Zgodnie z tegoroczną nowelizacją (Dz.U. z 2015 r. poz. 1333) ustawy o rachunkowości kwoty wyrażone w euro, określające progi, od których zależą uprawnienia przedsiębiorców, mają być przeliczane po średnim kursie ogłoszonym przez NBP na pierwszy dzień roboczy października poprzedzającego rok podatkowy. Dotychczas do limitu przychodów wskazującego, kto musi prowadzić księgi rachunkowe, wykorzystywany był kurs z 30 września roku poprzedniego, natomiast do kwot określonych w przepisach o zryczałtowanym podatku dochodowym – kurs ogłaszany na 1 października (który nie zawsze był tożsamy z tym z pierwszego dnia roboczego tego miesiąca).

Wczorajszy kurs euro, właściwy dla wszystkich tegorocznych przeliczeń, to 4,2437 zł.

To oznacza, że przedsiębiorstwa, których przychody netto w tym roku osiągną wartość co najmniej 5 092 440 zł, będą musiały od 1 stycznia 2016 r. prowadzić pełną rachunkowość (księgi rachunkowe). Próg jest o prawie 82 tys. zł wyższy niż obowiązujący w odniesieniu do 2015 r. i ustalony w zeszłym roku. W tym przypadku bierze się pod uwagę limit 1,2 mln euro.

Wspomniane zasady dotyczą osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, spółek cywilnych i jawnych osób fizycznych, spółek partnerskich oraz spółdzielni socjalnych. Inne podmioty – np. spółki akcyjne – muszą prowadzić pełną rachunkowość niezależnie od wielkości obrotów.

Limit 1,2 mln euro wskazuje też, czy firma może mieć status małego podatnika dla celów PIT, CIT i VAT. Jednak w tym wypadku kwotę po przeliczeniu zaokrągla się do tysiąca złotych. W rezultacie ci przedsiębiorcy, których tegoroczne przychody ze sprzedaży (wraz z kwotą należnego VAT) nie przekroczą 5092 tys. zł, będą mogli w 2016 r. korzystać z ułatwień w PIT, CIT i VAT. Chodzi m.in. o prawo do jednorazowej amortyzacji środków trwałych czy kasowej metody rozliczeń VAT.

Dwa limity VAT

W przypadku VAT są dwa limity dla małych podatników, nie tylko wspomniany w wysokości 1,2 mln euro, lecz także 45 tys. euro. Ten ostatni dotyczy prowadzących przedsiębiorstwa maklerskie, zarządzających funduszami powierniczymi, a także będących agentami, zleceniobiorcami lub innymi osobami świadczącymi usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu). W 2016 r. będą więc mogli oni korzystać z preferencji, jeżeli w tym roku kwota otrzymanych przez nich prowizji lub innego rodzaju wynagrodzenia (wraz z kwotą podatku) nie przekroczy 191 tys. zł. Limit liczony w zeszłym roku wynosił 188 tys. zł.

Uproszczona amortyzacja

Jednorazowa amortyzacja to nie tylko przywilej małych podatników. Pod pewnymi warunkami mogą ją zastosować też przedsiębiorcy rozpoczynający w danym roku działalność gospodarczą. W tym przypadku jednorazowego odpisu można dokonać od m.in. maszyn i urządzeń zaliczonych do grupy 3–8 Klasyfikacji Środków Trwałych – z wyłączeniem samochodów osobowych. Ich łączna wartość początkowa w roku podatkowym, w którym zostały wprowadzone do ewidencji, nie może jednak przekroczyć równowartości 50 tys. euro. W 2016 r. kwota ta będzie wynosić 212 tys. zł (obecnie jest to 209 tys. zł).

Rozliczenie ryczałtem

Podatnicy mogą płacić podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli prowadzą działalność, która ich do tego uprawnia, a ich przychody w poprzednim roku nie przekroczyły 150 tys. euro. Z roku na rok tę formę rozliczeń wybiera coraz więcej osób, o czym świadczą dane publikowane przez Ministerstwo Finansów. W styczniu tego roku do urzędów trafiło 960,8 tys. zeznań ryczałtowców za 2014 r.; to o prawie 39 tys. więcej niż rok wcześniej.

W 2016 r. uproszczony sposób rozliczeń będą mogli wybrać ci podatnicy prowadzący działalność gospodarczą (z pewnymi wyłączeniami), którzy w tym roku uzyskają przychody nie większe niż 636 555 zł (na 2015 r. – 626 880 zł). W przypadku spółki cywilnej lub jawnej osób fizycznych pod uwagę brane są przychody wszystkich wspólników łącznie.

Taki sam limit dotyczy podatników, którzy chcieliby się rozliczać w formie ryczałtu, a w roku poprzedzającym (2015 r.) prowadzili działalność samodzielnie lub w formie spółki, z której przychody były opodatkowane wyłącznie w formie karty podatkowej lub za część roku w formie karty, a za część na ogólnych zasadach (w tym drugim przypadku limit dotyczy przychodów łącznie).

Terminy wpłat

Ryczałtowcy, którzy osiągają niskie przychody, nie muszą rozliczać się miesięcznie. Mogą kwartalnie. Limit wynosi 25 tys. euro. Z tej preferencji w 2016 r. będą mogły skorzystać spółki lub osoby samodzielnie prowadzące działalność, jeżeli w tym roku ich przychody nie będą wyższe niż 106 092,5 zł (dla 2015 r. to 104 480 zł). W tym przypadku przeliczanych kwot nie zaokrągla się do pełnych tysięcy.