statystyki

Uproszczone sprawozdania finansowe za 2015: Dwie możliwości do wyboru

11.03.2016, 07:14; Aktualizacja: 27.04.2016, 14:25
podatki dokumenty urzędnik

Zdecydowanie więcej jest jednostek, które mogą skorzystać z załącznika nr 5 niż podmiotów, które mogą sporządzać sprawozdanie uproszczone zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości.źródło: ShutterStock

Jednostki mniejsze niebędące podmiotami mikro mogą mieć do czynienia z dwoma rodzajami uproszczonych sprawozdań finansowych za 2015 rok. Starymi wynikającymi z art. 50 ustawy o rachunkowości i nowymi zgodnymi z jej załącznikiem nr 5.

reklama


reklama


Polecany produkt: Rachunkowość 2016 >>>

Co prawda art. 50 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330 ze zm.; dalej: u.r.) od 1 stycznia 2016 r. już nie obowiązuje, ale ostatni raz można go zastosować właśnie do sprawozdań za 2015 rok. A jeśli ktoś nie chce z tej możliwości skorzystać, to sporządza sprawozdanie według nowego załącznika nr 5, który dodała ustawa z 23 lipca 2015 r. o zmianie ustawy o rachunkowości oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1333). Zmiana weszła w życie 23 września 2015 r. i choć ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy rozpoczynający się od 1 stycznia 2016 r., to małe jednostki mogą zastosować zmienione przepisy do sprawozdań sporządzonych za rok obrotowy kończący się po 23 września 2015 r. Jest tylko jeden warunek. Organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego musi zdecydować o dobrowolnym zastosowaniu regulacji wynikających z tej nowelizacji, czyli o wykorzystaniu właśnie załącznika nr 5.

Zestawienie progów uprawniających do tych uproszczeń przedstawiamy poniżej. tabela 1

!Zdecydowanie więcej jest jednostek, które mogą skorzystać z załącznika nr 5 niż podmiotów, które mogą sporządzać sprawozdanie uproszczone zgodnie z art. 50 ust. 2 ustawy o rachunkowości.

Tabela 1. Progi wielkościowe dla sporządzania uproszczonego sprawozdania finansowego

Rodzaj progu dla 2015 roku (dane za 2014 rok)

Nowe uproszczenie dla małej jednostki

(załącznik nr 5)

Stare uproszczenie

(art. 50 ust. 2 u.r.)

Suma aktywów bilansu na koniec roku obrotowego

17 000 000 zł

2 000 000 euro, tj.

na koniec 2015 r.:

na koniec 2014 r.:

8 523 000 zł

(2 000 000 euro × 4,2615 zł/euro)

8 524 600 zł

(2 000 000 euro × 4,2623 zł/euro)

Przychody

34 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy nie ma w tym kryterium ani przychodów z operacji finansowych, ani pozostałych przycodów operacyjnych

Przychody netto ze sprzedaży produktów i towarów oraz operacji finansowych w walucie polskiej nie przekroczyły równowartości 4 000 000 euro, tj.

w 2015 r.:

w 2014 r.:

17 046 000 zł

(4 000 000 euro × 4,2615 zł/euro)

17 049 200 zł

(4 000 000 euro × 4,2623 zł/euro)

 

Jak widać w tabeli 1, progi uprawniające do skorzystania z załącznika nr 5 są dwukrotnie niższe niż progi z art. 50 ust. 2 u.r. Oznacza to, że znacznie większa liczba jednostek będzie mogła skorzystać z tego nowego uproszczenia.

Przypomnieć należy, że wymóg nieprzekroczenia dwóch z trzech wielkości zarówno po nowelizacji, jak i przed nią odnosi się do danych za bieżący oraz poprzedni rok obrotowy. Jedynie w przypadku jednostek rozpoczynających działalność w danym roku obrotowym były i będą brane pod uwagę dane dotyczące bieżącego okresu sprawozdawczego.

Które wybrać

Jeśli jednostka mała uprawniona do sporządzania sprawozdań według art. 50 ust. 2 u.r. przedstawia to sprawozdanie jedynie właścicielom i składa do Krajowego Rejestru Sądowego, to nie ma potrzeby wykazywania w nim większej ilości danych niż te oznaczone w załączniku nr 1 rzymskimi cyframi. Jeśli jednak jej sprawozdanie może być przedmiotem analiz finansowych, to warto się zastanowić od razu nad ujęciem większej ilości danych istotnych dla oceny kondycji podmiotu, a takie zawiera załącznik nr 5.

Ponadto skorzystanie z możliwości sporządzania sprawozdania przez małą jednostkę wwdług art. 3 ust. 1c i 1d u.r. oznacza, że bez względu na to, czy sprawozdanie to będzie podlegało badaniu przez biegłego rewidenta, czy nie, to będzie zawierać:

● bilans w postaci uproszczonej wskazanej w załączniku nr 5,

● rachunek zysków i strat w wersji kalkulacyjnej lub porównawczej wskazanej w załączniku nr 5,

● informację dodatkową składającą się z wprowadzenia do sprawozdania finansowego i dodatkowych not i objaśnień wskazanych w załączniku nr 5.

Sprawozdanie takie może, nawet w przypadku jednostki badanej, nie zawierać rachunku przepływów pieniężnych i zestawienia zmian w kapitale własnym. Spółki kapitałowe, komandytowo-akcyjne, przedsiębiorstwa państwowe czy spółdzielnie – wskazane w art. 49 ust. 1 u.r. – nie muszą sporządzać sprawozdania z działalności. Jeśli jednak organ uprawniony do zatwierdzania sprawozdania finansowego zdecyduje o jego przygotowaniu, to sprawozdanie będzie mogło zawierać ograniczony zakres informacji. Będzie można np. pominąć dane związane ze wskaźnikami finansowymi.

