Dotacje i świadczenia mające charakter bezzwrotnej pomocy są neutralne podatkowo dla ich odbiorcy, jeśli są otrzymywane ze środków publicznych.

Podatek dochodowy

Generalnie do przychodów podlegających opodatkowaniu zalicza się dotacje, subwencje, dopłaty i inne nieodpłatne świadczenia. Jednak otrzymane przez podatników PIT dotacje i subwencje ze środków bezzwrotnej pomocy są zwolnione z podatku, jeśli pochodzą od rządów państw obcych, organizacji międzynarodowych, międzynarodowych instytucji finansowych. Zwolnienie obejmuje również przyznane środki z programów ramowych badań, rozwoju technicznego i prezentacji Unii Europejskiej i z programów NATO, przyznanych na podstawie jednostronnej deklaracji lub umów zawartych z tymi państwami, organizacjami lub instytucjami przez Radę Ministrów, właściwego ministra lub agencje rządowe.

Istotne jest to, że aby zwolnienie miało zastosowanie, pomoc ta nie musi być otrzymana bezpośrednio od tych podmiotów, ale np. od instytucji rozliczającej jako podmiotu uprawnionego do rozdzielania środków pomocowych. [Przykład 1]

Warunkiem jest jednak, aby beneficjent (adresat dotacji i ten, który faktycznie z niej korzysta) realizował bezpośrednio cel programu finansowanego z bezzwrotnej pomocy.

Ustawa o PIT określa również, że wolne od podatku dochodowego są dotacje, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Ustawa o finansach publicznych określa natomiast, że środkami publicznymi są m.in. środki pochodzące z budżetu UE oraz niepodlegające zwrotowi środki z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA). Do środków publicznych kwalifikują się również środki pochodzące z budżetu Unii Europejskiej, w tym dotacje unijne, których źródłem finansowania są określone fundusze europejskie wypłacone dzięki programom operacyjnym. [Przykład 2]

Ze zwolnienia w PIT mogą skorzystać jednak tylko bezpośredni beneficjenci (ostateczni), którzy bezpośrednio korzystają (czerpią zyski) z wdrażanego projektu pomocy przez otrzymane dotacje.

Natomiast w przypadku przedsiębiorców, spółek czy innych podmiotów dotacje zaliczane są do przychodów z ich działalności gospodarczej. Jednak także w przypadku podatników CIT określony jest katalog przychodów korzystających ze zwolnienia przedmiotowego (w tym środki bezzwrotnej pomocy ze źródeł określonych wyżej).

Zakwalifikowanie kwot otrzymanych przez podatników CIT z dotacji unijnych do środków publicznych powoduje, że są one również zwolnione z podatku. Jednak kwoty dotacji, które podlegają zwolnieniu przedmiotowemu, podatnicy CIT, w odróżnieniu od osób fizycznych płacących PIT, mają obowiązek wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym.

To jest tylko część artykułu, zobacz pełną treść w e-wydaniu Dziennika Gazety Prawnej: Jak są opodatkowane świadczenia z dotacji.
W pełnej wersji artykułu m.in.:
- Czy dotacja unijna wypłacana w transzach jest wolna od podatku dochodowego
- Jak rozliczać w kosztach podatkowych sprzęt zakupiony ze środków z dotacji
- Czy dotacja z urzędu pracy dla osób niepełnosprawnych podlega PIT