statystyki

Wydanie towaru na próbę księguje się na koncie „Towary poza jednostką”

autor: Marek Barowicz27.06.2016, 10:10; Aktualizacja: 30.06.2016, 13:45
rachunek, podatki, księgowość, rozliczenie

Definitywność sprzedaży nie wyklucza odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady zbytej rzeczy.źródło: ShutterStock

Firma zastanawia się nad wprowadzeniem sprzedaży na próbę. Ma nadzieję, że będzie wtedy większa sprzedaż, gdyż nabywca może się przekonać, czy rzecz jest dla niego odpowiednia. Jakich zapisów powinna dokonać w księgach?

Reklama


W aktualnej rzeczywistości rynkowej, którą cechuje przewaga podaży nad popytem, producenci i handlowcy poszukują różnych metod pozyskiwania klientów. Jednym z takich instrumentów polityki handlowej jest sprzedaż na próbę. Polega ona na zachęcaniu potencjalnych odbiorców do nabywania rzeczy w drodze umożliwienia im sprawdzenia i oceny oferowanych produktów. Uznanie rzeczy za odpowiednią zależy wyłącznie od woli odbiorcy, który może zrezygnować z jej nabycia. Przy tego typu sprzedaży sprzedawca nie może zasadniczo skutecznie wykazać, że przedmiot sprzedaży jest obiektywnie dobry i spełnia wszystkie wymagane parametry.

Zgodnie z art. 592 kodeksu cywilnego (dalej: k.c.) sprzedaż na próbę lub z zastrzeżeniem zbadania rzeczy przez kupującego poczytuje się w razie wątpliwości za zawartą pod warunkiem zawieszającym, że nabywca uzna przedmiot sprzedaży za dobry. W przypadku braku oznaczenia w umowie terminu próby lub zbadania rzeczy, także sprzedawca (czekający na reakcję nabywcy) może jednostronnie wyznaczyć kupującemu odpowiedni termin, z równoczesnym powiadomieniem go o tym (konieczność określenia terminu wiąże się z potrzebą ograniczenia okresu niepewności w obrocie). Jeżeli nabywca odebrał rzecz i nie złożył oświadczenia przed upływem umówionego przez strony lub wyznaczonego przez sprzedawcę terminu, uważa się, że uznał przedmiot sprzedaży za dobry (tzw. aprobata dorozumiana). Brak aprobaty dla przedmiotu sprzedaży powinien nastąpić w sposób jednoznaczny i wyraźny. Nabywca powinien w takiej sytuacji złożyć oświadczenie o braku akceptacji rzeczy oraz zwrócić ją sprzedawcy. Niezłożenie takiego oświadczenia w wymaganym terminie implikuje ziszczenie się warunku zawieszającego, co przekłada się na definitywność sprzedaży.

W przypadku sprzedaży na próbę, przeniesienie na nabywcę własności rzeczy ma miejsce nie z chwilą jej wydania (art. 535 k.c.), ale dopiero w momencie ziszczenia się warunku, czyli po upływie umownego lub wyznaczonego terminu próby lub zbadania rzeczy, jeżeli przed upływem tego terminu nabywca nie złoży oświadczenia lub nie zwróci rzeczy (co jest jednoznaczne z odstąpieniem od zawarcia umowy). Strony umowy mogą także uzgodnić, że ryzyko przypadkowej utraty rzeczy lub jej uszkodzenia oraz korzyści i ciężary związane z rzeczą przechodzą na nabywcę w momencie ziszczenia się warunku zawieszającego (wówczas w okresie przejściowym, tj. do chwili ziszczenia się warunku zawieszającego, niebezpieczeństwo przypadkowej utraty lub uszkodzenia rzeczy będzie obciążać sprzedawcę).

Z uwagi na dyspozytywny charakter ww. regulacji, strony mogą jednak odmiennie ustalić konsekwencje zastrzeżenia próby lub zbadania rzeczy (np. zastosować konstrukcję warunku rozwiązującego lub uznać, że umowa ma charakter definitywny, natomiast nabywcy będzie przysługiwać – zgodnie z art. 395 k.c. – prawo odstąpienia od umowy w razie negatywnej oceny rzeczy).

Kontrahenci mogą umownie ograniczyć subiektywność oceny kupującego poprzez skonkretyzowanie determinujących ją kryteriów lub w drodze określenia właściwości, które przedmiot sprzedaży powinien spełniać, aby możliwe było uznanie go za dobry. Uzgodnienie tego rodzaju determinant ma na celu obiektywizację przesłanek weryfikacyjnych, umożliwiającą sprzedawcy ewentualne zakwestionowanie negatywnej postawy nabywcy. Pamiętać jednak należy, że sprzedawcy nie przysługuje możliwość jednostronnego zmniejszenia swobody odbiorcy i odrzucenia jego zastrzeżeń dotyczących rzeczy poddanych próbie. Nabywca nie jest również zobligowany do uzasadnienia powodów swojej dezaprobaty dla badanych rzeczy.

Definitywność sprzedaży (a zatem uznanie rzeczy za dobrą) nie wyklucza odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi za wady zbytej rzeczy. Po wykryciu wad rzeczy nabywca może zatem co do zasady żądać odstąpienia od umowy, obniżenia ceny lub wymiany na rzecz wolną od wad. Odpowiedzialność ta może obejmować jednak wyłącznie wady, o których nabywca nie wiedział w chwili ziszczenia się warunku zawieszającego.


Pozostało jeszcze 55% treści

Czytaj wszystkie artykuły
Miesiąc 97,90 zł
Zamów abonament

Mam kod promocyjny
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Kup licencję
Więcej na ten temat

Reklama


Artykuły powiązane

Polecane

Reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Polecane

Reklama