Sprawa dotyczyła osoby, która straciła pracę za to, że paliła papierosy blisko firmowego magazynu z materiałami łatwopalnymi. Było to zabronione w regulaminie pracy. Skoro pracownik go złamał, to pracodawca uznał, że może go zwolnić dyscyplinarnie zgodnie z art. 52 par. 1 pkt 1 kodeksu pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 z późn. zm.). Przepis ten stosuje się wobec osób, który dopuściły się ciężkiego naruszenia obowiązków pracowniczych.

Pracownik odwołał się do sądu pracy. Ten orzekł, że zwolnienie dyscyplinarne tylko z powodu ryzyka, z jakim wiązało się palenie papierosów na terenie zakładu, było niesłuszne. Przyznał pracownikowi odszkodowanie.

Pracodawca miał wątpliwości, czy powinien potrącić zaliczki na PIT od wypłaconych pieniędzy. Wystąpił więc o interpretację indywidualną. Sam uważał, że przyznana przez sąd kwota jest wolna od podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT (t.j. Dz.U. z 2012 r., poz. 361 z późn. zm.). Zwalnia on z PIT odszkodowania, jeśli ich wysokość lub zasady ustalania wynikają wprost z przepisów odrębnych ustaw lub przepisów wykonawczych wydanych na podstawie tych ustaw. Przepis wylicza także wyjątki, w przypadku których należy zapłacić PIT. Są to m.in. określone w prawie pracy odszkodowania za skrócenie okresu wypowiedzenia czy odprawy wypłacane na podstawie przepisów o szczególnych zasadach rozwiązania umowy o pracę bez winy pracownika. Opodatkowane są też odszkodowania: wynikające z przepisów o zakazie konkurencji, za szkody dotyczące składników majątku związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz których podstawą są zawarte umowy i ugody inne niż sądowe. Zdaniem spółki żaden z tych wyjątków nie wystąpił, więc odszkodowanie będzie wolne od podatku.

Potwierdziła to w interpretacji bydgoska izba skarbowa. Przypomniała, że odszkodowanie za niesłuszne zwolnienie wynika z art. 56 par. 1 kodeksu pracy, a jego wysokość określa art. 58 jako równą wynagrodzeniu, które należy się pracownikowi za okres przysługującego mu wypowiedzenia umowy o pracę. Skoro więc rekompensatę przyznał pracownikowi sąd pracy zgodnie z przepisami kodeksu pracy, a art. 21 ust. 3 ustawy o PIT nie wymienia go jako wyjątku, od którego należy zapłacić podatek, to spółka nie powinna potrącać zaliczki – podsumowała izba.

Wolne od podatku są odszkodowania za zwolnienie z pracy przyznane przez sąd zgodnie z przepisami prawa pracy. Odszkodowania wypłacone pracownikowi na innej podstawie to przychód z innych źródeł, który trzeba rozliczyć w PIT

Interpretacja dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z 22 marca 2013 r., nr ITPB2/415-1169/12/RS