Definicja ustawowa

Nim skorzystamy z nowych możliwości, trzeba sprawdzić, czy nasza jednostka uzyska status małej. A zgodnie z art. 3 ust. 1c u.r. małymi jednostkami mogą być (po podjęciu stosownej decyzji przez organ zatwierdzający):

1) spółki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 u.r., czyli spółki handlowe (osobowe i kapitałowe) – tj. spółki akcyjne, spółki z o.o., spółki komandytowo-akcyjne, spółki komandytowe, spółki jawne, spółki partnerskie,

2) inne osoby prawne – tj. np. fundacje, stowarzyszenia i spółdzielnie,

3) jednostki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 u.r., tj. osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, jeżeli ich przychody netto ze sprzedaży towarów, produktów i operacji finansowych za poprzedni rok obrotowy wynosiły co najmniej równowartość w walucie polskiej 1 200 000 euro – czyli obowiązkowo prowadzące księgi rachunkowe,

4) oddziały przedsiębiorców zagranicznych w rozumieniu przepisów o swobodzie działalności gospodarczej,

– jeżeli jednostki te w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, oraz w roku poprzedzającym ten rok obrotowy (w przypadku jednostek rozpoczynających działalność albo prowadzenie ksiąg rachunkowych w sposób określony ustawą – w roku obrotowym, w którym to zrobiły) nie przekroczyły co najmniej dwóch z następujących trzech wielkości:

a) 17 000 000 zł – w przypadku sumy aktywów bilansu na koniec roku obrotowego,

b) 34 000 000 zł – w przypadku przychodów netto ze sprzedaży towarów i produktów za rok obrotowy,

c) 50 osób – w przypadku średniorocznego zatrudnienia w przeliczeniu na pełne etaty.

Jednostkami małymi w rozumieniu ustawy są również jednostki, o których mowa w art. 3 ust. 1c (czyli wymienione wcześniej), które:

● za poprzedni rok obrotowy sporządziły sprawozdanie finansowe z zastosowaniem art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5 u.r. oraz

● w roku obrotowym, za który sporządzają sprawozdanie finansowe, albo w roku poprzedzającym ten rok obrotowy przekroczyły dwie wielkości z ww. punktów a–c.

Ponadto małymi jednostkami mogą być osoby fizyczne, spółki cywilne osób fizycznych, spółki jawne osób fizycznych oraz spółki partnerskie, które stosują zasady rachunkowości na podstawie art. 2 ust. 2 u.r., czyli dobrowolnie prowadzą księgi rachunkowe.

Wszystkie ww. jednostki muszą spełnić jeszcze jeden warunek. Organ zatwierdzający powinien podjąć decyzję w sprawie sporządzania sprawozdania finansowego z zastosowaniem uproszczeń (określonych w art. 46 ust. 5 pkt 5, art. 47 ust. 4 pkt 5, art. 48 ust. 4, art. 48a ust. 4, art. 48b ust. 5 lub art. 49 ust. 5 u.r.). Wtedy wszystkie kryteria, aby mieć status jednostki małej, zostaną spełnione. przykłady 1 i 2

PRZYKŁAD 1

Bez przekroczenia

Gert sp. z o.o. wykazała w swoich sprawozdaniach następujące dane:

2014 r.

2015 r.

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

31 290 000,00

33 300 000,00

Suma aktywów

17 400 000,00

18 200 000,00

Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty

39,00

41,50

Walne zgromadzenie wspólników może podjąć uchwałę o sporządzaniu przez spółkę sprawozdań według kryteriów dla jednostek małych, ponieważ spółka nie przekroczyła w 2015 i 2014 roku progu dotyczącego przychodów i zatrudnienia.

PRZYKŁAD 2

Dobrowolny wybór nowelizacji

Weros SA zaprezentuje w swoich sprawozdaniach następujące dane:

2014 r.

2015 r.

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

33 000 000,00

39 000 000,00

Suma aktywów

17 800 000,00

16 500 000,00

Średnioroczne zatrudnienie w przeliczeniu na pełne etaty

39,80

48,90

Zgromadzenie akcjonariuszy może w przypadku tej spółki podjąć uchwałę upoważniająca zarząd do przygotowania sprawozdania według załącznika nr 5, ponieważ w 2014 r. spółka nie przekroczyła progu przychodów i zatrudnienia, a za 2015 rok zatrudnienia i sumy bilansowej. Podjęcie takiej uchwały będzie oznaczało dobrowolne zastosowanie przepisów nowelizacji ustawy o rachunkowości.

Z uproszczeń sprawozdawczych nie mogą skorzystać jednostki określone w art. 3 ust. 1e ww. ustawy. schemat poniżej

Dla kogo pozostałe uproszczenia

Dla kogo pozostałe uproszczenia

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Warto zaznaczyć, że te jednostki, które spełniają kryteria wielkościowe przewidziane w art. 3 ust. 1a i 1b u.r., czyli dla jednostek mikro, są podmiotami mieszczącymi się w kryteriach dla jednostek małych. Ponieważ nie ma obowiązku (tylko jest prawo) skorzystania z uproszczeń dla podmiotów mikro, ich organy zatwierdzające mogą wybrać od razu uproszczenia dla małych podmiotów. Niektóre jednostki będą więc miały wybór wariantu prezentacyjnego spośród aż trzech załączników. przykład 3

PRZYKŁAD 3

Warianty do wyboru

Przychody spółki z o.o. za bieżący okres wyniosły 3 mln zł, a za poprzedni rok – 2,5 mln zł. Suma bilansowa na koniec 2015 i 2014 roku nie przekroczyła 1,2 mln zł. Wspólnicy tej spółki z o.o. mogą zdecydować o sporządzeniu sprawozdania według kryteriów:

● mikro jednostek – będzie obejmowało tylko bilans oraz rachunek zysków i strat (wersja załącznika nr 4 na 2015 rok),

● mikro jednostek – będzie obejmowało tylko bilans oraz rachunek zysków i strat (wersja załącznika nr 4 na 2016 rok),

● małych jednostek – będzie obejmowało bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową (wersja załącznika nr 5 na 2016 rok),

● ogólnych – będzie obejmowało bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową (wersja załącznika nr 1 na 2015 rok, ale z uproszczeniami prezentacyjnymi przewidzianymi w art. 50 ust. 2 u.r.),

● ogólnych – będzie obejmowało bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową (wersja załącznika nr 1 na 2015 rok, ale bez uproszczeń),

● ogólnych – będzie obejmowało bilans, rachunek zysków i strat oraz informację dodatkową (wersja załącznika nr 1 na 2016 rok, ale bez uproszczeń prezentacyjnych).

Inne ułatwienia

Niezależnie od skorzystania z możliwości sporządzania sprawozdania finansowego według załącznika nr 5 dla mniejszych jednostek ustawodawca przewidział jeszcze wiele innych uproszczeń. Mogą z nich skorzystać jednostki, które za poprzedni rok obrotowy nie przekroczyły dwóch z trzech progów wielkościowych i nie ma przy tym znaczenia fakt przekroczenia lub nie tych progów za bieżący rok. schemat poniżej

Jednostki mogą skorzystać z jednego, dwóch lub wszystkich trzech uproszczeń wskazanych na schemacie. O ich zastosowaniu decyduje kierownik jednostki, aktualizując politykę rachunkowości. Powinien wskazać wyraźnie od początku, którego roku obrotowego zmiany te obowiązują.

