Rok temu dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej zgodził się, że inżynier otrzymujący wynagrodzenie z tego tytułu może odliczać 50-proc. koszty, tak jak inni twórcy. W najnowszej interpretacji był innego zdania, choć stan faktyczny był bardzo podobny.
Kiedy 50-proc. koszty?
Przypomnijmy, że prawo do 50-proc. kosztów mają m.in. twórcy, którzy korzystają z praw autorskich do stworzonych przez siebie utworów lub rozporządzają tymi prawami - zgodnie z art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT.
Warunkiem jest zatem powstanie utworu w rozumieniu przepisów o prawie autorskim i prawach pokrewnych (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 24 ze zm.). Utworem jest „każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, ustalony w jakiejkolwiek postaci, niezależnie od wartości, przeznaczenia i sposobu wyrażenia”.
Jakie przychody?
Wspomniany art. 22 ust. 9 pkt 3 ustawy o PIT stosuje się do przychodów wymienionych w art. 22 ust. 9b tej ustawy. Mowa jest w nim m.in. o działalności twórczej w zakresie architektury, architektury wnętrz, architektury krajobrazu, inżynierii budowlanej, urbanistyki.
W tym samym art. 22 ust. 9b są też wymienione – w odrębnym punkcie – przychody z działalności badawczo-rozwojowej. W praktyce są zatem to dwie podstawy prawne, które pozwalają inżynierom odliczyć 50-proc. koszty.
Działalność B+R
To, że inżynier może odliczać 50-proc. koszty od przychodów z działalności badawczo-rozwojowej, potwierdził dyrektor KIS w interpretacjach z 17 maja 2024 r. (sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.165.2024.2.GG) i z 11 stycznia 2022 r. (0113-KDIPT2-3.4011.1030.2021.1.IR). Chodziło o inżynierów, którzy projektują i przygotowują nowe produkty oraz procesy przemysłowe.
Dyrektor KIS potwierdził, że prowadzą oni działalność badawczo-rozwojową w rozumieniu art. 5a pkt 38 ustawy o PIT, czyli „działalność twórczą obejmującą badania naukowe lub prace rozwojowe, podejmowaną w sposób systematyczny w celu zwiększenia zasobów wiedzy oraz wykorzystania zasobów wiedzy do tworzenia nowych zastosowań”.
Projekty w branży budowlanej...
Nie ma też wątpliwości, że z 50-proc. kosztów skorzystają inżynierowie budownictwa zajmujący się kompleksowym projektowaniem, nadzorowaniem, kierowaniem i realizacją obiektów budowlanych. Wynika to wprost z art. 22 ust. 9b ustawy o PIT.
Więcej problemów jest z odpowiedzią na pytanie, czy wystarczy opracować projekt, który może być lub będzie wykorzystany w procesie budowlanym, czy musi on zostać faktycznie wdrożony. Interpretacje dyrektora KIS nie przynoszą jednoznacznych wniosków.
W świetle interpretacji z 19 grudnia 2025 r. (0114-KDIP3-2.4011.966.2025.1.BM) działalnością twórczą w zakresie inżynierii budowlanej jest opracowywanie projektów sieci gazowej i symulacji przepływu gazu w warunkach rzeczywistych. Dyrektor KIS zgodził się, że "inżynieria budowlana ma za zadanie rozwiązać problemy konstrukcyjne zaprojektowanej budowli i dobór właściwych materiałów i technologii budowy”.
W innej interpretacji – z 19 listopada 2025 r. (0113-KDIPT2-3.4011.728.2025.2.JŚ) – organ zgodził się na odliczenie 50-proc. kosztów przez inżyniera osiągającego przychody z opracowywania specyficznych i indywidualnych projektów budowlanych. Z interpretacji z 24 stycznia 2025 r. (0113-KDIPT2-3.4011.719.2024.1.PR) wynikało, że prawo do 50-proc. kosztów mają także projektanci sieci energetycznych.
... nie zawsze z 50-proc. kosztami
Inaczej natomiast dyrektor KIS wypowiedział się 5 stycznia 2026 r. (0115-KDIT2.4011.620.2025.1.ENB) w sprawie pracowników (z uprawnieniami inżynierów), którzy opracowują projekty rozwoju produktów i systemów połączeń sieci elektrycznych. Spółka (pracodawca) przekonywała, że wykonują oni działalność twórczą w zakresie architektury lub inżynierii budowlanej. Dyrektor KIS zwrócił jednak uwagę na to, że z opisanego stanu faktycznego nie wynika, by projekty, które opracowują, były częścią procesu budowlanego, urbanistycznego czy związanego z konstrukcją budynków. Odmówił więc prawa do 50-proc. kosztów.
Podobnie stwierdził w interpretacji z 30 maja 2025 r. (0115-KDIT1.4011.266.2025.2.AS). Zwrócił uwagę na to, że inżynier (pracownik) nie planuje lokalizacji projektowanej przez siebie sieci, ani nie uczestniczy w jej instalacji i montażu.