Trwałe związanie z gruntem. Wyjaśnienia ministra ważne nie tylko w odniesieniu do kontenerów

Interpretacja ministra dotyczy przepisów, które zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2025 r. Wówczas weszły w życie zmienione definicje budynku (opodatkowanego według powierzchni) i budowli (opodatkowanej według wartości) – art. 1a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych.

Budynkiem, z pewnymi wyjątkami, jest „obiekt wzniesiony w wyniku robót budowlanych, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość jego użytkowania zgodnie z przeznaczeniem, trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz który posiada fundamenty i dach”.

Z kolei budowlą jest m.in. obiekt, który nie jest budynkiem, ale jest wymieniony w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, np. obiekt kontenerowy trwale związany z gruntem.

Nie wszystkie budowle muszą być trwale związane z gruntem, ale tam, gdzie jest to wyraźnie wskazane, przesłanka ta musi być spełniona.

Trwałe związanie z gruntem, czyli jakie?

Co rozumieć przez trwałe związanie z gruntem? W świetle definicji zawartej w art. 1a ust. 1 pkt 2c ustawy, chodzi o takie połączenie obiektu budowlanego z gruntem, które zapewnia temu obiektowi „stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym niezależnym od działania człowieka, mogącym zniszczyć, spowodować przemieszczenie lub przesunięcie się obiektu budowlanego na inne miejsce”.

Co powiedział minister?

Czy postawienie obiektu np. na kostce brukowej oznacza trwałe związanie z gruntem? Były co do tego spory. Problem ten rozstrzygnął minister w interpretacji ogólnej z 2 grudnia 2026 r. (poinformowaliśmy o niej m.in. w artykule „MF wypowiedział się na temat kontenerów mobilnych. Sprawdź, czy są one z podatkiem, czy nie” opublikowanym w serwisie internetowym gazetaprawna.pl).

Minister wyjaśnił, że aby obiekt był trwale związany z gruntem, „musi być połączony z nim fizycznie, tj. zespolony, przymocowany do niego, zakotwiczony w nim przez zastosowanie odpowiednich technik budowlanych”. Polega to np. na przymocowaniu za pomocą kotew gruntowych, śrub gruntowych, bloczków betonowych z mocowaniami chemicznymi, tj. przy użyciu żywic chemicznych.

Kiedy nie ma trwałego związania z gruntem?

Z interpretacji ogólnej wynika, że nie są trwale związane z gruntem obiekty:

- które są jedynie posadowione na podłożu przymocowanym do gruntu (np. na ławie fundamentowej, wylewce betonowej) i nieprzymocowane do tego podłoża w żaden sposób, lub

- które są osadzone na niezintegrowanych z gruntem (np. za pomocą kotew stalowych), kostce brukowej lub betonowych bloczkach czy płycie betonowej, lub

- którym stabilność i odporność na czynniki zewnętrzne zapewniają wyłącznie ich masa lub konstrukcja, a brak jest fizycznego połączenia tych obiektów z gruntem.

Kontenery mobilne. Czy to budowle?

Interpretacja ministra oznacza, że nieopodatkowane są kontenery mobilne wykorzystywane np. przez firmy budowlane jako biura czy składziki, postawione jedynie na kostce brukowej czy płytach betonowych. To prowadzi do wniosku, że nieprawidłowa była interpretacja z 6 lutego 2025 r. (sygn. FN-310.1.2025), w której prezydent Rzeszowa stwierdził coś całkiem przeciwnego.

Rafał Kran, doradca podatkowy, partner w MDDP zwraca uwagę, że interpretacja ogólna nie nawiązuje do kwestii podłączeń mediów (np. kabla zasilającego energię). - Organy podatkowe uznawały czasem, że takie podłączenie wystarczy, aby uznać kontener za trwale związany z gruntem – wyjaśnia ekspert.

Sam jest przekonany, że podłączenie mediów nie powinno o niczym przesądzać, bo jest ono podstawową funkcjonalnością obiektów i nie świadczy o trwałym powiązaniu z gruntem. Ekspert zwraca uwagę na to, że najczęściej podłączenie mediów jest prostą czynnością techniczną, nie można tu mówić o zakotwiczeniu przez zastosowanie odpowiednich technik budowlanych, o których wspomniał minister w interpretacji ogólnej.

- Analogicznie jest w przypadku kiosków i pawilonów, jeżeli są one obiektami kontenerowymi – mówi Rafał Kran.

Urządzenia reklamowe. Kiedy bez podatku od nieruchomości?

Rozstrzygnięta przez ministra przesłanka dotycząca trwałego związania z gruntem nie dotyczy wyłącznie obiektów kontenerowych. Ma ona znaczenie również przy opodatkowaniu tablic i urządzeń reklamowych.

- W poprzednim stanie prawnym (tj. obowiązującym przed 2025 r.) praktyka była różna. Sądy administracyjne orzekały czasem, że np. bilbordy posiadające betonowe obciążenie na stelażu, jedynie posadowione na gruncie (bez ich wkopywania) są trwale związane z gruntem. W świetle najnowszej interpretacji ogólnej takie stanowisko jest już nieaktualne, więc może dojść do zmiany kwalifikacji takich obiektów – zauważa Rafał Kran.