Z uproszczeń nie mogą skorzystać jednostki określone w art. 3 ust. 1e ww. ustawy, czyli te same, które nie mogą skorzystać z uproszczeń sprawozdawczych.

źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Wskazaną w schemacie możliwość podatkowego kwalifikowania umów leasingowych otrzymały jednak jednostki samorządu terytorialnego. A uproszczenie w zakresie niestosowania rozporządzenia ministra finansów z 12 grudnia 2001 r. i odstąpienia od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego jest również dozwolone dla jednostek finansów publicznych.

Dotychczas z trzech uproszczeń wskazanych na schemacie nr 2 mogły skorzystać jedynie podmioty, których sprawozdania finansowe nie podlegały obligatoryjnemu badaniu przez biegłego rewidenta. Obecnie kwestia badania sprawozdania nie ogranicza już możliwości skorzystania z tych uproszczeń. A warto to zrobić szczególnie w sytuacji, gdy jednostka po raz pierwszy będzie poddawała sprawozdanie finansowe badaniu przez biegłego rewidenta lub jest jednostką audytowaną, ale na tyle niewielką, że prawdopodobnie te uproszczenia będą mogły być stosowane przez najbliższe lata.

Uproszczeniem pozwalającym zaoszczędzić sporo pracy jest rezygnacja z ustalania rezerw i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego u podatników CIT. Jeśli go nie zastosujemy, to czeka nas określanie wartości podatkowej i księgowej dla aktywów i pasywów oraz zidentyfikowanie różnic przejściowych, a to wymaga dużego nakładu pracy i dostosowania informatycznego systemu finansowo księgowego. Różnice przejściowe w przypadku spółek najczęściej dotyczą kwestii:

● naliczonych odsetek od należności i zobowiązań z tytułu dostaw i usług oraz kredytów i pożyczek;

● wyceny pozycji wyrażonych w walutach obcych – przy założeniu, że jednostka nie stosuje w podatku dochodowym metody rachunkowej (najczęściej nie);

● odpisów aktualizacyjnych od należności, zapasów i innych aktywów;

● rozbieżności między podatkowym a rzeczywistym czasem użytkowania środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych, w szczególności wynikających z odpisów jednorazowych i ulg amortyzacyjnych i rozliczania jednorazowego albo w ciągu roku kosztów prac rozwojowych;

● ujmowania skutków wyceny instrumentów finansowych w rachunkowości, podczas gdy na potrzeby podatku dochodowego nie są one w ogóle rozpoznawane;

● korekt kosztów w podatku dochodowym wynikających z braku terminowego uregulowania zobowiązań handlowych (zastosowanie art. 15b ustawy o CIT; t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 851 ze zm.);

● rozbieżności w ujmowaniu w księgach i na potrzeby rozliczeń podatkowych leasingu;

● tworzenia rezerw na koszty.

W przypadku spółki poddającej po raz pierwszy sprawozdanie badaniu przez biegłego rewidenta część powyżej wskazanych zagadnień w sprawozdaniu pojawi się po raz pierwszy. Niestety nagminną praktyką jest niedokonywanie odpisów aktualizacyjnych czy niewycenianie pozycji walutowych lub nietworzenie rezerw przez tzw. jednostki niebadane. Dlatego obowiązek poddania sprawozdania finansowego badaniu przez biegłego rewidenta będzie jednocześnie wymuszał na jednostce ujęcie skutków tych zdarzeń i rozpoznanie odroczonego podatku dochodowego. Unikną tego jeśli skorzystają właśnie z uproszczenia. przykład 4

PRZYKŁAD 4

Należności

Aga sp. z o.o. na 31 grudnia 2014 r. posiadała należności handlowe 3 900 000 zł, a na koniec 2015 r. 4 250 000 zł. Sprawozdanie za 2015 rok poddane będzie po raz pierwszy badaniu przez audytora. Ustalono, że nie zostały i nie zostaną spłacone należności wykazane w sprawozdaniu na koniec 2014 r. w kwocie 330 000 zł. W stosunku do należności na koniec 2015 r. oszacowano, że prawdopodobnie nie do odzyskania będzie kwota 382 000 zł. Na koniec 2014 r. nie naliczono odsetek od należności zgodnie umowami w wysokości 5600 zł, a na koniec 2015 r. w wysokości 17 300 zł.

W związku powyższym spółka powinna na koniec 2014 r. ustalić różnicę ujemną przejściową wynikającą z odpisów na należności w kwocie 330 000 zł i w związku z tym utworzyć aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego w kwocie 62 700 zł (330 000 zł x 19 proc.).

Powinna także na koniec 2014 r. ustalić dodatnie różnice przejściowe od naliczonych odsetek (powinna je ująć w danych porównawczych) w kwocie 5600 zł oraz otworzyć rezerwę w kwocie 1064 zł (5600 zł x 19 proc.). Wszystkie księgowania powinny być dokonane pod datą 1 stycznia 2015 r. w korespondencji z kontem „Rozliczenie wyniku finansowego za 2014 r. – w analityce zmiana polityki rachunkowości”.

Ponadto na koniec 2015 r. powinien zostać przeanalizowany wpływ zmian stanu należności na odpisy aktualizacyjne i na naliczone odsetki – należy ocenić, czy odpisy zostały zrealizowane, tj. czy rzeczywiście tych należności nie odzyskano i wyłączono je z ksiąg oraz czy naliczone na koniec 2015 r. odsetki zostały otrzymane. Załóżmy, że w tej spółce faktycznie nie otrzymano należności w kwocie ustalonego odpisu, tj. 330 000 zł, i została ich nieściągalność udokumentowana podatkowo, tj. można było nieściągalne należności zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów, a VAT skorygować zgodnie z przepisami ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). Odsetki nie zostały w 2015 r. otrzymane i naliczono nowe w kwocie 11 700 zł, co dało łączną wartość 17 300 zł.

Powyższe oznacza konieczność rozwiązania aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego w związku z odpisami ustalonymi na koniec 2014 r. oraz zawiązanie nowych aktywów w związku z oszacowanymi na koniec 2015 r. kwotami, które prawdopodobnie nie będą otrzymane. W odniesieniu do rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego konieczne będzie po naliczeniu dodatkowych odsetek zwiększenie różnicy przejściowej dodatniej i tym samym podwyższenie rezerwy na odroczony podatek dochodowy.

