (akcji) w spółkach albo wkładów w spółdzielniach w zamian za wkład niepieniężny w innej postaci niż przedsiębiorstwo lub jego zorganizowana część;
2) uzyskali przychody lub ponieśli koszty uzyskania przychodów z odpłatnego zbycia walut wirtualnych;
- PIT-39, które składają podatnicy, którzy w roku podatkowym uzyskali przychody z odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych opodatkowane na zasadach określonych w art. 30e ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 163; ost.zm. Dz.U. z 2025 r. poz. 1858).
30 kwietnia 2026 r. upływa także termin na złożenie deklaracji o wysokości daniny solidarnościowej (DSF-1) i zapłatę daniny wynikającej z tej deklaracji.
Od 15 lutego 2026 r. zacznie funkcjonować usługa Twój e-PIT – która jest częścią serwisu e-Urząd Skarbowy – obejmująca rozliczenia podatkowe PIT za 2025 r. Tak jak w poprzednim roku osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą lub działy specjalne produkcji rolnej również znajdą w Twój e-PIT przygotowane rozliczenie podatkowe w ramach PIT-36, PIT 36L i PIT-28. Będą w nim jednak jedynie te dane, które ma Krajowa Administracja Skarbowa, a pozostałe musi uzupełnić podatnik.
Uwaga! Jeżeli podatnik nie złoży zeznania PIT-37 lub PIT-38 do 30 kwietnia 2026 r., to z upływem tego dnia zeznanie przygotowane przez urząd skarbowy udostępnione w usłudze Twój e-PIT zostanie automatycznie uznane za złożone. Automatyczna akceptacja nie dotyczy zeznań PIT-36, PIT 36L i PIT-28.
Wybór formy opodatkowania dochodów w 2026 r.
Oświadczenie o wyborze ryczałtu lub liniowej 19-proc. stawki PIT trzeba złożyć najpóźniej do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym został osiągnięty pierwszy przychód w danym roku podatkowym, albo do końca roku podatkowego, jeżeli pierwszy taki przychód był w grudniu. Jeżeli więc pierwszy przychód z działalności gospodarczej w 2026 r. został osiągnięty w styczniu, to podatnik ma czas na złożenie takiego oświadczenia do 20 lutego 2026 r.W takim samym terminie należy złożyć oświadczenie o rezygnacji z danej formy opodatkowania.Nie trzeba natomiast zawiadamiać urzędu skarbowego, jeżeli pozostaje się przy dotychczasowej formie opodatkowania.
Oświadczenie o wyborze opodatkowania ryczałtem można złożyć w urzędzie skarbowym lub we wniosku o aktualizację wpisu do CEIDG. Fiskus uzna również za złożenie oświadczenia sam dowód wpłaty, jeżeli podatnik dokona wpłaty pierwszej zaliczki/ryczałtu do 20 lutego 2026 r.i z opisu dokonanej wpłaty (np. tytułu przelewu) będzie wynikać, jakiego dokładnie rodzaju podatku dotyczy płatność.
Uwaga! Za późno jest już na rezygnację z opodatkowania w formie karty podatkowej. Można to było zrobić do 20 stycznia 2026 r.
Przejście na kasowy PIT
Metodę kasowego rozliczenia PIT mogą wybrać przedsiębiorcy prowadzący samodzielnie jednoosobową działalność gospodarczą:
- opodatkowaną według skali podatkowej, podatkiem liniowym, na zasadach IP BOX, ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych,
- jeżeli przychody z działalności prowadzonej samodzielnie w roku poprzedzającym rok podatkowy nie przekroczyły kwoty 2 mln zł (tu nastąpiła zmiana, bo w zeszłym roku obowiązywał limit 1 mln zł),
- jeżeli nie prowadzą ksiąg rachunkowych,
- jeśli złożą właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego pisemne oświadczenie o wyborze metody kasowej.
Uwaga! Z kasowego PIT nie mogą skorzystać przedsiębiorcy prowadzący działalność gospodarczą w formie spółki cywilnej oraz spółki jawnej w odniesieniu do przychodów osiąganych z działalności prowadzonej w ramach tych spółek. Jeżeli prowadzą działalność samodzielnie i jednocześnie np. w spółce cywilnej, to z kasowego PIT mogą skorzystać w odniesieniu do przychodów osiąganych z działalności prowadzonej samodzielnie.
Podatnik musi złożyć właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego oświadczenie o wyborze metody kasowej:
- do 20 lutego 2026 r. – jeśli już prowadzi działalność gospodarczą,
- do 20. dnia miesiąca następującego po miesiącu rozpoczęcia działalności gospodarczej – jeśli otworzy działalność w trakcie roku,
- do końca roku podatkowego – jeśli otworzy działalność w grudniu.
Oświadczenie można złożyć na piśmie albo przez internet – w serwisie e-Urząd Skarbowy. Dla oświadczenia nie ma oddzielnego formularza ani oficjalnego wzoru. W treści trzeba podać swoje dane identyfikacyjne i informację o wyborze kasowej metody rozliczania przychodów.
Informacje dla ubezpieczonych
W myśl art. 41 ust. 8 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 350; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 26) płatnicy składek muszą przekazać ubezpieczonemu informację za rok ubiegły o danych zawartych w imiennych raportach miesięcznych sporządzonych do ZUS, w podziale na poszczególne miesiące, w terminie do 28 lutego roku następnego, na piśmie lub za zgodą ubezpieczonego – w formie dokumentu elektronicznego – w celu ich weryfikacji. W tym roku jest jednak na to czas do 2 marca, ponieważ 28 lutego 2026 r. wypada w sobotę.
Jeżeli płatnik co miesiąc przekazuje swoim ubezpieczonym dane zawarte w raportach, to nie musi dodatkowo przekazywać informacji rocznej, chyba że ubezpieczony poprosi go o jej wydanie.
Informację dla osoby ubezpieczonej można przekazać w innej formie niż na formularzu ZUS IMIR (np. wydruk bądź elektroniczny dokument z programu wykorzystywanego w obsłudze kadrowo-płacowej, o ile będzie spełniał wymogi określone w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych).
Informacja powinna zawierać także symbol wojewódzkiego oddziału Narodowego Funduszu Zdrowia, datę jej sporządzenia oraz dla potwierdzenia wiarygodności danych – podpis płatnika albo osoby, którą on upoważnił.
Karta podatkowa
Podatnik opodatkowany w formie karty podatkowej musi do 2 marca 2026 r. (termin jest dłuższy, ponieważ 28 lutego 2026 r. wypada w sobotę) złożyć w urzędzie skarbowym deklarację o wysokości składki na ubezpieczenie zdrowotne, zapłaconej i odliczonej od karty podatkowej w poszczególnych miesiącach roku podatkowego (PIT-16A) za 2025 r. ©℗