Tego samego zdania jest dr Adam Kałążny, radca prawny, partner associate w Deloitte. – Powołując się na interpretację ogólną, można argumentować, że tego rodzaju obiekty nie spełniają przesłanki trwałego związku z gruntem, są jedynie postawione na gruncie, a to oznacza, że nie powinny być kwalifikowane jako opodatkowane budowle – twierdzi ekspert.

Instalacja przemysłowa

Trwały związek z gruntem jest też kluczowy w kontekście opodatkowania wolnostojących instalacji przemysłowych. - Wiele instalacji o znacznych gabarytach i masie nie jest fizycznie przytwierdzanych do gruntu. Takie przytwierdzenie bywa po prostu zbędne – zauważa Adam Kałążny.

Wyjaśnia, że w poprzednim stanie prawnym uznanie wolnostojącej instalacji przemysłowej za budowlę nie wymagało wykazania trwałego związku z gruntem. - Bazując na interpretacji ogólnej, można uznać, że od 2025 r. zakres opodatkowania tego rodzaju obiektów się zawęził – twierdzi ekspert. Dodaje, że pojęcie wolnostojących instalacji przemysłowych (poz. 25 załącznika nr 4 do ustawy) nie zostało precyzyjnie zdefiniowane, ale przyjmuje się, że chodzi o pozabudynkowe urządzenia przemysłowe wzniesione w wyniku robót budowlanych, takie jak np. wielkogabarytowe zbiorniki procesowe.

Hale namiotowe. Czy zawsze trwale związane z gruntem?

Przesłanka trwałego związania z gruntem ma znaczenie także w odniesieniu do budowli będących przekryciami namiotowymi (np. halami namiotowymi). – W tym wypadku, w świetle interpretacji ogólnej, będzie ona najczęściej spełniona, bo zazwyczaj hale namiotowe są przykotwiczone do podłoża – zauważa Rafał Kran. W przeciwnym razie – jak dodaje ekspert - większość namiotów nie mogłaby pełnić swoich funkcji.

- Ale należy też mieć na uwadze to, że niektóre hale namiotowe mogą spełniać definicję budynku, zwłaszcza jeśli są postawione na fundamencie – podkreśla ekspert.

Kiedy budynek, a nie budowla?

Budynek - zgodnie z przytoczoną definicją - musi posiadać fundament i dach. Musi też być trwale związany z gruntem. - Jeżeli hala namiotowa jest postawiona na fundamencie i jest do niego przykotwiczona, to będzie ona opodatkowana jako budynek, a więc według powierzchni – wyjaśnia Rafał Kran.

Kiedy bez podatku od nieruchomości?

W interpretacji ogólnej są też wskazówki, kiedy podatku nie będzie. - Zgodnie z interpretacją nie można uznać za budynek np. obiektów jedynie posadowionych na ławie fundamentowej czy wylewce betonowej, jeżeli same nie są z tym podłożem w żaden sposób trwale związane – mówi Adam Kałążny. Zdaniem ekspertów może to mieć istotne znaczenie dla kwalifikacji podatkowej różnego rodzaju obiektów modułowych i prefabrykowanych, coraz częściej wykorzystywanych w obrocie gospodarczym. Jeżeli taki obiekt można swobodnie podnieść (np. dźwigiem) i przewieźć w inne miejsce, to może to oznaczać niespełnienie wszystkich przesłanek definicji budynku.

Blaszane garaże. Kiedy z podatkiem od nieruchomości a kiedy nie?

A co z popularnymi blaszakami, które służą np. jako garaże? Tu, jak twierdzi Rafał Kran, sprawa jest bardziej skomplikowana. Przede wszystkim – wyjaśnia – kluczowe jest to, czy taki obiekt jest postawiony na fundamencie. - Jeżeli jest fundament, a blaszak jest przykręcony do podłoża, to w świetle interpretacji ogólnej jest on trwale związany z gruntem, a więc trzeba zapłacić od niego podatek od powierzchni – mówi ekspert.

Przypomnijmy, że dotyczy to nie tylko przedsiębiorców, ale też obywateli, którzy mają takie garaże na użytek prywatny. Co więcej, stawka podatku w tym przypadku może być dziesięciokrotnie wyższa niż na mieszkanie.

Co, jeżeli fundamentu nie ma? - Wówczas trzeba zbadać, czy taki obiekt nie stanowi budowli, które są opodatkowane tylko wówczas, gdy służą do działalności gospodarczej – przypomina ekspert. Zwraca uwagę, że w załączniku nr 4 do ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie ma mowy o garażach.

- Niektórzy uważają, że na blaszany garaż trzeba patrzeć jak na obiekt kontenerowy, ale częściej spotyka się pogląd, że takie garaże wcale nie podlegają opodatkowaniu – mówi Rafał Kran. To by oznaczało, że blaszany garaż postawiony na terenie utwardzonym (np. na parkingu), jest nieopodatkowany.