Jak zostało zaprezentowane w przykładzie 4, fakt poddania sprawozdania badaniu przez biegłego rewidenta powoduje konieczność wnikliwego i pracochłonnego analizowania wielu aspektów dotyczących obszarów, gdzie mogą się pojawić rozbieżności w wycenie na potrzeby rachunkowości i na potrzeby podatków. Decydując się na uproszczenie polegające na odstąpieniu od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego, nie będzie konieczności przeprowadzania omawianej procedury. Przyjęcie rozwiązania przewidzianego w znowelizowanym art. 37 ust. 10 u.r. (czyli właśnie na odstąpienia od ustalania aktywów i rezerw z tytułu odroczonego podatku dochodowego) pozwoli przy sporządzaniu sprawozdania finansowego pominąć kwestie podatkowe i skupić się jedynie na prawidłowej wycenie w rachunkowości. Nie będzie też konieczne rozbudowywanie ewidencji księgowej, w szczególności analitycznej, po to, aby wychwycić różnice przejściowe między wartością księgową a podatkową aktywów i pasywów.

WAŻNE

Kierownik jednostki, podejmując decyzję o rezygnacji z ustalania odroczonego podatku czy także o stosowaniu pozostałych uproszczeń w zakresie leasingu czy instrumentów finansowych, rozpatruje je odrębnie, niezależnie od siebie.

Kształt sprawozdania według załącznika nr 5

Przyjęcie załącznika nr 5, jeśli jednostka stosowała dotychczas regulacje art. 50 ust. 2, oznacza nie tylko większą szczegółowość danych w bilansie oraz rachunku zysków i strat (dalej RZiS), lecz także wskazanie niektórych wartości szczególnie ważnych z punktu widzenia oceny kondycji podmiotu.

Z kolei przyjęcie załącznika nr 5, jeśli jednostka dotychczas przygotowywała sprawozdanie według załącznika nr 1 bez uproszczeń, oznacza zdecydowanie mniej danych prezentowanych w bilansie i RZiS. A więc nieco mniejszą przejrzystość informacyjną i niższe koszty przygotowywania informacji.

Jednostki małe, tak jak wszystkie inne podmioty, muszą zadbać o prawidłowe ujęcie i wycenę zdarzeń gospodarczych determinujących wartość wszystkich zdarzeń występujących w jednostce. Podkreślić też należy, że znaczna część informacji nieujawnianych bezpośrednio w bilansie czy RZiS jest objaśniana w dodatkowych notach i objaśnieniach.

Aktywa

Przyglądając się strukturze prezentacyjnej aktywów, należy podkreślić, że sprawozdanie uproszczone przed nowelizacją zawierało jedynie zagregowane pozycje oznaczone rzymskimi cyframi – żadna z nich nie była uszczegółowiana, natomiast w załączniku nr 5 powinny być wskazane szczegółowe informacje w odniesieniu do niektórych pozycji.

Jako uzupełnienie obrazu aktywów należy wskazać wartość środków trwałych i środków trwałych w budowie. Nie ma potrzeby wskazywania wartości zaliczek przekazywanych na środki trwałe, jednak w takim wariancie prezentacyjnym ta pozycja jest łatwa do wyliczenia (jako różnica między wartością ogólną rzeczowych aktywów trwałych a środków trwałych i środków trwałych w budowie). Wśród inwestycji długoterminowych należy wskazać wartości tych aktywów, które występują najczęściej i które są najbardziej zróżnicowane pod względem metod wyceny, tj. nieruchomości inwestycyjne i długoterminowe aktywa finansowe. Przypomnieć należy, że nieruchomości inwestycyjne mogą być wyceniane wwdług kosztu historycznego (jak środki trwałe) lub w wartości godziwej. Z kolei aktywa finansowe mogą być wyceniane według ceny nabycia pomniejszonej o odpisy z tytułu utraty wartości, w wartości rynkowej lub skorygowanej cenie nabycia. Są to zupełnie inaczej ustalane wartości, zatem czytelnik sprawozdania powinien mieć świadomość, że są one odrębnymi pozycjami wśród inwestycji.

Jeśli jednostka posiada (rzadko) inwestycje w wartości niematerialne i prawne lub inne inwestycje niefinansowe, np. dzieła sztuki, kruszce, to ich wartość łączna ukryta jest w ogólnej wartości pozycji niefinansowych aktywów trwałych. Podobnie jak w przypadku sprawozdania bez uproszczeń należy w informacji dodatkowej do bilansu wykazać koszt wytworzenia środków trwałych w budowie, w tym odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły koszt wytworzenia środków trwałych w budowie w roku obrotowym oraz odsetki oraz różnice kursowe, które powiększyły cenę nabycia towarów lub koszt wytworzenia produktów w roku obrotowym, jeśli jednostka skorzystała z możliwości przewidzianej w art. 28 ust. 4 u.r.

Zaznaczyć jednoczenie trzeba, że obowiązkiem jednostki jest pokazanie w informacji dodatkowej szczegółowego zakresu zmian wartości grup rodzajowych środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych oraz inwestycji długoterminowych. Zakres zmian powinien zawierać stan tych aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia z tytułu: aktualizacji wartości, nabycia, rozchodu, przemieszczenia wewnętrznego oraz stan końcowy, a dla majątku amortyzowanego – podobne przedstawienie stanów i tytułów zmian dotychczasowej amortyzacji lub umorzenia. Muszą być także wskazane kwoty dokonanych w trakcie roku obrotowego odpisów aktualizujących wartość aktywów trwałych odrębnie dla długoterminowych aktywów niefinansowych oraz długoterminowych aktywów finansowych. Ze względu na szczególne zasady rozliczania i nietypowy sposób powstania w informacji dodatkowej należy wskazać kwotę wartości firmy i wyjaśnienie okresu jej odpisywania, określonych w art. 44b ust. 10 u.r. Nie ma potrzeby wykazywania wartości firmy wprost w bilansie.

Wśród aktywów obrotowych jedynie w odniesieniu do należności krótkoterminowych należy wskazać wartość należności z tytułu dostaw i usług w podziale na te do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy. Jest to bardzo przydatna informacja z punktu widzenia oceny płynności podmiotu i oszacowania luki płynności, czyli różnicy między wartością należności i zobowiązań handlowych, które też, należy zaznaczyć, są w odrębnej pozycji prezentowane. Z tego samego powodu za przydane należy uznać wskazanie wartości środków pieniężnych wśród inwestycji krótkoterminowych.

Jako uproszczenie w stosunku do załącznika nr 1 można zauważyć brak konieczności wskazywania skutków transakcji z podmiotami powiązanymi oraz z tzw. pozostałymi jednostkami, w których nasz podmiot posiada zaangażowanie w kapitale.

Tabela 2. Porównanie struktury

Aktywa wg załącznika nr 5

Aktywa wg załącznika nr 1 (w 2015 r. z uwzględnieniem art. 50 ust. 2 u.r.)

A. Aktywa trwałe

A. Aktywa trwałe

I. Wartości niematerialne i prawne

I. Wartości niematerialne i prawne

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

II. Rzeczowe aktywa trwałe

– środki trwałe

– środki trwałe w budowie

III. Należności długoterminowe

III. Należności długoterminowe

IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

IV. Inwestycje długoterminowe:

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

– nieruchomości

– długoterminowe aktywa finansowe

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

B. Aktywa obrotowe

B. Aktywa obrotowe

I. Zapasy

I. Zapasy

II. Należności krótkoterminowe, w tym:

II. Należności krótkoterminowe

a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

– środki pieniężne w kasie i na rachunkach

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

Nie było tej pozycji w poprzednim roku

D. Udziały (akcje) własne

Nie było tej pozycji w poprzednim roku

Aktywa razem

Aktywa razem

Tabela 3. Przykładowa prezentacja według załącznika nr 5 za 2015 r.

Aktywa

Stan na 31-12-2015

Stan na 31-12-2014 (dane porównawcze)

A. Aktywa trwałe

1 938 910,36

1 648 073,81

I. Wartości niematerialne i prawne

25 000,00

21 250,00

II. Rzeczowe aktywa trwałe, w tym:

1 851 910,36

1 574 123,81

– środki trwałe

1 746 910,36

1 484 873,81

– środki trwałe w budowie

5 000,00

4 250,00

III. Należności długoterminowe

IV. Inwestycje długoterminowe, w tym:

62 000,00

52 700,00

– nieruchomości

50 000,00

42 500,00

– długoterminowe aktywa finansowe

12 000,00

10 200,00

V. Długoterminowe rozliczenia międzyokresowe

 

B. Aktywa obrotowe

2 041 677,19

1 721 150,61

I. Zapasy

526 200,00

447 270,00

II. Należności krótkoterminowe, w tym:

1 083 987,76

921 389,60

a) z tytułu dostaw i usług, w tym:

920 000,00

782 000,00

– do 12 miesięcy

705 000,00

599 250,00

– powyżej 12 miesięcy

 

III. Inwestycje krótkoterminowe, w tym:

411 989,43

350 191,02

a) krótkoterminowe aktywa finansowe, w tym:

 

– środki pieniężne w kasie i na rachunkach

411 989,43

350 191,02

IV. Krótkoterminowe rozliczenia międzyokresowe

19 500,00

2300,00

C. Należne wpłaty na kapitał (fundusz) podstawowy

 

D. Udziały (akcje) własne

 

Aktywa razem

3 980 587,55

3 369 224,42

Pasywa

Za najważniejsze zmiany w stosunku do sposobu prezentacji kapitałów własnych według załącznika nr 1 uproszczonego zgodnie z art. 50 ust. 2 należy uznać obowiązek wskazywania, jaka część kapitału zapasowego jest efektem nadwyżki ceny emisyjnej nad wartością nominalną udziałów (akcji). Jest to w ogóle nowy obowiązek prezentacyjny i ustawodawca utrzymał go także w przypadku sporządzania uproszczonego sprawozdania. Kapitał zapasowy oczywiście powstaje także w inny sposób zgodny z regulacjami kodeksu spółek handlowych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1030 ze zm.), np. odpisów obowiązkowych lub dobrowolnych z zysku. Ale te kwoty kreują łączną wartość kapitału zapasowego. Według analogicznej reguły należy wskazać, jaka część kapitału z aktualizacji wyceny jest efektem wyceny długoterminowych inwestycji finansowych wycenianych powyżej ceny nabycia zgodnie z art. 35 ust. 4 u.r. Pozostałe pozycje kapitałów są prezentowane, tak jak w przypadku uproszczenia zgodnego z art. 50 ust. 2 i załącznikiem nr 1, bez uproszczeń w pozycjach zagregowanych. Oczywiście należy zaznaczyć, że w wyniku nowelizacji generalnie zabrano z pasywów pozycje „Należne wpłaty na poczet kapitału” i „Udziały (akcje) własne”.

Analizując grupę „Zobowiązań i rezerw na zobowiązania”, należy wykazać w ramach rezerw wartość rezerwy na świadczenia emerytalne i podobne. Obejmuje ona rozliczenia międzyokresowe bierne związane ze świadczeniami pracowniczymi tworzonymi zgodnie z art. 39 ust. 2 pkt 2 u.r.

Jak już zostało zasygnalizowane, należy też pokazać wartość zobowiązań z tytułu dostaw i usług w podziale na do 12 miesięcy i powyżej 12 miesięcy. Należy także wśród zobowiązań długoterminowych i krótkoterminowych ujawnić wartość kredytów i pożyczek. Oba te ujawnienia są bardzo przydatne do oceny wypłacalności podmiotu. Temu celowi służy także odrębna prezentacja stanu funduszy specjalnych.

W informacji dodatkowej ponadto należy objaśnić podział zobowiązań długoterminowych według pozycji bilansu o pozostałym od dnia bilansowego, przewidywanym umową, okresie spłaty powyżej 5 lat, jak również łączną kwotę zobowiązań zabezpieczonych na majątku jednostki ze wskazaniem charakteru i formy tych zabezpieczeń.

Za istotną nowość prezentacyjną należy uznać to, że trzeba ujawnić powiązanie między różnymi pozycjami aktywów i pasywów, jeśli składnik aktywów (lub pasywów) jest wykazywany w więcej niż jednej pozycji bilansu. Dotyczy to w szczególności podziału należności i zobowiązań na część długoterminową i krótkoterminową. Takie ujawnienie może dotyczyć także rozliczeń międzyokresowych i niektórych rezerw. przykład 5

PRZYKŁAD 5

Ujawnienie powiązań

Spółka zaciągnęła m.in. kredyt inwestycyjny w kwocie 800 000 zł, z czego 150 000 zł przypada do spłaty w 2016 r. Spółka ujawniła w bilansie, że 650 000 zł to zobowiązanie długoterminowe, a 150 000 zł krótkoterminowe. Wartości te są zaprezentowane łącznie z wartościami innych kredytów. Zobowiązania krótkoterminowe z tytułu kredytów obejmują także kredyt obrotowy 300 000 zł, czyli wynoszą łącznie 450 000 zł. W informacji dodatkowej spółka powinna wskazać dokładnie wartość kredytu inwestycyjnego (800 000 zł) i wskazać jego części – długoterminową (650 000 zł) i krótkoterminową (150 000 zł).

Tabela 4. Porównanie sposobu prezentacji

Pasywa wg załącznika nr 5

Pasywa wg załącznika nr 1 (dotychczasowego)

A. Kapitał (fundusz) własny

A. Kapitał (fundusz) własny

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

Uwaga: Te pozycje zostały przeniesione do aktywów w związku z tym nie mają odpowiednika w stosunku do poprzedniego roku

II. Należne wpłaty na kapitał podstawowy (wielkość ujemna)

III. Udziały (akcje) własne (wielkość ujemna)

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

IV. Kapitał (fundusz) zapasowy

– nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

V. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny

– z tytułu aktualizacji wartości godziwej

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

VI. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VII. Zysk (strata) z lat ubiegłych

VI. Zysk (strata) netto

VIII. Zysk (strata) netto

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

IX. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

I. Rezerwy na zobowiązania

– rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

II. Zobowiązania długoterminowe

– z tytułu kredytów i pożyczek

III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

III. Zobowiązania krótkoterminowe

a) z tytułu kredytów i pożyczek

b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

– do 12 miesięcy

– powyżej 12 miesięcy

c) fundusze specjalne

IV. Rozliczenia międzyokresowe

IV. Rozliczenia międzyokresowe

Pasywa razem

Pasywa razem

Tabela 5. Przykładowa prezentacja według załącznika nr 5

Pasywa

Stan na 31-12-2015

Stan na 31-12-2014 (dane porównawcze)

A. Kapitał (fundusz) własny

2 735 778,22

2 311 136,48

I. Kapitał (fundusz) podstawowy

200 000,00

200 000,00

II. Kapitał (fundusz) zapasowy, w tym:

576 910,36

490 373,81

– nadwyżka wartości sprzedaży (wartości emisyjnej) nad wartością nominalną udziałów (akcji)

120 000,00

120 000,00

III. Kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, w tym:

45 000,00

38 000,00

– z tytułu aktualizacji wartości godziwej

45 000,00

38 000,00

IV. Pozostałe kapitały (fundusze) rezerwowe

 

V. Zysk (strata) z lat ubiegłych

427 114,62

230 537,39

VI. Zysk (strata) netto

2 001 253,24

1 789 550,29

VII. Odpisy z zysku netto w ciągu roku obrotowego (wielkość ujemna)

– 514 500,00

– 437 325,00

B. Zobowiązania i rezerwy na zobowiązania

1 244 809,33

1 058 087,93

I. Rezerwy na zobowiązania, w tym:

189 220,00

160 837,00

– rezerwa na świadczenia emerytalne i podobne

 

II. Zobowiązania długoterminowe, w tym:

125 229,38

106 444,97

– z tytułu kredytów i pożyczek

98 560,00

83 776,00

III. Zobowiązania krótkoterminowe, w tym:

860 859,95

731 730,96

a) z tytułu kredytów i pożyczek

196 300,00

166 855,00

b) z tytułu dostaw i usług, w tym:

19 186,35

16 308,40

– do 12 miesięcy

519 186,35

441 308,40

– powyżej 12 miesięcy

 

c) fundusze specjalne

 

IV. Rozliczenia międzyokresowe

69 500,00

59 075,00

Pasywa razem

3 980 587,55

3 369 224,41

Rachunek zysków i strat – na co należy zwrócić uwagę

Jednostki małe, które zdecydują się na sporządzanie sprawozdania według załącznika nr 5, mogą wybrać prezentację RZiS w wersji kalkulacyjnej albo porównawczej. Jeśli jednostki małe zdecydują się na sporządzanie wersji kalkulacyjnej, to nie muszą wskazywać w informacji dodatkowej struktury rodzajowej kosztów, co dotychczas było standardem. Ponadto jednostki korzystające z załącznika 5:

1. Nie muszą oddzielnie pokazywać przychodów ze sprzedaży produktów i przychodów ze sprzedaży towarów i materiałów – są one pokazywane w łącznej wartości. Zasada ta dotyczy obu wersji RZiS. Nie ma konieczności pokazywania w informacji dodatkowej struktury terytorialnej bądź produktowej;

2. W ramach kosztów według rodzaju „Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia” muszą wykazać, jaka ich część dotyczy świadczeń emerytalnych. Jest to zasada, która także obowiązuje, gdy nie ma uproszczeń;

3. Nie muszą odrębnie prezentować kosztów podatków i opłat, pozostałych kosztów rodzajowych i wartości sprzedanych towarów i materiałów – są one wykazywane łącznie, przy czym jednak należy wykazać wartość sprzedanych towarów i materiałów jako część tych pozostałych kosztów;

4. W obu wersjach, tj. kalkulacyjnej i porównawczej, nie muszą ustalać zysku z działalności operacyjnej i gospodarczej;

5. Nie prezentują szczegółowych pozycji składowych pozostałych przychodów operacyjnych i pozostałych kosztów operacyjnych. Jedynie jako część każdej z tych pozycji ujawnia się skutki aktualizacji aktywów odpowiednio niefinansowych i finansowych;

6. Szczegółowo prezentują przychody finansowe i koszty finansowe, przy czym konieczne jest zidentyfikowanie wartości odsetka dla/od jednostek powiązanych oraz dywidend i udziałów w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, ze szczególnym wskazaniem dywidend od tych jednostek, które są jednostkami powiązanymi (zależnymi) i w których podmiot posiada zaangażowanie w kapitale;

7. W nowych sprawozdaniach nie zawierają zysków i strat nadzwyczajnych – jest to efekt usunięcia tej kategorii dla przedsiębiorstw. Nowelizacja u.r. wskazała, że będą one ujmowane jako pozostałe zdarzenia operacyjne. W informacji dodatkowej należy wskazać kwotę i charakter poszczególnych pozycji przychodów lub kosztów o nadzwyczajnej wartości lub które wystąpiły incydentalnie.

Co należy ujawnić w informacji dodatkowej

Zgodnie załącznikiem nr 5 do u.r. informacja dodatkowa pełni funkcję uzupełniającą. Powinny się w niej znaleźć wszystkie dane istotne dla zrozumienia sytuacji podmiotu. Oczywiście jeśli sprawozdanie jest wykonywane według załącznika nr 5, tzn. jest ono uproszczone, to i informacja dodatkowa może być odpowiednio uproszczona. Nie oznacza to jednak, że niektóre ważne dane mogą być w niej pominięte. Obowiązkiem jednostki decydującej się na zastosowanie uproszczeń przewidzianych w ustawie o rachunkowości jest poinformowanie o tym już we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego. Tabela 8 (str. C11) zawiera porównanie zakresu informacji we wprowadzeniu do sprawozdania finansowego.

Najważniejsze ujawnienia związane z pozycjami aktywów i pasywów zostały wskazane przy omawianiu prezentacji bilansu i odpowiednio RZiS. Dodatkowo należy jednak wskazać:

● informację o przeciętnym w roku obrotowym zatrudnieniu;

● kwoty zaliczek i pożyczek udzielonych osobom wchodzącym w skład organów zarządzających, nadzorujących i administrujących jednostki, ze wskazaniem ich głównych warunków, wysokości oprocentowania oraz wszelkich kwot spłaconych, odpisanych lub umorzonych, a także zobowiązań zaciągniętych w ich imieniu tytułem gwarancji i poręczeń wszelkiego rodzaju, ze wskazaniem kwoty ogółem dla każdej kategorii;

● informację o istotnych zdarzeniach, jakie nastąpiły po dniu bilansowym, a nieuwzględnionych w sprawozdaniu finansowym, oraz ich wpływie na sytuację majątkową, finansową oraz wynik finansowy jednostki;

● przedstawienie dokonanych w roku obrotowym zmian zasad (polityki) rachunkowości, jeżeli wywierają one istotny wpływ na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy jednostki, oraz przedstawienie zmiany sposobu sporządzania sprawozdania finansowego wraz z podaniem jej przyczyny;

● informacje liczbowe wraz z wyjaśnieniem, zapewniające porównywalność danych sprawozdania finansowego za rok poprzedzający ze sprawozdaniem za rok obrotowy;

● informacje o nazwie i siedzibie jednostki sporządzającej skonsolidowane sprawozdanie finansowe na najniższym szczeblu grupy kapitałowej, w której skład wchodzi spółka jako jednostka zależna.

Tabela 6. Uproszczony rachunek zysków i strat sporządzony według załącznika nr 5

Rachunek zysków i strat

wariant porównawczy

wariant kalkulacyjny

A. Przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi

A. Przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów

I. Przychody netto ze sprzedaży

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wartość dodatnia, zmniejszenie – wartość ujemna)

III. Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

B. Koszty działalności operacyjnej

B. Koszty sprzedanych produktów, towarów i materiałów

I. Amortyzacja

C. Koszty sprzedaży

II. Zużycie materiałów i energii

D. Koszty ogólnego zarządu

III. Usługi obce

IV. Wynagrodzenia

V. Ubezpieczenia społeczne i inne świadczenia, w tym:

– emerytalne

VI. Pozostałe koszty, w tym:

– wartość sprzedanych towarów i materiałów

C. (E) Zysk (strata) ze sprzedaży (A – B) lub (A – B – C – D)

D. (F) Pozostałe przychody operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

E. (G) Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

– aktualizacja wartości aktywów niefinansowych

F. (H) Przychody finansowe, w tym:

I. Dywidendy i udziały w zyskach od jednostek, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale, w tym:

– od jednostek powiązanych, w których jednostka posiada zaangażowanie w kapitale

II. Odsetki, w tym:

– od jednostek powiązanych

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

IV. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

G. (I.) Koszty finansowe, w tym:

I. Odsetki, w tym:

– dla jednostek powiązanych

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

– w jednostkach powiązanych

III. Aktualizacja wartości aktywów finansowych

H. (J.) Zysk (strata) brutto (C + D – E + F – G) lub (E + F – G + H – I)

I. (K.) Podatek dochodowy

J. (L.) Zysk (strata) netto (H – I) lub (J – K)

Tabela 7. . Przykładowa prezentacja RZiS

Rachunek zysków i strat

wariant porównawczy

Za 2016 r.

Za 2015 r. (porówn.)

A. Przych. netto ze sprzed. i zrówn. z nimi

20 322 400,00

18 086 936,00

I. Przychody netto ze sprzedaży

18 509 000,00

16 473 010,00

II. Zmiana stanu produktów (zwiększenie – wart. dodat., zmniej. – ujem.)

1 450 000,00

1 290 500,00

III . Koszt wytworzenia produktów na własne potrzeby jednostki

363 400,00

323 426,00

B. Koszty działalności operacyjnej

18 424 691,71

16 397 975,62

I. Amortyzacja

936 000,00

833 040,00

II. Zużycie materiałów i energii

2 485 600,00

2 212 184,00

III. Usługi obce

8 963 210,00

7 977 256,90

IV. Wynagrodzenia

2 572 000,00

2 289 080,00

V. Ubezp. społ. i inne świad., w tym:

837 840,00

745 677,60

– emerytalne

32 000,00

28 480,00

VI. Pozostałe koszty, w tym:

2 630 041,71

2 340 737,12

– wartość sprzed. tow. i mat.

2 163 641,71

1 925 641,12

C. Zysk (strata) ze sprzedaży

1 897 708,29

1 688 960,38

D. Pozostałe przych. operacyjne, w tym:

388 894,83

346 116,40

– aktualizacja wart. akt. niefin.

 

 

E. Pozostałe koszty operacyjne, w tym:

139 213,22

123 899,77

– aktualizacja wart. akt. niefin.

 

 

F. Przychody finansowe, w tym:

316 000,00

281 240,00

I. Dywidendy i udziały w zysk. od jedn., w których jedn. posiada zaangaż. w kapit., w tym:

152 000,00

135 280,00

– od jedn. powiązanych, w których jedn. posiada zaangażow. w kapitale

 

 

 II. Odsetki, w tym:

13 600,00

12 104,00

 – od jednostek powiązanych

 

 

III. Zysk z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

22 600,00

20 114,00

 – w jednostkach powiązanych

 

 

 IV. Aktualizacja wart. aktywów finan.

300,00

267,00

G. Koszty finansowe, w tym:

80 945,57

62 000,00

I. Odsetki, w tym:

149 500,00

133 055,00

– dla jednostek powiązanych

 

 

II. Strata z tytułu rozchodu aktywów finansowych, w tym:

39 942,47

4 500,00

– w jednostkach powiązanych

 

 

III. Aktualizacja wart. aktywów fin.

 

4 900,00

H. Zysk (strata) brutto (C + D – E + F – G)

2 382 444,33

2 130 417,01

I. Podatek dochodowy

381 191,09

340 866,72

J. Zysk (strata) netto (H – I)

2 001 253,24

1 789 550,29

Bez sprawozdania z działalności

Małe jednostki, wybierając uproszczony raport roczny, nie muszą przygotowywać jego wszystkich standardowych elementów.

Jeśli chodzi generalnie o wszystkie jednostki, to dotychczas część z nich musiała sporządzić oprócz sprawozdania finansowego także sprawozdanie z działalności. Ustawa o rachunkowości nakładała obowiązek uzupełnienia rocznej sprawozdawczości o ten element wprost (art. 49 ust. 1) na kierowników: spółek kapitałowych, spółek komandytowo-akcyjnych, towarzystw ubezpieczeń wzajemnych, spółdzielni, przedsiębiorstw państwowych. Od 2016 r. (z możliwością wcześniejszego zastosowania już za 2015 r.) obowiązek sporządzania sprawozdania z działalności dotyczy także spółek jawnych i komandytowych, których wszystkimi wspólnikami ponoszącymi nieograniczoną odpowiedzialność są spółki kapitałowe, spółki komandytowo-akcyjne lub spółki z innych państw o podobnej do tych spółek formie prawnej. Tak wynika ze zmienionego art. 49 ust. 1 u.r.

Podmioty małe, jeśli organ zatwierdzający podjął decyzję o zastosowaniu uproszczeń, mogą nie sporządzać sprawozdania z działalności, nawet jeśli są podmiotami wymienionymi w art. 49 ust. 1 u.r. I odwrotnie – nie ma też przeszkód, aby sprawozdanie z działalności sporządziły jednostki niebędące do tego zobowiązane. W jednym i drugim przypadku zależy to wyłącznie od kierownika jednostki, który jest odpowiedzialny za jego przygotowanie.

Z kolei w art. 49 ust. 2 pkt 5 u.r. doprecyzowano zakres prezentowanych informacji dotyczący udziałów (akcji) własnych, wymieniając:

● przyczynę nabycia udziałów (akcji) własnych dokonanego w roku obrotowym,

● liczbę i wartość nominalną nabytych oraz zbytych w roku obrotowym udziałów (akcji), a w przypadku braku wartości nominalnej ich wartość księgową, jak też część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują,

● równowartość tych udziałów (akcji) – w przypadku nabycia lub zbycia odpłatnego,

● liczbę i wartość nominalną lub w razie braku wartości nominalnej wartość księgową wszystkich udziałów (akcji) nabytych i zatrzymanych, jak również część kapitału podstawowego, którą te udziały (akcje) reprezentują.

Z kolei zgodnie z zasadą określoną w art. 49 ust. 5 u.r. jednostka mała uzyskała możliwość zwolnienia ze sporządzania sprawozdania z działalności (ma taki obowiązek zgodnie z art. 49 ust. 1 u.r.). Jeżeli jednostka mała skorzysta z tej możliwości, to dodatkowo powinna przedstawić informacje o udziałach (akcjach) własnych, o których mowa w art. 49 ust. 2 pkt 5 u.r. Możliwość niesporządzania sprawozdania z działalności jest przywilejem. Organ zatwierdzający nie musi z niego korzystać, podejmując decyzję o sporządzaniu uproszczonego sprawozdania. W takiej sytuacji nowy art. 49 ust. 6 u.r. zwalnia jednostkę małą w zakresie prezentacji w sprawozdaniu z działalności informacji niefinansowych, o których mowa w art. 49 ust. 3 u.r. Czyli nie musi ono zawierać wskaźników finansowych i niefinansowych, łącznie z informacjami dotyczącymi zagadnień środowiska naturalnego i zatrudnienia, a także dodatkowych wyjaśnień do kwot wykazanych w sprawozdaniu finansowym

Tabela 8. Porównanie zawartości informacyjnej „Wprowadzenia do sprawozdania finansowego”

Stary załącznik nr 1

Nowy załącznik nr 5

nazwa (firma) i siedziba, podstawowy przedmiot działalności jednostki oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr

nazwa (firma) i siedziba, podstawowy przedmiot działalności jednostki oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego rejestr

wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony

wskazanie czasu trwania działalności jednostki, jeżeli jest ograniczony

wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym

wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym

wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład jednostki wchodzą wewnętrzne jednostki organizacyjne sporządzające samodzielne sprawozdania finansowe,

takich informacji nie trzeba umieszczać, nawet jeśli jednostka mała sporządzała sprawozdanie łączne, tj. obejmujące sprawozdania finansowe oddziałów samobilansujących

nie dotyczy

wskazanie zastosowanych uproszczeń przewidzianych dla jednostek małych – to wskazanie jest konieczne, aby czytelnik sprawozdania, zanim zapozna się z omówieniem przyjętych zasad rachunkowości, miał świadomość ograniczeń informacyjnych sprawozdania

wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności

wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania działalności gospodarczej przez jednostkę w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania przez nią działalności

w przypadku sprawozdania finansowego sporządzonego za okres, w ciągu którego nastąpiło połączenie, trzeba wskazać, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po połączeniu spółek, oraz wskazać zastosowaną metodę rozliczenia połączenia (nabycia, łączenia udziałów)

jeśli zaistnieje sytuacja nabycia udziałów, mała jednostka będzie o tym informowała w dodatkowych notach i objaśnieniach

omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), pomiaru wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru

omówienie przyjętych zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod wyceny aktywów i pasywów (także amortyzacji), ustalenia wyniku finansowego oraz sposobu sporządzenia sprawozdania finansowego w zakresie, w jakim ustawa pozostawia jednostce prawo wyboru

 

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu tylko za zgodą wydawcy INFOR Biznes. Zapoznaj się z regulaminem i kup licencję

reklama


Źródło:Dziennik Gazeta Prawna

Polecane

reklama

Twój komentarz

Zanim dodasz komentarz - zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.

Widzisz naruszenie regulaminu? Zgłoś je!

Redakcja poleca

Prawo na co dzień

Polecane

reklama